Shania: ‘Drie weken geleden werd een bewoonster plots  op straat gezet. Ze moest plaatsmaken voor een 15-jarig zwanger meisje. Dat wordt het nieuwe pronkstuk waarmee  Saskia zal uitpakken’

DE PUINHOOP BIJ VZW NE(S)T

‘Saskia behandelt ons hetzelfde als de pooiers deden’

Shania: ‘Drie weken geleden werd een bewoonster plots op straat gezet. Ze moest plaatsmaken voor een 15-jarig zwanger meisje. Dat wordt het nieuwe pronkstuk waarmee Saskia zal uitpakken’Beeld Wannes Nimmegeers

Een warm nest en een veilige haven bieden aan slachtoffers van tienerpooiers: dat was het opzet van de vzw Ne(s)t. Maar in het Gentse opvanghuis, opgericht met Vlaamse subsidies en gerund door journaliste Saskia Van Nieuwenhove, loopt alles fout: pooiers raken er binnen, meisjes gebruiken harddrugs en prostitueren zich vanuit het huis. De kwetsbare slachtoffers van mensenhandel lopen er één voor één weg wegens financiële onregelmatigheden en psychologische terreur. Humo sprak de meisjes en ging op onderzoek.

'Op een ochtend kwam ik naakt de badkamer binnen, en daar stond een pooier zijn tanden te poetsen. Ik schrok me rot en vluchtte mijn kamer in. Even later wilde ik gaan douchen en deden twee kerels de deur open. Saskia zat gewoon beneden. Ze had blijkbaar niet door dat er al twee dagen pooiers logeerden op de kamer van één van de andere meisjes. We zaten zogezegd op een geheim adres, maar in het wereldje wist iedereen al waar we zaten.'

Shania (19) verbleef een jaar in het opvangtehuis Nest, maar liep er eind vorige zomer weg na een reeks hoogoplopende conflicten met Saskia Van Nieuwenhove.

HUMO Hoe raakten die pooiers daar binnen?

SHANIA «Via de achterdeur. Die stond altijd open. Een andere keer kwamen jongens via een ladder door het raam naar binnen. Er werden geregeld mensen binnengesmokkeld. Soms passeerden die pooiers met hun chique bakken voorbij het huis: Porsches, BMW's... Die mannen hadden ons uitgebuit en probeerden ons weer in hun greep te krijgen, maar Saskia ondernam niks tegen hen. Ik voelde me soms echt in een pooierkot.»

Eind 2018 werd de vzw Ne(s)t door de Vlaamse overheid erkend als officiële partner van het Agentschap Opgroeien (voorheen Jongerenwelzijn), om een kleinschalige opvang te creëren voor slachtoffers van tienerpooiers in een veilige, laagdrempelige en huiselijke sfeer. Zwaar getraumatiseerde meisjes voor wie geen gespecialiseerde opvang in de jeugdinstellingen voorzien was, konden er op adem komen. Journaliste Saskia Van Nieuwenhove, de bezielster van het project, ging samen met de meisjes in een kangoeroewoning op een geheim adres wonen. Zij zou hun opvang en begeleiding bieden, ondersteund door een netwerk van externe hulporganisaties en vrijwilligers.

Vlaams minister van Welzijn Jo Vandeurzen trok in 2019 208.000 euro subsidies uit voor het project. Ook minister Zuhal Demir maakte 30.000 euro vrij. Er volgde ook een niet-aflatende stroom van giften, goed voor 100.000 euro extra vorig jaar. En dan moesten de acties van De Warmste Week nog komen.

Van Nieuwenhove oogstte lof in de media en op haar Facebookpagina. 'De meisjes beschouwen elkaar als zussen. Ik ben hun moeder. Sommigen noemen me zelfs mama,' vertelde ze in interviews. Maar bij de meisjes klinkt een heel ander verhaal. Over financiële onregelmatigheden, manipulatie, psychologische terreur en een gebrek aan begeleiding. Eén voor één pakten ze de voorbije maanden hun koffers of werden ze door Van Nieuwenhove zelf op straat gezet. 'Saskia behandelt ons eigenlijk hetzelfde als onze pooiers deden. Ze verdient flink aan de reputatie die ze op onze verhalen heeft gebouwd. Als we haar niet meer van dienst kunnen zijn, gooit ze ons weg, als kleenex.'

