null Beeld

Schurk en staat: Luk Alloo en Annemie Turtelboom in de gevangenis

'Allee. Kom. Stop nu efkes, Luk. Time-out.' Minister van Justitie Annemie Turtelboom vormt met haar twee handen een letter T, het universeel symbool voor 'klep toe', en hapt efkes naar lucht.

Tom Pardoen

Alloo had haar het vuur aan de schenen gelegd met een spervuur aan vragen – genre: 'Waarom gaat het toch zo traag?' – vervolgens aangepord tot visie, lef en actie – 'U bent toch de minister?' – en ten slotte een zot idee aan de hand gedaan: 'Laat Jan De Nul een eiland voor de kust van Blankenberge opspuiten. En bouw dáár een visionaire gevangenis.'

Dat is ook het onderwerp dat op tafel ligt: het Belgische gevangenisbeleid. De aanleiding voor het dubbelgesprek: Alloo's uitstekende documentairereeks 'Alloo in de gevangenis'.

Een jaar lang struinde Alloo van cel naar cel, in de hem bekende stijl portretten borstelend van de mens áchter de drugstrafikant/passiemoordenaar/jassendief. Toen Alloo na dat jaar de poorten van Leuven-Centraal achter zich dichttrok, had hij niet alleen tweehonderd uur boeiend televisiemateriaal op tape, maar ook een lange reeks pertinente vragen voor de minister van Justitie.

Over de 11.000 mannen en vrouwen die opgesloten zitten in de Belgische gevangenissen, over de 1.100 psychiatrische patiënten die er niet thuishoren en de 1 op de 200 Belgen met een crimineel verleden. Vandaar – het kan nooit kwaad te weten welk vlees men in de kuip heeft – ook deze openingsvraag:

HUMO Hoe is het gesteld met uw criminele trackrecord, mevrouw de minister?

Annemie Turtelboom «Behalve een paar verkeersovertredingen – ik rij al vijfentwintig jaar met de auto – is dat maagdelijk blank. En 'een paar' mag u zeer letterlijk nemen.»

HUMO Nooit een snoepje gestolen? Met een opgefokt brommertje zonder achterlicht over donkere veldwegen gescheurd? Met jointje betrapt op de trappen van de kerk?

Turtelboom «Nee. (Stilte) Saai, hè? (lacht)»

HUMO Mijnheer Alloo, het is bekend dat u wel al 's bij de kraag bent gevat door de arm der wet, nadat u met journalistiek voorbedachten rade illegaal goed had gekocht.

Luk Alloo (knikt) «Drugs, wapens, valse paspoorten en doping. Ik wilde weten: werkt die doping? Hoe zuiver is de cocaïne? Het was inderdaad een journalistiek project, maar de politie en het gerechtelijke apparaat vonden het nodig om mij op te pakken en te ondervragen. Ik kreeg zelfs de opmerking: 'Wat jij doet, dat durven wij niet.' Een geintje, neem ik aan.

»Ik heb een paar uur in de cel gezeten, ben zelfs bij een onderzoeksrechter voorgeleid, die het ook nog 's nodig vond om mij te intimideren: 'Jij zal je familie de komende weken niet al te vaak zien.' Hij wilde dat ik mijn bronnen zou vrijgeven, wat ik uiteraard geweigerd heb. Op elke drie uniformen is er altijd één die zich vergaloppeert.»

HUMO Ik weet uit eigen, bescheiden ervaring dat elk contact met justitie d'office intimiderend is.

Alloo «Ja! Als je met twee glazen op in de auto zit en in de verte het schijnsel van blauwe zwaailichten ontwaart, ben je metéén onder de indruk, op slag nuchter en gefocust: (plechtig) het machtsapparaat staat paraat. En jij in je blootje.»

Turtelboom «Ik herken dat. De eerste controle is angstaanjagend. 'Ik heb mijn verzekeringsbewijs toch niet op de keukentafel laten liggen?' denk je dan in lichte paniek, terwijl dat natuurlijk niet eens zo erg zou zijn. Een controle is intimiderend, een politiekantoor nog meer en een gerechtsgebouw al helemaal.»

HUMO Architect Joseph Poelaert kreeg bij de bouw van het Brusselse Justitiepaleis zelfs de uitdrukkelijke opdracht om het zo afschrikbarend mogelijk te laten lijken voor de kleine man die vanuit de lager gelegen volkswijken opkeek naar la ville haute.

Alloo (knikt) «Justitie is allesbehalve laagdrempelig.»

Turtelboom «Het Justitiepaleis is gewoon imposant door de architectuur. Het stamt uit de tijd dat het land werd geregeerd door één koning en vier ministers, waaronder die van Justitie. Het recht was één van de fundamenten van de prille staat België, het Justitiepaleis de tempel waar dat recht bij wijze van spreken werd geëerd.

»Gaandeweg hebben we systemen ontwikkeld die moeten ingrijpen als justitie te véél intimideert – het Comité P is maar één voorbeeld. Onlangs zei een bedrijfsleider me nog: 'Ik doe nooit zaken in een land waar geen minimum aan justitie en politie bestaat, een minimum aan rule of law.' Wij vergeten te vaak, vind ik, dat onderwijs en sociale zekerheid alleen maar kunnen bestaan als er een basis aan veiligheid is.»

undefined

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234