Schrijver Dimitri Verhulst wordt tv-maker: 'Gedaan met die boekskes, ik ga filmkes maken'

Het valt me meteen op: de Dimitri Verhulst (44) die gezwind de Gentse Bodega binnenstapt, is een andere dan die van vorige keer. Er verschijnt een brede glimlach op zijn gezicht (hij is niet helemáál veranderd) en hij verklaart meteen zijn nieuwe verschijningsvorm: ‘Ik ben met een foto van Beckett bij de kapper binnengestapt.’

'Ik heb het gevoel dat ik te veel van mezelf prijsgeef'

Dimitri Verhulst had, in zijn hang naar een iconische look, ook kunnen kiezen voor het kapsel van Mr. Bean, de pijp van Sartre of de pet van Bertolt Brecht. In ieder geval: behalve als schrijver, crooner, amateurwielrenner en varkensambassadeur zal Verhulst nu ook herinnerd worden als maker van bijzondere televisie.

HUMO Dat je het gezicht van een tv-reeks wordt, is niet evident: je hebt zelf geen televisie in huis, gok ik.

Dimitri Verhulst «Klopt, maar een televisie in huis is ook verleden tijd, hè? Elke koers van belang kan ik live op de computer volgen. Ik vind het prettig géén tv te hebben, want ik heb het altijd een lelijk ding gevonden, en ik heb het ook lastig met de dictatuur die tv oplegt, zelfs architecturaal. Stap je een huis binnen, dan volstaat het naar de schikking van de meubels te kijken om meteen te weten waar de tv staat: mensen bouwen hun hele living rond dat toestel.»

HUMO ‘Er is geen mooiere tv dan het haardvuur,’ schreef je ooit. Maar laten we om te beginnen toch maar naar andere brokken excellente televisie zoeken: dan heb je meteen de ruggengraat voor de ‘Zomergasten’ die je toch ooit zult moeten samenstellen.

Verhulst «De dag dat de VPRO het me vraagt, zeg ik nee. Ik ga mezelf niet uitleggen aan de hand van beelden. Ik heb mezelf al te veel uitgelegd, vind ik, dat raak je wel beu. En dan drie uur lang… Van de zomer heb ik ‘Zomergasten’ voor het eerst bekeken. Eén of andere wetenschapster vertelde dat de mens die duizend jaar zal worden misschien al geboren is. Na anderhalf uur had ik het wel gehad, ik moest me erdoor sleuren. Nee, ‘Zomergasten’ is gewoon geen goed programma voor mij, ik kijk te weinig televisie.»

HUMO Je ging voor je eigen reeks wel de Zweedse actrice Sofia Helin uit ‘The Bridge’ interviewen.

Verhulst «Ik kende die serie niet eens. Eigenlijk had ik nog nooit een Zweedse politieserie gezien, op eentje uit de jaren 80 na, een verfilming van ‘De kroongetuigen’ van Maarten ’t Hart: zó achterlijk ben ik dus op tv-gebied. Ik merk nu wel dat ik de jaloezie van een aantal mannen geniet, omdat ik met de madame van ‘The Bridge’ op de lappen ben geweest. ’t Is te zeggen: we hebben een beetje in een Saab rondgereden, en – wat doe je met elkaar als je in de auto zit? – wat over seks geklapt (lacht).»

HUMO Hoe lang heb je moeten nadenken of je wel zou meewerken aan ‘Made in Europe’?

Verhulst «Toch eventjes. Ik heb een heilige schrik om op tv te komen. Ik doe het alleen als het gaat over dingen die met mijn wereld te maken hebben, in dit geval kunst. Het is ook een engagement qua tijd. We hebben 85 dagen in het buitenland gedraaid, en dan nog een week in de studio, en we zijn nóg niet klaar.