Niet alleen de meisjes klagen. Ook bij medewerkers en vrijwilligers is er een groot verloop. 'Er gebeurt niets in dat huis, er zijn geen regels, er is geen begeleiding. Zo heeft het project geen enkele zin.'

Het bestuur van de vzw krijgt evenmin grip op de eigengereide, chaotische manier waarop Van Nieuwenhove het project bestiert. Van de zeven leden van de raad van bestuur stapten er sinds de start van de vzw al vijf op 'omdat er met Van Nieuwenhove niet samen te werken valt'.

En ook de politiek stelt zich hardop vragen over 'wantoestanden bij Nest'. Lorin Parys (N-VA) stelt op 11 februari een parlementaire vraag in de commissie Welzijn, met als doel de subsidiekraan voor vzw Ne(s)t onmiddellijk dicht te draaien. Het is namelijk compleet onduidelijk hoe de 208.000 euro Vlaamse subsidies zijn besteed.

CRYSTAL METH

Drie meisjes die in Nest verbleven, zitten rond de tafel en doen hun verhaal, boos en verontwaardigd. Shania, Gabi (18) en Tiffany (21) worden sinds hun vertrek bij Nest opgevangen door vrijwilligers.

GABI «We hebben tot nu toe onze mond gehouden omdat er toch niet getwijfeld wordt aan wat Saskia zegt. Ze zal ons afschilderen als onbetrouwbare manipulators omdat we instellingskinderen zijn, terwijl ze er zelf ook één is en daar geen geheim van maakt. De mensen zien haar niet zoals wij haar hebben meegemaakt. Zíj is degene die liegt en mensen tegen elkaar opzet. Haar Facebookposts zijn een masker. Ze post over allerlei activiteiten die ze zogezegd met ons heeft gedaan, maar in werkelijkheid deed zij nooit iets met ons. Dat waren de vrijwilligers, en soms waren er helemaal geen activiteiten. Zij zat de hele dag in de zetel te telefoneren, op Facebook te posten en sigaretten te roken.»

Shania: 'In de media kwam Saskia altijd in beeld om over 'haar' project en 'haar' meisjes te praten. Zo vestigde ze haar reputatie.' (Foto: Saskia Van Nieuwenhove in 'Gert Late Night'.)Beeld VIER

HUMO Hoe ben je in Nest beland?

GABI «Ik kwam er een vriendin bezoeken. Ik had op dat moment geen stabiel leven. Saskia nodigde me uit om te blijven en met mijn verhaal naar de politie te stappen. Toen zag ik alleen maar de goede kanten van die plek. Maar na een tijd merkte ik dat Saskia er alles aan deed om ons zo klein mogelijk te houden. Alle voorstellen om ons leven op de rails te helpen, ketste zij af. 'Dat is niet nodig, jullie zijn te zwak door wat jullie hebben meegemaakt.'»

SHANIA «Oké, wij zijn slachtoffers, maar je moet ons niet altijd zo bekijken.»

GABI «Wij hebben een hard verleden, maar zij vertelde dat allemaal zomaar door aan de eerste de beste. Iedereen mocht tot in detail weten wat wij allemaal hebben meegemaakt.»

TIFFANY «Ze dikte de verhalen vaak nog aan, terwijl ze zo al erg genoeg waren.»

SHANIA «Ze gebruikte ons verleden om aan Jan en alleman te bewijzen dat we onhandelbaar en onbetrouwbaar zijn. Daar heb je weinig verhaal tegen. We zijn geen makkelijke meisjes, dat besef ik goed. Als je nooit een veilige thuis hebt gehad, tien klanten per nacht moet afwerken en bont en blauw geslagen wordt door je pooier, dan is het normaal dat je daar de sporen van draagt. Maar dat maakt van ons geen monsters.»

HUMO Elk van jullie heeft een instellingsverleden. Wat is het verschil tussen Nest en een instelling?

SHANIA «Controle en structuur! Nu, een jeugdinstelling is vaak té streng, maar bij Saskia waren er géén regels en géén afspraken - of ze veranderden om de haverklap. Iedereen deed maar wat.»

