Seks, drugs & theatraal gedrag: het genie in Pete Doherty

Jarenlang stond Pete Doherty, net als Keith Richards, bovenaan op de checklist van de man met de zeis. Maar terwijl zijn collega-rocksterren vielen als vliegen, stond het zwalpende godenkind in 2016 weer op: een jaar na de veelbesproken comeback van The Libertines is hij een soloplaat (‘Hamburg Demonstrations’) rijker en – naar eigen zeggen – een heroïneverslaving armer. Wie was er beter geschikt om in Parijs de deuren van de Bataclan wild open te schoppen? ‘Hey, moet je horen: ik ben clean!’

'Ik wil in het brein van de mensen binnendringen met woorden. Donkere én vrolijke woorden'

Eerst is er de straat, een smalle onopvallende steeg in het elfde arrondissement van Parijs. Met een schok als een stomp in de maag realiseer je je dat je die straat eerder gezien hebt – op foto’s, op beverige horrorfilmpjes, in de achtergrond bij getuigenissen van de overlevenden. Vandaag staan er rozen op de vensterbanken van de aanpalende woningen, theelichtjes houden een stille wake.

Voor de ingang van de Bataclan zijn de steunbetuigingen intussen weggenomen. Een handvol fans zit op de stoep, met hun smartphones in aanslag, te wachten op hun held Pete Doherty. Als je goed kijkt, kun je op de muur achter hen nog net de slogan ‘Fuck IS’ ontwaren, naast een gedenkplaat waarop staat: ‘En mémoire des victimes assassinées et blessées en ces lieux le 13 novembre 2015’.

Het is vandaag 16 november 2016. Vier dagen geleden heeft Sting de Bataclan officieel heropend; hij kwam zijn nieuwe plaat voorstellen op een sobere, smaakvolle herdenkingsavond, voor het oog van de getroffen families en de verzamelde wereldpers.

Zorgde superster Sting voor een fysieke heropening van de Bataclan, dan maken we ons vanavond op voor een spirituele wedergeboorte. De komst van bohemien Pete Doherty is een uitgestoken middelvinger naar de angst; tegelijk is het business as usual voor de Bataclan, al 150 jaar een symbool van liberté, fraternité & égalité én jeugdig hedonisme. Er is meer nodig dan een paar eikels met machinegeweren om dat te veranderen.

Al blijft de kernvraag natuurlijk: zal Doherty komen opdagen? Het is drie uur in de namiddag, hij had al op de afspraak moeten zijn.

Binnen in de Bataclan is het stil en leeg. Alles is hier nieuw: nieuw tapijt, nieuwe vloeren, verf, toiletten. Nieuwe zitjes op het balkon. En toch vergt het een inspanning om je verbeelding in toom te houden en op de dansvloer géén kriskras door elkaar liggende lijken te zien. Om geen mensen te zien uitglijden in een plas bloed, terwijl ze wanhopig aan de dood proberen te ontsnappen. ‘Net iets uit Dante’s ‘Inferno’,’ zei een agent die achteraf ter plaatse kwam. Zullen hier over zes uur echt weer mensen staan drinken, zingen en lachen?

Als Doherty eindelijk opdaagt, ziet hij er wat gedesoriënteerd en overdonderd uit. Ik zeg hem dat het een emotionele avond wordt. Hij antwoordt: ‘Dat zijn ze tegenwoordig allemaal.’ Hij woont drie kwartier verderop in een buitenwijk, met zijn Franse vriendin Katia de Vidas, die ook keyboard speelt in zijn nieuwe begeleidingsgroep The Puta Madres. Vrienden van Katia werden op 13 november vorig jaar neergeschoten in een café hier net om de hoek.

Pete Doherty woont al sinds 2008 in en rond Parijs. Hij is hier komen wonen nadat zijn relatie met Kate Moss op de klippen was gelopen, omdat hij ‘een rustiger leven wilde’. Het is niet duidelijk wat hem in Engeland het meest hinderde: de paparazzi of de politie. De laatste keer dat iemand de moeite nam die dingen na te tellen, was hij al 15 keer voor de rechter verschenen, 26 keer aangeklaagd voor drugsdelicten en één keer veroordeeld voor inbraak. Hij had al drie keer de binnenkant van een gevangenis gezien, bezoekjes niet meegeteld.