»Voor mij was het vooral fantastisch te kunnen samenwerken met cameraman Reinier van Brummelen. Die werkt al dertig jaar voor Peter Greenaway, al sinds ‘The Cook, the Thief, His Wife and Her Lover’. Hoe die man met bewegend beeld kan schilderen, dat is echt indrukwekkend. Ik voel me zachtjesaan naar de film rollen, ben met een paar scenario’s bezig, en dan is een gratis bijscholing op dat niveau een mooie kans. Dat heeft me over de streep getrokken, naast het vooruitzicht boeiende mensen te ontmoeten, waarbij ik inbreng had in de keuze. En het financiële plaatje uiteraard (lacht).»

HUMO Die vele draaidagen in 2016 hebben je niet belet in datzelfde jaar ook twee boeken te publiceren, ‘Het leven gezien van beneden’ en ‘Spoo Pee Doo’: je hebt dus als een gek gewerkt.

Verhulst «Toen ik 40 werd, zei Guy Mortier tegen mij: ‘Je topjaren komen eraan. Tussen je 40ste en 50ste moet je gáán.’»

HUMO En jij luistert…

Verhulst «Ik ben die ene mens die naar Guy Mortier luistert, ja. Ik heb dat heel ernstig genomen. Ik ga tien jaar keihard knallen, heb ik gedacht. Ik heb trouwens niet het gevoel dat ik wérk. Dat klinkt arrogant, maar ik ben een geboren schrijver, ik móét dat doen. Als ik een roman begin, voel ik de plicht hem te voltooien, om weer te weten waarom ik moet blijven leven. En als er een boek af is, moet er direct een nieuw project zijn.»

'Ik ben te productief. Ik kan het niet tegenhouden: ik schrijf gelijk ik vogel ''

HUMO Die overproductie zorgt er wel voor dat kritiek en publiek je nauwelijks kunnen volgen: je recentste boeken werden minder goed opgepikt.

Verhulst «Ik zit er geweldig mee gewrongen dat ik zo productief ben. Maar ik kan het niet tegenhouden: ik schrijf gelijk ik vogel. ‘Spoo Pee Doo’ vind ik echt een goed boek, spijtig dat ik blijkbaar oud nieuws ben geworden. Maar ik heb mijn lesje geleerd. Iedereen is van mij vanaf, het is gedaan met die boekskes. Ik blijf wel schrijven, maar uitgeven, daar gaan we nog lang mee wachten. Ik heb mijn redacteur Sander Blom al laten weten dat hij waarschijnlijk met pensioen zal gaan zonder dat hij voor mij nog iets hoeft te doen.»

HUMO En hoe oud is hij?

Verhulst «55. Hij zegt dat hij het snapt. En intussen ga ik filmkes maken.»

HUMO Dat is wel ploegwerk, terwijl je van het schrijven zo geniet omdat je heer en meester bent aan je schrijftafel.

Verhulst «Klopt, ik vind het niet makkelijk de montage en dus de controle uit handen te geven. Ik zou liever zélf knippen en plakken. En werken met een ploeg is weleens lastig. We hebben best ook wel ruzie gemaakt. Maar we kónden dat, en het ruziemaken ging altijd om iets inhoudelijks. En ook al hebben we gebotst, de regisseur, Erik Lieshout, is een vriend voor het leven geworden. Enfin, toch als hij door de interviews geraakt die ik nog moet geven (lacht).»

HUMO Wat kon zoal aanleiding geven tot een botsing?

Verhulst «De reeks gaat iets te veel over mezelf, vind ik, ik ben te veel in beeld. Ik heb het gevoel dat ik te veel van mezelf prijsgeef. ‘Dat soort televisie moet je mij niet lappen,’ dacht ik soms.»

'Met mijn nieuwe coupe hoop ik herkend te worden als Samuel Beckett.' (foto boven)'


Nazipakken

HUMO Men verwacht blijkbaar enige wijsheid van onze schrijvers, ook van Ilja Pfeijffer loopt een VPRO-reeks.