GABI «Ze zei dat ze ons quality time gaf om op adem te komen, maar soms liet ze ons een hele week achter. Zonder geld, zonder eten, zonder sigaretten. Terwijl zij bij haar vriend zat. Sinds ze die heeft, is ze nog maar twee weken per maand in dat huis.»

SHANIA «Er werden ook drugs gebruikt. De meeste meisjes bij Nest hebben een verslavingsverleden. Zelf was ik al vijf maanden afgekickt van drugs en alcohol, maar zodra er andere meisjes bijkwamen, werden er aan de lopende band drugs binnengesmokkeld. Ik heb daar cocaïne, wiet en crystal meth gebruikt, maar er circuleerden ook pillen en heroïne. Allemaal terwijl Saskia in huis was. Op je kamer kon je doen wat je wilde. Dat hele kot ruikt naar wiet. Ik ben er clean binnengegaan en als een junk buitengekomen.»

HUMO Wist Van Nieuwenhove dat?

SHANIA «Natuurlijk, maar ze zwijgt erover, omdat ze de subsidies uit Brussel niet wil verliezen.»

TIFFANY «Ik was verslaafd aan crack en heroïne, maar ik ben daar nooit voor in behandeling mogen gaan. Alsof het haar probleem niet was.»

GABI «Als er geen drugs in huis waren, snoven sommige meisjes deodorant - de variant van lijmsnuiven. Saskia was altijd boos dat alle deodorantbussen verdwenen waren. Die lagen allemaal op de bovenste verdieping, leeggesnoven.»

SHANIA «Dat druggebruik kwam ook voort uit verveling. We hadden gewoon niets anders te doen. Geen enkel meisje werkt, of gaat naar school. Sommigen gaan de hele nacht uit, komen 's morgens binnen en liggen tot vijf uur 's avonds in bed. Een meisje dat er tot voor kort verbleef, is zich maandenlang vanuit het huis blijven prostitueren. Haar profielfoto in lingerie staat op verschillende websites. Ze vertrok elke avond om haar klanten af te werken en kwam 's morgens terug naar Nest. Saskia wist dat, ze legde zelfs slaappillen voor haar klaar op de trap. Nooit heeft ze er iets tegen ondernomen. Tot drie weken geleden: toen werd dat meisje plots door Saskia op straat gezet omdat ze binnenkort een zwanger meisje van 15 verwacht dat door de jeugdrechter in het huis wordt geplaatst. Dat wordt het nieuwe pronkstuk waarmee ze zal uitpakken. Vandaag verblijft er nog maar één meisje fulltime in het huis.»

GABI «Maar voor de buitenwereld laat Saskia altijd uitschijnen dat het er veel zijn. En dat ze via chat in contact staat met minstens dertig meisjes. Bullshit. Wíj zijn degenen die met die meisjes chatten, omdat we hen nog kennen van de gesloten jeugdinstelling in Beernem.»

HUMO Waarom komen jullie met je verhaal naar buiten?

GABI «We zijn te weten gekomen dat vzw Ne(s)t heel veel subsidies krijgt. Daar hebben wij nooit iets van gezien. Tegen ons beweerde Saskia dat ze alles uit eigen zak betaalde. We moesten maandelijks 200 euro betalen voor kost en inwoon. Dat vonden we fair, omdat Saskia niet alles alleen kon dragen. Nu weten we dat de vzw alles betaalt. Er komen bovendien veel giften binnen. Waarom hebben wij daar nooit iets van gezien? Waarom kregen wij nooit een nieuw bed of sportkledij? Waar gaat al dat geld naartoe?»

SHANIA «Mijn leefloon werd rechtstreeks op haar persoonlijke bankrekening gestort. Zij beheerde dat, maar ik kwam nooit te weten hoeveel geld ik al had uitgegeven en nog te besteden had. Ze zei gewoon: 'Je geld is op en je hebt nog schulden bij mij.' Zonder verdere uitleg. Ik heb dat nooit kunnen controleren. En zo ging het met verschillende meisjes.»

