Schrijver Ivo Victoria over zijn grootste angst: 'De actualiteit heeft de fictie ingehaald en voorbijgestoken'

De wereld draait door en gevaarlijke gekken regeren hem, maar wij gaan straks fijn naar de Boekenbeurs. Humo vroeg aan een uitgelezen gezelschap van Vlaamse en uitheemse schrijvers, eminente chroniqueurs van hun tijd, wat hun grootste angsten zijn. En of ze ons ook bang zullen maken met boeken. Leest en vreest!


Ivo Victoria ‘Koket geweld’

‘Ik betwijfel of de wereld werkelijk doldraait,’ zegt de in Amsterdam residerende Vlaamse schrijver Ivo Victoria, wiens jongste boek ‘Alles is oké’, over de dementie van zijn moeder, alom wordt geprezen.

Ivo Victoria «Ik denk dat alles nu veel zichtbaarder is door de alomtegenwoordigheid van sociale media. De bewering dat de wereld doldraait, dreigt daardoor een self-fulfilling prophecy te worden.

»Los daarvan is mijn grootste angst de normvervaging en het toenemende gekoketteer met geweld onder een bepaalde groep jonge mensen. En parallel daarmee de teloorgang van elk historisch besef. De eerste generatie jongeren die geen enkele link met de Tweede Wereldoorlog meer heeft, wordt nu volwassen. Zelfs hun grootouders zijn na die oorlog geboren. Dat is mee de oorzaak van de welig tierende meme-cultuur op internetfora, waarin met alles wordt gelachen: met het nazisme en de Holocaust, met Syrië en IS… Maar ook van de nieuwe wapencultuur onder jongeren: airsoft guns worden steeds populairder.»

HUMO Zolang het maar geen echte pistolen zijn.

Victoria «Dat was ook de reactie van een aantal recensenten toen ik die problematiek aansneed in mijn vorige roman ‘Billie & Seb’: ‘Jongens met speelgoedgeweren, moeten we ons dáár druk over maken?’ Ja dus, want ik vrees dat die cultuur tot een normalisering van wapenbezit én van geweld zal leiden. Die foto van Dries Van Langenhove waarop hij met een airsoft gun poseerde, was voor mij een bewijs dat ik juist zat met ‘Billie & Seb’. Dat boek wordt straks verfilmd, samen met Eva Cools (regisseur van ‘Cleo’, red.) ben ik het scenario aan het schrijven. We hebben met veel jongeren gepraat over memes, wapens en vreemdelingen, en over het gemak waarmee ze meegaan in het discours van Dries Van Langenhove en Vlaams Belang. Mijn angst is niet afgenomen, integendeel. De actualiteit heeft de fictie ingehaald en voorbijgestoken.»

HUMO Beschouwt u dat als een bewijs dat u de vinger aan de pols van deze tijd hebt?

Victoria «Misschien, hoewel je in een echt goed boek voorbij de actuele anekdotiek moet kunnen kijken. Er moet een diepere laag zijn, een gevoel, een gemoedstoestand die de lezers bij zichzelf herkennen. ‘Gelukkig zijn we machteloos’, mijn tweede roman, ging over de onredelijke angst die veel mensen in zijn greep krijgt als ze niet rationeel kunnen verklaren wat hun overkomt. Een meisje verdwijnt en een oom van haar wordt er totaal ten onrechte van verdacht daar iets mee te maken te hebben. Hoe snel we alle redelijkheid verliezen als zoiets gebeurt, hoe we ons laten leiden door aannames en emoties, het wantrouwen dat dan in ons sluipt: dat is de diepere laag. En dat is nog steeds erg actueel, je ziet het nu voortdurend gebeuren op sociale media. ‘White Noise’, een roman uit 1985 van Don DeLillo, was een belangrijke inspiratiebron voor mijn boek. Daarin legt hij haarfijn bloot hoe we ons gek kunnen laten maken door een ongrijpbare, misschien zelfs onbestaande dreiging. Kortom, hoe wij vaak zelf onze grootste vijand zijn.»

HUMO Een snelschrijver van lekker weglezende escapeliteratuur is duidelijk niet aan u verloren gegaan.

Victoria «Nee. Ik lees om na te denken. En wat ik schrijf, kan alleen maar gaan over wat mij bezighoudt en wat ik belangrijk vind. Soms zijn dat persoonlijke kwesties, zoals in ‘Alles is oké’ – hoewel alzheimer ook heel actueel is, en de komende decennia nog veel actueler zal worden. Soms kies ik heel bewust een maatschappelijk thema, zoals in ‘Gelukkig zijn we machteloos’ of ‘Billie & Seb’, maar ik probeer het altijd op zo’n manier uit te werken dat het boek over tien jaar nog steeds gelezen kan worden en iets betekent. Uiteindelijk gaat elk goed verhaal over mensen en hoe ze omgaan met elkaar, en met wat hun overkomt. De schrijver kan wel van alles vinden van de wereld, maar het verhaal dat hij vertelt, moet waar zijn. Niet in de letterlijke betekenis van ‘echt gebeurd’, maar in de zin van ‘waarachtig’. Doorleefd en doordacht. Ik geloof dat het Nick Cave was die zei: ‘Goeie songs gaan over wie ernaar luistert, slechte songs gaan over wie ze geschreven heeft.’ Dat geldt ook voor de literatuur. Een goed boek gaat over wie het leest, een slecht boek over wie het geschreven heeft.»



De Boekenbeurs vindt plaats van dinsdag 29 oktober tot 3 zondag november en van woensdag 6 november tot maandag 11 november in Antwerp Expo. Info en tickets: www.boekenbeurs.be

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234