Verhulst «Het is een televisiemodeke en ze hebben me daarvoor kunnen strikken. Hierna mag het ook wel ophouden, vind ik. Dat format raak je snel beu: schrijver wandelt door landschap en maakt de kijker slimmer. Ik voel nu al schaamte. Met mijn nieuwe coupe hoop ik door de straat te kunnen lopen en herkend te worden als Beckett: ‘Hey, Samuel!’»

HUMO Tegelijk lijk je er wel plezier aan te beleven, en heb je je ‘gesmeten’, zoals de scène waarin je op een markt in Genua als een reïncarnatie van Nietzsche staat te roepen dat God dood is.

Verhulst «Dat was een idee van de regisseur. Daar heb ik me echt voor moeten opladen. Tegelijk vond ik het wel interessant wat er daar gebeurde. Wanneer mensen op een plein iets beginnen te roepen over God, is het meestal dat hij groot en machtig is, ik riep dat hij dood is. En ik oogstte eigenlijk dezelfde verontwaardiging. We hadden het gevoel dat we daar snel weg moesten, of we zouden slaag krijgen.»

HUMO Er is ook een scène waarin je je, in het bijzijn van één van de dames van de punkgroep Pussy Riot, als pianist out, terwijl je beseft slechts een halftalent te zijn op dat gebied.

Verhulst «Zeg gerust kwarttalent. Ik zing ‘Voir un ami pleurer’ omdat het een makkelijk bruggetje is naar Jacques Brel, die in dezelfde aflevering zit. Bovendien was Nadezjda Tolokonnikova toen geweldig de bitch aan het uithangen, dat kutwijf zegt voor het interview: ‘By the way, heb ik al verteld hoeveel duizenden euro’s ik voor een interview vraag?’ Ze had geen goesting, zonder een fles wodka vooraf kon er niet gebabbeld worden… We hadden maar één dag om Pussy Riot te filmen en waren ze aan het kwijtspelen, en dan heb ik maar die onnozele poging gedaan om haar te versieren – zo belachelijk als het groot is. Ik kijk met het grootste ongemak naar die scène.

»Betere herinneringen heb ik aan Gavin Friday: we speelden samen in de studio. Stel je voor: hij is één van mijn grote muzikale helden, de allereerste plaat die ik ooit kocht, was van Gavin Friday. Ik honkytonk als een behanger wat op de piano, en het is iedereen toegestaan met mij te lachen en te zeggen: ‘Klootzak, blijf bij uw leest!’, maar ik heb het toch maar gedaan – sliep, sliep!»

HUMO Er zit behoorlijk wat muziek in de reeks: van punk, over Beethoven en fado, tot heavy metal.

Verhulst «Ja, en als onderliggende melodie gebruiken we een muziekje van ‘Inglourious Basterds’ van Quentin Tarantino. Die film is in de studio’s van Babelsberg in Berlijn gedraaid. Riante hallen zijn dat daar en je ziet er alle kostuums die hij gebruikt heeft. Ik wil ook weleens zo’n nazipak aan als in die film, dacht ik toen. En ik moet zeggen: zo’n pak voelt heerlijk aan. Ik had ook meteen de stap een beetje te pakken, ik snapte het allemaal (lacht). Wist je dat Hugo Boss die nazikostuums ontworpen heeft?

»Dat vind ik trouwens ook leuk aan de hele serie: de faits divers. Het brilletje van John Lennon, wist je dat hij dat van Henrik Ibsen had? Yoko Ono had hem gewezen op het oeuvre van die grote vrouwvriendelijke toneelschrijver en toen is Lennon zo’n brilletje beginnen te dragen.»

HUMO Steinz’ boek ‘Made in Europe’ getuigt van een geweldige eruditie. Kwam er voor jou studiewerk aan te pas?

Verhulst «Ik heb het blokbeest uitgehangen. Dat moet, vind ik. Ik heb vroeger wel wat rondgehangen aan de universiteit, kunstgeschiedenis: de ruggengraat was er wel, maar het ontbrak nog aan vlees.»