GABI «In de boekhouding schreef ze per meisje op wat we uitgaven, maar ze verzon daar van alles bij. Ik had zogezegd voor 180 euro cosmeticaproducten gekocht. (Ledigt haar handtas) Kijk! Allemaal goedkope brol uit het Kruidvat en Primark. Dat kost nog geen 30 euro, maar in de boekhouding heeft ze dat voor 180 euro ingeschreven.»

SHANIA «Tegenover de buitenwereld presenteert ze zich als de redder van kwetsbare jongeren. Op tv vertelde ze dat ze soms om twee uur 's nachts in haar auto sprong als er een meisje in nood was. In werkelijkheid reageerde ze vaak urenlang niet als we haar belden.

»Eén van de meisjes zat eens opgesloten in een kelder bij twee pooiers. Ik belde Saskia omdat dat meisje echt in gevaar was. Dit was haar reactie: (toont een tekstbericht) 'Zij kan naar mama of papa gaan. Ik ga nu niet nog rijden. Ik lig in bed. Kapot. Dat gaat niet, hoor. Gisteren geen oog dichtgedaan door jullie gedoe. Nu dit. Ik ben een wrak.' Dat meisje hééft niet eens een mama of papa.

»Toen ik na het zoveelste conflict opstapte bij Nest, probeerde Saskia me op allerlei manieren terug te halen. Ze dreigde ermee te stoppen met Nest als ik niet terugkwam. En toen in het ziekenhuis twee soa's bij mij werden vastgesteld, ging ze achter mijn rug de medicatie halen. Dat kon omdat ze nog stond ingeschreven als mijn pleegmoeder. Ze wilde me die medicatie alleen geven als ik terug in het huis kwam wonen. Ik moest daar dus zonder antibiotica vertrekken en kreeg al snel veel last van die soa's. Twee dagen later zijn mensen van de raad van bestuur met mij naar Saskia gereden om die medicatie op te eisen, omdat het te erg werd. Ze moesten dreigen om met me naar de spoedafdeling te rijden voor we ze kregen.»

GABI «In interviews vertelt ze altijd hoe kwetsbaar wij zijn, maar ze heeft mij verschillende keren buitengezet. Erna liet ze me weer terugkomen en zette ze me opnieuw aan de deur. Ik voel me gebruikt.»

SHANIA «Ik heb op haar vraag verschillende keren mijn verhaal gedaan in de media: 'Gert Late Night', 'Terzake', 'Pano', 'De madammen'... Saskia kwam dan altijd in beeld om over 'haar' project en 'haar' meisjes te praten. Alsof we haar persoonlijke bezit waren. Zo vestigde ze haar reputatie. Ik ben overal geweest, zelfs bij koningin Mathilde. Daar zat Saskia wenend te vertellen hoe zwaar het allemaal voor haar was om ons op te vangen. Het draaide nooit om ons, altijd om haar.»

FITNESSEN VERBODEN

De verhalen van de meisjes worden bevestigd door voormalige medewerkers en vrijwilligers die elke dag in het opvanghuis kwamen, en door de vijf leden van de raad van bestuur die ontslag namen. De politie stelde verschillende pv's op: over de aanwezigheid van pooiers in het huis, lawaai en vechtpartijen. Ook het Agentschap Opgroeien is op de hoogte van de problemen, zo blijkt uit hun mail van 23 oktober 2019 na een overleg met de raad van bestuur van vzw Ne(s)t. 'Tijdens het gesprek met jullie bestuurders werd het duidelijk dat de noodzakelijke stabiliteit voor dit project totaal ontbreekt. We maken ons als subsidiërende overheid dan ook bijzonder veel zorgen, in de eerste plaats over de zeer kwetsbare meisjes die door Nest worden begeleid.'

GREET WILSSENS (ex-bestuurslid) «Het Agentschap Opgroeien zit erg verveeld met de zaak, want Nest is een pilootproject en daarom ook een symbooldossier. Maar ze moeten ingrijpen. Er is niet eens een helder overzicht van hoeveel meisjes er in het huis verblijven. Drie weken geleden is er opnieuw een meisje met slaande deuren vertrokken, ze zit sindsdien op hotel. Het OCMW, Pleegzorg Vlaanderen, het parket, jeugdinstellingen en alle externe hulporganisaties weten dat het daar scheef loopt, maar niemand durft ingrijpen omdat ze de grote mond van Van Nieuwenhove vrezen. Ze heeft een megafoon op Facebook en in de media. Als je kritiek uit op haar, krijg je emmers stront over je heen. Dat niemand ingrijpt, noem ik schuldig verzuim. Daarom komen wij nu naar buiten, op vraag van de meisjes. De overheid is zwaar aan het besparen, en in de zorg zijn er miljarden te kort. Dan kun je niet blijven toekijken hoe een waardevol project als Nest wordt verknoeid door één persoon.»

