Sarah Waters - De kleine vreemdeling

Zoals Tom Lanoye het haar ooit voordeed in een speech, zo liet de Welshe romancière Sarah Waters (alom geprezen voor 'Vingervlug' en 'De nachtwacht') enkele jaren geleden optekenen dat de schrijver in wezen een taxidermist is: iemand die verhalen - uit het verleden of uit zijn eigen verbeelding - opkalefatert en dan aan de wereld laat zien, 'de dwingende blik strak op de lezer gericht'. Geen idee waar Waters haar roadkill zoal raapt, maar haar nieuwste lijkt ons net te ver heen.

'De kleine vreemdeling' is een schoolvoorbeeld van een gothic novel, gesitueerd op het Britse, nog volop van de Tweede Wereldoorlog napuffende platteland. De lezer wordt toegesproken door dokter Faraday, een bepaald levensmoeë figuur die een obsessie ontwikkelt voor Hundreds Hall, een gigantisch maar verwaarloosd ('als een ijsje dat begint te smelten in de zon') landhuis dat al eeuwen bewoond wordt door de eens machtige familie Ayres. Het geval wil dat die net volop verwikkeld is in een spiraal van tragedies en angstvisioenen, tot en met taferelen die in 'Het zesde zintuig' niet hadden misstaan. Daardoor lijkt het boek qua toon niet te kunnen kiezen tussen Edgar Allen Poe en 'Nightmare on Elm Street'. Met in de rol van Freddy Krueger: Roderick Ayres, de twentysomething zoon die aan de oorlog een met brandwonden bedekt lijf heeft overgehouden en niet durft te slapen uit angst het Kwade over zijn familie uit te roepen. Op zich een bruikbaar idee, maar helaas is deze 'huiveringwekkende roman', zoals-ie op de achterflap staat aangeprezen, vooral één lange sliert cheap thrills – het soort dat we ons herinneren van toen we met tienerliefdes naar horrorfilms trokken in de hoop onze troostende schouder uit de verpakking te kunnen halen. Het werkte toen niet, en nu al evenmin.


't Wordt helemaal te bar als Waters middels ellenlang gerekte monologen haar personages psychologisch tracht te doorgronden: nooit raakt ze verder dan wat gekras aan de oppervlakte. 'De kleine vreemdeling' knipoogt vettig naar jaren 40-pulp – zo is de Engelse hardcover ook vormgegeven – maar de scheidingslijn tussen the real stuff en pastiche is akelig dun. Nee, dan is het boek nog het best geslaagd als historisch document: met gretig in het rond gestrooide details borstelt Waters een fijn beeld van het tijdsgewricht waarin de familie Ayres zich wankel staande probeert te houden. Een nieuwe vrede, een nieuwe maatschappij; het zwaartepunt van de macht verschuift langzaam maar onafwendbaar naar de rijke industrieel uit de stad, en dus heeft de oude landadel de kaas gegeten: 'Het lijkt wel alsof er iets... nou, alsof er iets langzaam het leven wegzuigt uit die hele familie.' - 'Dat is ook zo,' zei Seeley, opnieuw met een schaterlach. 'Dat heet de Labour-regering.'


't Is voor het eerst dat de bestselling Waters geen flink dooraderd lesbisch thema door haar boeken laat lopen, en het resultaat is meteen mossel noch vis. Ander en beter!

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234