HUMO Hoeveel jaar kunstgeschiedenis heb je gedaan?

Verhulst «Twee jaar, en daar heb ik drie jaar over gedaan (lacht).

»Helaas waren het vaak ontzettend dikke boeken die ik nu voor dit programma moest lezen: ‘De toverberg’ van Thomas Mann, en ‘Ulysses’ van Joyce, van a tot z herlezen – heerlijk!

» Ik wou het zelf absoluut over ‘Ulysses’ hebben, want dat is voor mij dé roman. En wat ben ik blij dat we inderdaad in Dublin zijn gaan filmen, op 16 juni, Bloomsday. Dan loop je daar over straat en zie je Jan met de klak en Jeanine met de voorschoot waanzinnig enthousiast doen over dat boek dat zo vaak voor onleesbaar is verklaard. Zij hébben het gelezen, vertellen er smakelijk over, dragen stukken voor, zijn verkleed in hun favoriete personage. Het idee alleen al dat een boek een aanleiding kan zijn tot een officiële feestdag: smijt die heiligen weg, boeken! En je proeft er niks van die academische benadering waardoor mensen nooit nog een boek aanraken, nee, gewoon laten merken dat je een boek gevóéld hebt, dat het is binnengekomen, en dat uitbazuinen en daar bier bij zuipen, dat is fantastisch! Ik heb daar met ontelbaar veel mensen gebabbeld op straat, ben trouwens ook schijtezat geweest, ik kon de Guinness die van alle kanten werd aangereikt niet meer dragen. Wees maar zeker dat ik de volgende Bloomsday weer in Dublin zal zijn, uit eigen beweging.»

'Ik ben ervan overtuigd dat het zonder godsdienst gezelliger leven is'


Stoer doen

HUMO Nog dada’s die je hebt weten te droppen?

Verhulst «Het was mijn voorstel voor de aflevering over religie Jeannette Bougrab op te zoeken, de geliefde van Charb, één van de vermoorde cartoonisten van Charlie Hebdo. Ik was ontzettend gecharmeerd door alle interviews met haar. Ze was minister onder Sarkozy, nu is ze een soort cultuurambassadeur in Finland. Haar verhaal met Charb is een ontroerende getuigenis van de macht van de liefde, want zij is een madame van rechts, hij was een communist, maar ze waren smoorverliefd op elkaar en overstegen het hokjesdenken. Dat zoiets kan, vind ik een heel bevrijdende, hoopgevende gedachte.

»Het is een cadeau om die madame te mogen kennen, ook langer dan die uitzending duurt, want ik houd nog contact met haar. Ze is heel genuanceerd, ze ademt tolerantie: mensen beledigen om te beledigen, daar is ze tegen, maar ze vindt wel dat je op een godsdienst moet kunnen afgeven. Ze is geboren in Algerije, is dan naar Frankrijk getrokken, helemaal verleid door het idee van liberté, fraternité, sexualité. Flauw, Dimitri! (lacht) En waar ze vooral voor opkomt, is de laïcité (scheiding van Kerk en Staat, red.), als een ongelooflijk mooi cultuurgegeven. En dat vind ik ook.»

HUMO Je ging filmen in de kathedraal van Chartres, waarvan Hugo Claus ooit zei dat hij ze met genoegen zou opblazen, als hij daarmee iets van het christelijke zonde- en schuldgevoel kon wegnemen.

Verhulst «Je kan dat gebouw wel opblazen, maar daarmee blaas je dat gegeven nog niet op. Er zullen altijd mensen zijn die voor het onverklaarbare te rade gaan bij de goden. Ik zou me ook niet zo’n gezellige medemens vinden als ik anderen daarom belachelijk maak; ze zijn met zovelen… Alleen: het is niet mijn ding, en daar wil ik ook in gerespecteerd worden.»

HUMO Een masterclass ‘Lachen met religie’ blijft Monty Python, van wie er in diezelfde aflevering fragmenten zitten.