Sarah Landuyt werkte van mei tot oktober 2019 bij Nest als begeleider, toen er vijf meisjes verbleven.

SARAH LANDUYT «Ik ben met veel idealisme aan de job begonnen. Ik kende Van Nieuwenhove van lezingen en had veel bewondering voor haar werk. Aanvankelijk was ik wel te vinden voor haar aanpak. In jeugdinstellingen heerst een heel strakke structuur. Zij wilde de meiden vrijer laten en een sfeer van rust en geborgenheid creëren. Maar om met zoveel meisjes samen te leven, moet er wel een minimale structuur zijn, met minimale afspraken. In een groot gezin zijn die er ook. In Nest was er helemaal niets, niets eens een dagindeling. De meiden gaan zogezegd naar school of ze werken, maar dat klopt helemaal niet.»

HUMO Wat was jouw taak bij Nest?

LANDUYT «Ik had al professioneel gewerkt met kwetsbare jongeren, en ik dacht dat ik was aangenomen om de meisjes in het opvanghuis te begeleiden. Ik wilde ze activeren en weer kracht geven door met hen te gaan shoppen, te gaan sporten of buitenshuis iets te gaan drinken. Zo bouw je vertrouwen op, vertellen ze vanzelf over hun wensen en problemen, en dan kun je verder aan de slag. De raad van bestuur had me ook gevraagd om een observatieverslag te maken.

»Maar Saskia vond mijn begeleiding niet nodig, omdat de meisjes twee uur per week een contextbegeleider uit de jeugdzorg op bezoek kregen. Als ik of de meisjes een activiteit voorstelden, werd dat weggelachen. 'Paardrijden? Ha! Die meiden kunnen dat niet, ze hebben rust nodig.' Gabi wilde graag een gevechtssport doen om haar agressie kwijt te kunnen, maar Saskia had er geen oren naar. Ik voelde dat ze het heel bedreigend vond als ik te close werd met de meisjes, want zíj was de pleegmoeder. Ik ben een paar keer gaan fitnessen met Shania, tot ik van Saskia de boodschap kreeg dat Shania dat niet meer zag zitten. 'Tja, die houdt nooit iets vol.' Achteraf hoorde ik dat ze tegen Shania had verteld dat ik geen tijd meer had om met haar te fitnessen. 'Sarah moet hier in het huis zijn.'»

HUMO Werd er samen gegeten?

LANDUYT «Nee, en dat begreep ik niet. Als je een warme thuis wilt creëren, is samen eten de basis. Ik maakte 's middags vaak soep en dekte de tafel voor iedereen. Als je het gezellig maakt, dan komen ze wel. Maar Saskia deed vaak niet mee. Ze nam haar bord mee naar de zetel en at daar. Zo waren er weinig gezamenlijke activiteiten. Tv-kijken deden de meisjes op hun kamer.»

HUMO Waren er afspraken rond druggebruik?

LANDUYT «De afspraak was dat er jointjes gerookt mochten worden, maar wel buiten. Alleen controleerde ze dat niet. Bij Pleegzorg zeggen ze dat 'het aroma je tegemoetkomt in dat huis'. Saskia wist dat er harddrugs binnenkwamen, maar ze zei alleen maar dat het niet mocht, in plaats van actief op te treden.»

HUMO Waarom ben je weggegaan?

LANDUYT «Ik kreeg het gevoel dat mijn werk geen zin had. Op den duur was mijn enige taak in het huis poetsvrouw spelen en zorgen dat er 's middags eten op tafel kwam. Bovendien geloofde ik Saskia niet meer. Ze loog en zette mensen tegen elkaar op. Als er crisissen waren, had zíj die meestal veroorzaakt.

