Schrijver Peter Buwalda over zijn grootste angst: 'Ik vind deze tijd beklemmend'

De wereld draait door en gevaarlijke gekken regeren hem, maar wij gaan straks fijn naar de Boekenbeurs. Humo vroeg aan een uitgelezen gezelschap van Vlaamse en uitheemse schrijvers, eminente chroniqueurs van hun tijd, wat hun grootste angsten zijn. En of ze ons ook bang zullen maken met boeken. Leest en vreest!


Humo trakteert! Download gratis 'Otmars zonen' van Peter Buwalda

‘Ik vind deze tijd beklemmend,’ zegt Peter Buwalda, de schrijver van de monumentale romans ‘Bonita Avenue’ en ‘Otmars zonen’. ‘Apocalyptisch is een groot woord. Maar er hangt dreiging in de lucht.’

Peter Buwalda «Ik heb het gevoel dat er van alles op til is, en ik ben níét benieuwd naar de uitkomst. Maar voorlopig heeft zich dat bij mij nog niet aangediend in de vorm van concrete angsten. En al evenmin als een lumineus idee voor een volgend boek.

»Als schrijver zie ik er weinig heil in om de maatschappelijke gebeurtenissen en fenomenen van vandaag gauw even om te zetten in fictie. Een roman schrijven, dat is en blijft: een verhaal verzinnen en personages creëren. De tijd waarin je leeft, sluipt vanzelf wel mee naar binnen. Hoe losser het verhaal staat van de waan van de dag, hoe interessanter ik het vind. Mijn favoriete boeken zijn niet degene die nadrukkelijk maatschappelijk relevant proberen te zijn, die ons de ogen willen openen of een standpunt uitventen, maar de tijdloze verhalen die daar net boven uitstijgen.»

HUMO Noem er eens twee.

Buwalda «‘De avonden’ van Gerard Reve en ‘Honderd jaar eenzaamheid’ van Gabriel García Márquez

HUMO Márquez was toch een bij uitstek politiek geëngageerde schrijver? Een gezworen vijand van de Zuid-Amerikaanse bananenrepublieken, en trouwe vriend van Fidel Castro en co.?

Buwalda «Ja, maar ik heb Márquez niet nodig om te weten wat een bananenrepubliek is. Ik heb Márquez nodig voor zijn atypische, fonkelende stijl, dat gekke fictieve dorp Macondo en zijn curieuze personages. Ik heb hem ook nodig als ambachtelijk rolmodel: hoe hij zijn boeken opbouwt, hoe de tijd bij hem verstrijkt en toch niet voorbijgaat, hoe hij generaties in elkaar laat overvloeien. Schrijvers die een wereld bij elkaar fantaseren en die hun obsessies botvieren in hun boeken, bevallen mij het best.»

HUMO De tijd waarin u leeft uitdrukken, de polsslag van de wereld voelbaar maken in uw boeken: dat rekent u niet tot uw persoonlijke takenpakket?

Buwalda «Er zijn natuurlijk verschillende soorten schrijvers, en je kunt er zelf maar ééntje zijn. Ik ben inderdaad geen uitlegger, ik schrijf geen programmatorische of pamflettaire teksten. Een mening hebben mijn personages allemaal. Maar meestal worden ze tegengesproken of zelfs geridiculiseerd door een ander personage (lacht). Eén van mijn columnbundels heet: ‘Van mij valt niks te leren’. De literatuur is volgens mij niet het beste middel om ideeën aan de man te brengen. Als ik dat wilde doen, had ik maar politicus moeten worden, of essayist.»

HUMO Vindt u het een aardige bijkomstigheid dat uw lezers een tijd zoet zijn als ze worden meegezogen in uw universum, in uw altijd ingenieus gecomponeerde en wijdvertakte verhalen? En dat ze dus eventjes compleet weg zijn van de echte wereld?

Buwalda «Nee, dat vind ik geen leuk idee. En dat is ook niet wat mijn boeken met je doen, hoop ik. ‘Otmars zonen’ zit vol met hedendaagsheid, machtsmisbruik, onderzoeksjournalistiek, onverkwikkelijke man-vrouwkwesties, #MeToo-verhalen. Maar dat is vanzelf ontstaan. Als je je verhaal en je personages diepte geeft, komt de wereld vanzelf mee. Dan worden fictie en werkelijkheid communicerende vaten.»

HUMO Zou u in een andere tijd andere boeken schrijven? Vrolijker, luchthartiger?

Buwalda «Ik denk het niet. Trouwens, vrolijke tijden, zijn die er ooit geweest? Was er pakweg in de jaren 80 minder doom? Toen had je de angst voor De Bom. Nu zijn we bang voor de klimaatverandering en het virus van het nationalisme, terwijl die kernwapens er óók nog altijd zijn. Als ik terugkijk, heb ik soms de indruk dat het altijd crisis is geweest. Economische crisis, politieke crisis, morele crisis, migratiecrisis, oorlog. En tijdens al die crisissen zijn er fantastische boeken geschreven, die vaak beter waren naarmate ze minder over de crisis van de dag gingen, een uitzondering daargelaten.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234