Verhulst «John Cleese heeft onlangs nog gezegd: ‘Ik denk niet dat we ‘Monty Python’s Flying Circus’ nog zouden kunnen maken voor de BBC.’ En ik vrees dat hij gelijk heeft. Ook op de VPRO zijn ze op dit moment nog aan het zweten in verband met die aflevering, geloof ik: ze zijn er nog altijd niet uit of we de Mohammed-cartoons van Charlie Hebdo wel moeten tonen. We zitten in een tijd van zelfcensuur, mensen beginnen schrik te krijgen.»

HUMO Dat valt bij Verhulst wel mee, geloof ik. In je roman ‘Spoo Pee Doo’, die speelt in de nacht van een terroristische aanslag op Schiphol, worden de ‘godsdienstzotten’ van antwoord gediend met een krachtige verwensing: ‘Moge hun achterlijke maagden in het paradijs etterende ogen hebben en een hazenlip tussen hun kromme benen.’

Verhulst «Het is wel een personage dat dat zegt.»

HUMO In Rushdie-tijden hielden de islamfundi’s met dat soort finesses geen rekening, als ik het me goed herinner.

Verhulst «Mij zal zoiets nooit overkomen, die mannen mikken hoger! Dimitri Verhulst is pr-matig niet interessant, toch? De dag dat ze zich met mij gaan bezighouden, weet je: het gaat bergaf met het islamfundamentalisme (lacht).»

HUMO Gaat ‘Spoo Pee Doo’ over de vraag of we onze vrijheden genoeg verdedigen, zoals de achterflap beweert?

Verhulst «Ik zou eerder zeggen: over het onvermogen tot empathie. Kan je rouwen om mensen die je niet kent? We doen wel alsof, maar eigenlijk voelen we dat niet écht. We zeggen wel met z’n allen dat we moeten blijven verdedigen wat ze ons willen afpakken: goed neuken, varkensvlees eten en zuipen! Maar gebruiken we die bedreiging dan niet als een excuus? We drinken gewoon graag een goed glas wijn, eten graag varkensvlees, en we kunnen – typisch katholieke reflex – onze zonden nu verantwoorden door te roepen: ‘Het is verzet!’»

'Ik heb een onnozele poging gedaan om Nadezjda van Pussy Riot te versieren.'

HUMO We zien je ook in Turkije, waar je in Istanbul bij het water staat en zegt: ‘In dit land zou ik strontongelukkig zijn.’ Je zou er in de gevangenis belanden, stel je, of vluchten. Toch eerder dat laatste?

Verhulst «Ik vermoed van wel. Want vechten voor je land kan je ook wel ergens anders doen. Maar ik zou dat waarschijnlijk ook niet doen, want ik heb niks met landen, wel met ideeën.

»Die opname stamt uit wat best een heftige periode was. We pendelden heen en weer tussen Moskou en Turkije, en dat kruipt toch in je kleren. Allebei rare landen, hoor, zo dicht bij ons. Het brengt allerlei gedoe mee met perskaarten, visa… In Moskou wist het regime zeker dat we met Pussy Riot gepraat hadden. Om een visum vast te krijgen, moest ik ook met een doktersbriefje kunnen bewijzen dat ik geen aids heb. Natuurlijk is het ze niet om aids te doen, het zijn gewoon homohaters.

»In Turkije zijn we geland een paar uur na de aanslag op de Atatürk-luchthaven. Kort voordien hadden de Turken een Nederlandse journaliste opgepakt, en wij gingen daar met een Nederlandse ploeg filmen in een moskee, in het gezelschap van de schrijver Orhan Pamuk dan nog – allemaal dingen die het regime vervelend kon vinden. Pamuk liep daar rond met drie bodyguards: ook al niet hoopgevend. Ik vond hem trouwens ontzettend gematigd, flets op alle vlakken. Als we het over religie hadden, zei hij: ‘Literatuur is mijn religie!’ Maar dat is natuurlijk bullshit, want dan wordt een boekhandel een moskee – je kan die dingen niet vergelijken.»