»Ik ben niet de enige die ontmoedigd is vertrokken. Wie vragen stelde over het gebrek aan een pedagogisch project, kreeg de wind van voren. Maar je moet die meisjes een reden geven om uit bed te komen. Bij Nest was die er niet.»

AFVALLINGSKOERS

Hoe kon het zo ver komen? Het verhaal begint drie jaar geleden, wanneer op het recreatiedomein Blaarmeersen in Gent het levenloze lichaam van Jordy Brouillard wordt gevonden. De jongen van 19 is opgegroeid in jeugdinstellingen en op zijn 18de aan zijn lot overgelaten. Hij sterft van ontbering in een tentje. Van Nieuwenhove is snoeihard voor de Vlaamse jeugdzorg. Ze wil voorkomen dat er nog Jordy's volgen en neemt zelf een dakloos meisje in huis: Tiffany, een zwaar getraumatiseerd slachtoffer van tienerpooiers. Ze doet stukje bij beetje haar verhaal en vertelt dat ze nog een meisje kent dat in de greep zit van tienerpooiers, Shania.

KIM VAN LANCKER (ex-bestuurslid) «We hebben Shania uit dat milieu weggehaald en Van Nieuwenhove stelde zich kandidaat om ook haar op te vangen. Ze had toen vast goede bedoelingen. Maar het was natuurlijk niet houdbaar dat een gewone burger slachtoffers van tienerpooiers moest opvangen omdat het Vlaamse jeugdzorgbeleid faalde.»

KLAUS VANHOUTTE (ex-bestuurslid en directeur Payoke, een vzw die slachtoffers van mensenhandel opvangt) «Er was toen een grote nood aan gespecialiseerde opvang voor die meisjes. Daaruit groeide het idee om een vzw op te richten die de meisjes in een professionele shelter kon opvangen. Van Nieuwenhove had twee meisjes in huis en kon naar eigen zeggen niet meer gaan werken. Ze had dus geen inkomen. Dat leek ons ontoelaatbaar. Die meisjes moesten een professionele omkadering krijgen en Van Nieuwenhove moest haar job als journalist weer kunnen opnemen. We zagen wel een rol voor haar weggelegd om de eerste contacten met de meisjes te leggen. Met een groep van sociale partners en professionelen werd een werking en een vrijwilligersnetwerk opgezet. Payoke zou voor de psychosociale en juridische begeleiding van de meisjes zorgen. In de zomer van 2018 stond alles in de steigers, maar Van Nieuwenhove weigerde om de meisjes af te staan. Ze wilde de shelter zélf runnen, ook al had ze daar geen enkele ervaring mee. Ze profileerde zich ook steeds meer in de media. We hebben haar toen dichter bij het project betrokken. Het belangrijkste voor iedereen was dat de shelter er kwam.»

Klaus Vanhoutte: 'Van Nieuwenhove weigerde de meisjes af te staan. Ze wilde de shelter zélf runnen, ook al had ze geen enkele ervaring.'Beeld ID / Jan Van der Perre

Klaus Vanhoutte stapt snel na de oprichting van de vzw Ne(s)t uit de raad van bestuur, omdat hij zich niet kan vereenzelvigen met de aanpak van Van Nieuwenhove. Kort daarop werpt ook pedagoge Nele Van Hulle de handdoek in de ring.

NELE VAN HULLE (ex-bestuurslid) «Van Nieuwenhove nam alle beslissingen alleen, zonder de raad van bestuur op de hoogte te brengen. We wisten niet welke meisjes in het huis waren, wie vertrokken was, wat ze er uitspookte... Ze hield zich aan geen enkele afspraak en er was geen dialoog mogelijk. Ze was extreem achterdochtig en bang 'dat we háár project wilden afpakken'. Zij was geen lid van de raad van bestuur, maar daagde telkens op om haar zegje te doen. Het eindigde altijd in een scheldpartij. Het pedagogisch project dat ik had uitgeschreven, schoof ze gewoon opzij. Ze kraakte al mijn voorstellen af. Ik heb nog lang mijn best gedaan om haar manipulatieve gedrag door de vingers te zien, omdat ik de meisjes wilde helpen. Maar op den duur kon ik haar omgang met de meisjes en de vrijwilligers niet meer aanzien.»

