Nicola Sturgeon  Beeld Getty Images
Nicola SturgeonBeeld Getty Images

VerkiezingenVerenigd Koninkrijk

Schotse premier haalt net geen absolute meerderheid, maar waarschuwt Johnson: ‘Zoek geen ruzie’

Premier Nicola Sturgeon van Schotland haalde met haar SNP net geen absolute meerderheid bij de verkiezingen, bleek zaterdag. Maar ze streeft nog steeds naar onafhankelijkheid, en heeft geduld. Antipathie tegen Boris Johnson moet haar streven een stap dichterbij brengen.

Eén zetel komt de Scottish National Party tekort voor een absolute meerderheid in het Schotse parlement. Op het oog een kleinigheid, maar voor premier Nicola Sturgeon een hinderlijk obstakel in haar wens om een referendum over een afsplitsing van het Verenigd Koninkrijk af te dwingen. De verkiezingsuitslag biedt premier Boris Johnson, die zo’n stap moet goedkeuren, een excuus om haar plannen te dwarsbomen.

Sturgeon kwam vervaarlijk dichtbij. Met 64 van de 129 beschikbare zetels bevestigde de SNP haar dominantie in de Schotse politiek. Winst van Scottish Greens, gedoogpartner tijdens de vorige regeringsperiode, versterkt het mandaat van de nationalisten nog meer. Net als de SNP streven de Groenen naar Schotse onafhankelijkheid. Samen leveren de twee partijen liefst 72 parlementsleden.

Pro-onafhankelijkheid

‘Laat het daarom duidelijk zijn waarvoor Schotland donderdag stemde,’ gaf Sturgeon aan in een toespraak nadat de uitslag bekend werd. ‘Het volk heeft pro-onafhankelijkheidspartijen aan een meerderheid in het parlement geholpen. Gezien de uitslag is er geen democratische rechtvaardiging voor Boris Johnson of iemand anders om ons het recht te ontzeggen om onze toekomst te kiezen.’

Haar strijdvaardige taal maakte in Westminster weinig indruk. Zonder absolute meerderheid voor de SNP kan Johnson eenvoudiger vasthouden aan zijn weigering om Schotland voor de tweede keer binnen tien jaar een referendum te laten houden. In 2014 stemde 55 procent van de Schotse kiezers tegen een afscheiding. De Conservatieve Partij zwoer vervolgens niet meer mee te werken aan een nieuwe poging op korte termijn.

Volgens Sturgeon ligt dit anders. De brexit, waartegen een meerderheid van de Schotten zich keerde, heeft een ander landschap geschapen. Sturgeon is echter niet zo ‘roekeloos’ als Johnson haar afschildert. Als geen ander weet ze dat Westminster haar om de oren kan slaan met kille cijfers. Onder de Schotten leeft het streven naar onafhankelijkheid aanzienlijk, maar niet zo sterk als ze tijdens de campagne had gehoopt.

null Beeld AP
Beeld AP

De polls in de laatste weken voor de verkiezingen lieten dit zien. Waar in de maanden voor de brexit de steun voor een afscheiding schommelde rond de 55 procent, lag die in april een stuk lager. Tijdens de voortdurende pandemie neigden meer mensen naar stabiliteit in plaats van een onzekere sprong in het diepe. Sturgeon gaf gehoor aan dit geluid door te beloven pas over een referendum te gaan nadenken als de crisis is bedwongen.

Hoewel Sturgeon sprak van een ‘historische’ uitslag, wees haar speech op een voorzichtige aanpak. Ze koos voor een bewezen strategie door Johnson, één van de meest gehate figuren in Schotland, uit te dagen. Als ze na de zomer een wet voor een volksraadpleging door het parlement krijgt, hoopt ze dat Johnson een stembusgang verbiedt. In dat geval volgt mogelijk een gang naar het Hooggerechtshof.

‘Zoek geen ruzie’

‘Je zoekt geen ruzie met de SNP, je zoekt ruzie met de democratische wensen van het Schotse volk,’ waarschuwde Sturgeon. Zo’n openlijk gevecht kan de afkeer tegen Johnson én de Unie van extra brandstof voorzien. De SNP heeft geen haast. In de wetenschap dat tweederde van de kiezers onder de veertig jaar voor onafhankelijkheid zijn, kan de partij het zich veroorloven om de voet van het gaspedaal te halen.

Hoe meer ouderen overlijden, hoe dichter een zelfstandig Schotland binnen handbereik komt. Johnson probeert de schade te beperken door Sturgeon uit te nodigen voor een minitop om te praten over een economisch herstelplan. Minister Michael Gove wees met een uitgestreken gezicht over de ‘fouten’ van de SNP, waaronder een onderschat probleem van het gebruik van harddrugs in Schotland.

Met één zetel meer had Sturgeon, die inzet op een referendum ergens in 2023, de wind vol in de zeilen gekregen. Nu moet ze genoegen nemen met de vertrouwde koers. Door Johnson neer te zetten als een imperialistische boeman die de Schotten voor kennisgeving aanneemt. Stevig in het zadel. ‘Daarom moet het Schotse volk het recht krijgen om over onze toekomst te beslissen. Als de coronacrisis eenmaal voorbij is.’

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234