HUMO Het is voor jou geen hoogtepunt geworden, lijkt me, die ontmoeting met de Nobelprijswinnaar.

Verhulst «Nee, het viel me tegen, zo’n nepschrijver… Dan was ik liever bij een boekhandelaar in de wijk Taxim, een heel toffe zaak, met een koffiebarretje. Die man verkocht principieel ook alcohol, slechts twee dingen verkocht hij niet: religieuze boeken en porno. Hij besefte dat elk ogenblik mannen met kalasjnikovs konden opdagen om de boel omver te knallen, en hij kon daarmee leven. Er hingen veel jongeren rond. Ze kwamen ons zeggen: we weten hoe je denkt over Turkije en Erdogan, we weten dat je gelijk hebt, en we weten dat je daarom twijfelt om Turkije in de Europese Unie op te nemen, maar alsjeblieft: laat ons niet in de steek. Ik heb me daar een paar keer heel kleintjes gevoeld.

»Istanbul is één van mijn lievelingssteden, mijn eerste vliegreis ging daarnaartoe. En het doet zeer die stad kapot te zien gaan. Want niet Ankara, maar Istanbul willen de fundamentalisten in handen krijgen, omdat die stad naar Europa ligt te lonken, je hoeft het water maar over te steken. Ik zag er plots ook heel veel gesluierde vrouwen, en goed gesluierd, hè! We misten bijna onze terugvlucht, omdat een douanier die zijn ramadan had gehouden absoluut iets wou eten vóór hij ons kon controleren. Terwijl het toch zijn eigen keuze is de ramadan te combineren met een job. Als je zulk fanatisme begint te ruiken in een samenleving, dan stinkt het serieus.»


Europees kerkhof

HUMO De naam Marina Abramovic is nog niet gevallen. De ontmoeting met de beroemde performancekunstenares is toch niet tegengevallen?

Verhulst «Ik wou haar in die reeks. Het was heel moeilijk haar te pakken te krijgen. Enkele jaren geleden was ze nog vrij onbekend, toen we haar uiteindelijk gingen filmen was ze inmiddels een beroemdheid. Ik wou me een tatoeage laten zetten door haar – je begrijpt: eigenlijk wou ik uit de kleren (lacht). Ik verklap het niet, maar je zal zien: ik doe iets moois met haar. Stel het je voor als een goeie mop.»

HUMO Zijn er gesprekken die mislukt zijn?

Verhulst «Een aantal gesprekken stopten plots, vond ik. En één keer is het mislukt, met de dochter van Astrid Lindgren, zij toonde zich onhebbelijk. Het eerste boek met Pippi Langkous verscheen in 1943 en in de oerversie brengt ze de Hitlergroet, draagt ze kousen van de Hitlerjugend, en komt er een personage Sterke Adolf voor. Aanleidingen genoeg dus om haar te vragen hoe het politiek zat met haar moeder in die dagen. Maar zij wilde dat niet geweten hebben. Ze zit op een berg geld, en wil alleen dat geld warm houden: rechten bewaken, geld innen. Dat is dan einde gesprek – kunnen we niet uitzenden.

»Eén keer heb ik zelf mijn veto gesteld: ik zag het niet zitten om te gaan praten met de baas van IKEA. Ik geloof niet dat die man iets wil doen voor de kunst, ik blijf IKEA toch vooral als een geldmachine zien. Mijn weigering was geen probleem voor de VPRO: dat interview heeft iemand anders gedaan.»

'Veel mensen omarmen opnieuw ons culturele gedachtegoed, en dat heeft te maken met de angst voor de islam: de Europese culturele waarden staan blijkbaar voor de vrijheid.'

HUMO In tijden dat Europa het zwaar te verduren heeft – denk maar aan de brexit – krijgt een reeks over Europese cultuur automatisch een politieke dimensie. Was dat ook expliciet de bedoeling?