Eind november 2019 nemen nóg drie bestuursleden ontslag. Kim Van Lancker, Greet Wilssens en Saskia Clinkemaillie vangen nu als vrijwilligers de meisjes op die uit Nest zijn weggelopen.

VAN LANCKER «We hadden altijd al een goede band met de meisjes, maar Van Nieuwenhove verbood ons om contact te hebben met hen. Ze vond dat we als bestuursleden niet emotioneel betrokken mochten raken. Ik was het daar niet mee eens: de meisjes kiezen toch zélf hun vertrouwenspersoon? Op dat ogenblik werd het ons ook duidelijk dat er op financieel vlak allerlei dingen niet klopten. Toen we daar vragen over stelden, ontzegde Van Nieuwenhove ons de toegang tot het huis, zodat we nog minder toezicht konden uitoefenen.»

HUMO Wat was het probleem met de financiën?

WILSSENS «Het is voor de raad van bestuur onmogelijk te achterhalen waar al het geld naartoe gaat. En er zijn behoorlijk wat inkomsten: naast de Vlaamse subsidies en de giften aan de vzw krijgt Van Nieuwenhove maandelijks een toelage van Pleegzorg voor eten en kleren - tussen 400 en 600 euro per meisje. In totaal was dat het voorbije jaar dikwijls meer dan 3.000 euro per maand. Daarnaast moeten de meisjes haar 200 euro per maand betalen voor kost en inwoon. Wij begrijpen niet waarom, want de huur van het huis (1.600 euro per maand), alle nutsvoorzieningen en alle onkosten van de meisjes worden door de vzw betaald.

»De leeflonen van sommige meisjes worden op haar persoonlijke rekening gestort en ze beheert dat geld op een ondoorzichtige manier. Het OCMW heeft verschillende keren voorgesteld om dat beheer over te nemen, maar zij weigert dat.

»Zelf krijgt Van Nieuwenhove een nettoloon van ruim 2.000 euro. Daarnaast rekent ze ook een maandelijkse kilometervergoeding aan van 1.000 euro. Daarvoor brengt ze ritten in rekening waarvan we pertinent weten dat ze die níét zelf heeft gereden, omdat wijzelf of een medewerker dat hebben gedaan. Alle kosten die de meisjes maken, worden door de vzw terugbetaald, maar de onkostennota's die ze voorlegt, zijn twijfelachtig. Ik vond bijvoorbeeld een bon op naam van Gabi ter waarde van 108 euro voor de aankoop van een parfum in Luxemburg. Gabi is nooit in Luxemburg geweest, en bovendien was het een herenparfum.»

VAN LANCKER «Op een bepaald moment liet Van Nieuwenhove een bewindvoerder aanstellen voor Shania. Die schrok zo van het financiële wanbeleid dat ze de zaak voor de vrederechter heeft gebracht om Van Nieuwenhove als officieel vertrouwenspersoon van Shania te laten schrappen.»

SASKIA CLINCKEMAILLIE (ex-bestuurslid) «Naast de subsidies kwam er vorig jaar ook voor 100.000 euro aan giften binnen. Die staan op een aparte rekening waar Van Nieuwenhove niet aan kan. Daarom doet ze er niets mee. Dat geld zou kunnen dienen voor hobbymateriaal voor de meisjes of om eens op uitstap of vakantie te gaan. Maar dat gebeurt niet.

»Sommige organisaties gaan de opbrengsten van hun benefietacties ook cash afgeven in Nest. Dat kan gaan over een pannenkoekenslag of een kaas- en wijnavond waarvan de opbrengsten behoorlijk zijn - één keer zelfs 2.500 euro. Daar rept Van Nieuwenhove met geen woord over tegen ons. We weten niet wat ze met dat geld doet.»

LANDUYT «Weet je hoe ze Van Nieuwenhove bij het OCMW van Gent noemen? De moderne pooier.»

WILSSENS «Ze buit die meisjes uit voor haar eigen populariteit en portemonnee. Ze wordt overal uitgenodigd als expert en bejubeld als moeder Theresa, maar ze verdient geld op de kap van die meisjes en houdt hen afhankelijk.»