Verhulst «Die brexit heeft ons ook maar overvallen tijdens de opnamen. We waren in Londen de dag dat Labour-parlementslid Jo Cox vermoord werd, vlak voor het referendum. En ik kon er vaststellen dat ook de nakomelingen van Virginia Woolf die we gefilmd hebben pro-brexit waren. Ik hield er zelf een lezing tijdens ‘The Night of the European Literature’. Zeven man in de zaal. De organisatie kwam zich verontschuldigen: ‘Sorry, we hadden het woord Europa niet mogen gebruiken in de titel, daar knapt iedereen op af.’

»Pieter Steinz zag zijn boek zelf als een politiek statement: hij voelde de behoefte om in deze tijden Europa als idee in de verf te zetten. De ondertitel van zijn boek is: ‘De kunst die ons continent bindt’. Ik weet niet of het zijn eigen ondertitel is, hij maakt ’m in zijn boek in ieder geval niet waar. Is ons continent überhaupt door iets gebonden?

»Politiek Europa is een kerkhof. Er is een geweldige afstand tussen de Europese burger en de Europese politiek. Maar doordat heel veel mensen zich nu bedreigd voelen door het oprukkende populisme omarmt men wel weer het culturele gedachtegoed. En dat heeft te maken met die angst voor de islam, die ik overal gemerkt heb. Men grijpt terug naar de Europese culturele waarden, die blijkbaar voor de vrijheid staan. Alsof we met onze theaters, boeken, films, ... een grote ode aan vrijheid en rechtvaardigheid hebben geproduceerd.»

HUMO En wat is je eigen gutfeeling daarover na deze reeks? Waarmee ben je thuisgekomen?

Verhulst «Vuile onderbroeken (lacht). Van mij moet je geen conclusie verwachten. Ik vond het juist goed dat ik in deze reeks de vragen kon stellen, alleen maar moest luisteren. Zulke kwesties komen enigszins aan bod als ik in de laatste aflevering op de Toverberg van Thomas Mann in het Zwitserse Sils-Maria met Arnon Grunberg en de Moldavische violiste Patricia Kopatchinskaja praat. Het was trouwens heel aangenaam Grunberg met haar te zien flirten. Maar ik heb een betere flirt bedacht, ik ga nog eens terug zónder hem en zal hem overtroeven met een mysteryguest! Maar goed, dat is in de laatste aflevering, wie kijkt er dan nog? In Nederland staan we op hetzelfde tijdstip als ‘Boer zoekt vrouw’ geprogrammeerd, de verwachtingen zijn laag.»

'Een rondgang door de Europese cultuur is in grote mate een rondgang door een museum'

HUMO Kan er aan het eind van de reis door de Europese cultuur nog een Gesamteindruck af?

Verhulst «Ik vond het verfrissend wat Patricia Kopatchinskaja zei: onze orkesten moeten eens stoppen met al die oude brol te spelen, er zijn heel relevante moderne componisten. Een rondgang door de Europese cultuur is in grote mate een rondgang door een museum. Ik zit wel te wachten op deel 2, de nieuwe dingen.»

HUMO En breng je daar dan ook verslag over uit op tv?

Verhulst «Ik vond het niet onprettig. Vooral het reizen, ik wil direct weer vertrekken. Ik heb al gesolliciteerd voor ‘Made in Taiwan’, maar ze willen me daar niet (lacht).»


Het leven savoureren

HUMO Pieter Steinz, de schrijver van ‘Made in Europe’, is vorig jaar overleden ten gevolge van de spierziekte ALS. Heb je hem gekend?

Verhulst «Ja, we schreven in 2014 allebei een Boekenweekgeschenk, en zaten toen samen in de ereloge in de Amsterdamse Stadsschouwburg – wat Nederlanders het grootste moment in hun carrière vinden. Toen al kon hij alleen nog via iPad communiceren, ik dacht hem nooit meer te zullen weerzien. Maar ik ben dan plots weer in zijn leven verzeild geraakt, en hij heeft nog een paar dingen gezien die we opgenomen hebben. Pieter was nog gretig aan het lezen toen ik hem opzocht. Hij kon niet meer eten of drinken, kreeg sondevoeding. Maar terwijl wij iets dronken, deed hij een fles whisky open, en hij heeft er de hele tijd aan geróken: hij was een man die het leven kon savoureren.»