LANDUYT «Al heel haar leven heeft ze niets anders dan kritiek op het beleid, op ministers, op jeugdvoorzieningen... Haar Facebook is een pamflet. Maar alles waar ze jarenlang heeft tegen gestreden, doet ze nu zelf, en soms nog erger. Ze vond altijd dat directeurs van jeugdvoorzieningen zich het lot van de jongeren te weinig aantrokken en te veel geld verdienden. Wel, ze is érger dan die directeurs.»

GEEN DOETJES

Saskia Van Nieuwenhove reageert vrij rustig op de aanklachten.

SASKIA VAN NIEUWENHOVE «Dit is een beschadigingsoperatie van enkele ex-bestuursleden die zelf een opvanginitiatief willen opstarten. Payoke heeft dan weer een andere visie en vindt het moeilijk dat wij op hun terrein komen.»

Saskia Van Nieuwenhove: 'Dit is een beschadigingsoperatie van enkele ex-bestuursleden die zelf een opvanginitiatief willen opstarten.'Beeld Wannes Nimmegeers

HUMO Ontkent u dat er geregeld pooiers in het huis zitten?

VAN NIEUWENHOVE «Dat is één keer gebeurd. We hebben toen de politie erbij gehaald en een nazorggesprek gehouden. Ook andere voorzieningen kregen al 'bezoek' van pooiers, zelfs gesloten instellingen. Het gaat hier om zeer gewiekste netwerken.»

HUMO En het druggebruik in het huis?

VAN NIEUWENHOVE «Er zijn enkele feiten vastgesteld voor softdrugs. Ik heb al tientallen keren gezegd dat het niet mag in mijn kot, maar die meisjes zijn geen doetjes. Het gaat om de allerzwaarste gevallen die in de reguliere hulpverlening zelfs niet meer welkom zijn.»

HUMO Is er te weinig structuur en begeleiding bij Nest?

VAN NIEUWENHOVE «Elk meisje krijgt twee uur per week contextbegeleiding. Ook de pleegzorgbegeleiders komen twee keer per week langs. Maar zelf ben ik geen professioneel hulpverlener, ik vang die meisjes op als moederfiguur. Te veel regels en activiteiten kunnen ze niet aan, anders zouden ze wel in de reguliere hulpverlening zitten. Sommigen zijn daar meermaals uit weggelopen omdat ze de regels kotsbeu waren.»

HUMO Men verwijt u financieel wanbeheer.

VAN NIEUWENHOVE «Ik kan elke euro verantwoorden. De bonnen zitten intussen bij een boekhoudkantoor. Sinds het vertrek van die bestuursleden en de komst van een crisismanager is er van financiële wanorde geen sprake meer.»

Corinne Reynders werd eind november 2019 aangesteld door de raad van bestuur om de werking van vzw Ne(s)t te professionaliseren.

CORINNE REYNDERS «Er wás inderdaad financiële wanorde en te weinig structuur, maar dat is typisch voor een organisatie die organisch groeit en waar men ad-hocbeslissingen neemt. Er zijn zeker fouten gemaakt, door Saskia, maar ook door bestuursleden. We werken nu aan een doorstart en hebben nieuwe namen voor de raad van bestuur. Geen vriendinnen meer, maar professionals (de twee overblijvende bestuursleden zijn vrienden van Van Nieuwenhove, red.). Midden december hebben we de plannen voorgelegd die we nu aan het uitvoeren zijn. Ik betreur dat diegenen die aan zet waren nu naar de pers stappen en daarmee het kind met het badwater weggooien. Ik geloof in het initiatief en we werken eraan om dit de body te geven die het nodig heeft.»

Het Agentschap Opgroeien zegt dat er nog niet is beslist of de vzw Ne(s)t in 2020 opnieuw subsidies krijgt, en hoeveel.

PETER JAN BOGAERT (woordvoerder jeugdhulp) «We zijn sinds oktober op de hoogte van de problemen en er is meteen een verbetertraject opgestart. We blijven heel erg bezorgd en volgen de situatie nauwlettend op.»

Met de meisjes die Nest verlieten, gaat het intussen goed. Shania werkt in een winkel, Gabi gaat helemaal op in haar nieuwe hobby, gevechtssport, en Tiffany is een afkickprogramma bij verslavingscentrum De Sleutel begonnen.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234