HUMO Hij opent zijn boek met een lijstje van dingen die volgens hem het leven de moeite waard maken. Mag ik je uitnodigen die oefening ook eens te maken?

Verhulst (via een mail drie dagen later) «Vliegen boven de Zwitserse Alpen bij helder weer, een zitje aan het raam hebben, en straks landen op Marco Polo.

»De ultieme boule de berlin.

»Mijn bos in Huccorgne, en als het bos uit mijn leven is verdwenen: de herinnering aan dat bos.

»Op een vroege zomerochtend de Tourmalet op fietsen in mijn eentje.

»De gezellige dronkenschap.

»Het ‘Lacrimosa’ van Mozart, maar dan in de bewerking van Liszt, en het moment van genade waarop ik het zelf min of meer kan spelen.

»La baise, toujours la baise.

»Zinnen vangen die mij komen aangewaaid en er een gedicht mee maken.

»Pingpongen.

»Winnen met pingpong.

»Het licht perfect zien vallen voor een zwart-witfoto.

»Het pathetische uiten van de vriendschap.

»Met Alain Bashung op volume zevenduizend naar Boulogne-sur-Mer rijden om er oesters te eten, hoewel Boulogne-sur-Mer niet bekendstaat om z’n oesters, het vertikken om die stad lelijk te vinden, omdat ik daar te verliefd voor ben.

»Een fles Pomerol Patache.

»Bladeren door het woordenboek.

»Iedere ochtend opnieuw de eerste koffie met sigaret.

»Graag gezien worden door een hond.

»Een uur onder de warme douche staan.

»Op een terras zitten en alleen maar schoonheid zien.

»De laatste kilometer van De Waalse Pijl.

»De laatste kilometer van de Strade Bianche.

»Een ijsvogel, zijn inktblauwe veren.

»Het ochtendgloren op de Route Napoléon.

»Mijn citroensorbet, wanneer die tenminste is gelukt.

»Alle dagen die doen denken aan een beeld van Jacques Henri Lartigue.

»Een vrouw die me meetroont naar een beeld van Alberto Giacometti, haar bewonderende blik, en ik die jaloers word omdat ik besef dat mijn vormen haar stukken minder zullen bekoren.

»In volstrekte eenzaamheid een boek lezen dat een grootmeester in volstrekte eenzaamheid heeft geschreven.

»Over de kletsnatte Grasbrug lopen op het rafelrandje van de nacht met de zwier van een zin van James Joyce.

»De levenslust en de vastberadenheid van een Vaclav Havel.

»Een partijtje schaak aanvaarden op de Ponte Vecchio van Firenze en vrede nemen met remise.

»De Jaguar XJ, bij voorkeur in van dat speciaal groen.

»Het jongenskopje van Jean Seberg en alle kopjes die daar enigszins op lijken.

»De elegantie van de nouvelle vague.

»De muziek van Frank Zappa.

»De humor van Frank Zappa.

»Het Hanro-topje (de 1601 Cotton Seamless) en de ongeschminkte vrouwen die het dragen.

»Plakken vleeskaas in het café, met straffe mosterd.

»Carlos Gardel op vinyl.

»‘Le Sacre du printemps’, en al helemaal de delen ‘Les augures printaniers’ en ‘Rondes printanières’.

»Een wit blad, het moment waarop ik het pak.

»Ongeveer alles van eten dat door geneesheren wordt afgeraden.

»De vrolijke wetenschap dat ik het leven zelf kan beëindigen wanneer het niet meer de moeite zou zijn.»

HUMO Merci, Dimitri.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234