Pete Doherty is een man met vele gezichten. Er is de magnetische showman, die overal waar hij komt een dubbel spoor van chaos en idolatrie achterlaat. Er is de charismatische intellectueel, die je bedwelmt met z’n dronken luciditeit. Er is de onbetrouwbare junkie, die z’n talent vergooit en beloftes verbreekt. En tot slot heb je dat donkere alter ego van hem, de paranoïde bruut die overtuigd is dat de wereld hem op de hielen zit en uithaalt naar iedereen die in z’n buurt komt. Al die gedaantes zullen we vandaag te zien krijgen.


Gek op Katia

Het eerste wat me opvalt, is dat zijn maatpakken hem tegenwoordig krapper zitten dan vroeger. Een positief teken: heroïneverslaafden staan niet bepaald bekend om hun zwaarlijvigheid. Twee minuten ver in de fotoshoot begroet hij bovendien een toevallig passerende kennis met de woorden: ‘Hey, moet je horen: ik ben clean!’

Maar ‘clean’ is in de wereld van Pete Doherty een relatief begrip. Even later vist hij uit een zak van z’n jasje een antiek opiumpijpje op en poseert hij ermee voor de fotograaf. Daarna haalt hij er een doorzichtig buisje bij, met op de bodem een mysterieus goedje waar hij een aansteker onder houdt. Geen idee wat hij hier inhaleert.

The Puta Madres staan te wachten op het podium, klaar om te soundchecken. Samen werken ze zich door een paar songs van zijn nieuwe plaat ‘Hamburg Demonstrations’, inclusief het nummer ‘Hell to Pay’, dat hij schreef naar aanleiding van de aanslag in de Bataclan. Het heeft iets van The Pogues, maar de tekst is vintage Doherty: ‘Come on boys, choose your weapons: J-45 of AK-47?’ Een Gibson J-45 is een soort akoestische gitaar. ‘Hell to Pay’ lijkt te vragen: ‘Wat als de jonge mannen die hier een jaar geleden dood en vernieling zaaiden, al hun energie en overtuiging nu eens in pompende rock-’n-roll hadden vertaald?’ Een pertinente vraag, maar zal Doherty het woord ‘AK-47’ vanavond durven uit te spreken?

‘Ik weet het niet,’ zegt hij even later zacht. De soundcheck is achter de rug en we zitten in zijn kleedkamer.

Pete Doherty «Ik denk niet dat er mensen zullen zijn die er die avond bij waren. Aan de andere kant wil ik er wel íéts over kwijt. Ik hoop dat de boodschap aankomt.»

'Ik wil de terroristen laten weten dat wij even hard in dit leven van ons geloven, als zij in dat van hen'

- Het lijkt wel belangrijk voor je om hier vanavond te spelen.

Doherty «Ja, vooral voor Katia. Het meisje van wie ik hou, met wie ik samenleef, is van hier. Ze heeft die avond veel vrienden verloren, in een café hier vlakbij. Neergeschoten terwijl ze een verjaardag vierden. Ze had er normaal gezien bij moeten zijn, maar ze was in Berlijn voor de begrafenis van een andere vriend. Toen ze terugkwam, was de ontreddering compleet.

»(Denkt na) Er zijn twee dingen waarvoor ik zou willen sterven, de muziek en de liefde, en als we live spelen, komen die twee samen. Dat is hoe belangrijk dit is voor mij. Ik zou willen... Ik wil dat ze weten dat wij even hard in dit leven van ons geloven, als zij in dat van hen.»

- Wordt het een lastige show?

Doherty «Ik zou willen van wel. Het zou een harde, dramatische, rauwe belevenis moeten worden, maar ik denk dat ik me zal gedragen. Het wordt vast euh... Niet op automatische piloot, nee. Wat is dat woord weer? Het begint met een ‘s’.»

- Stoïcijns?

Doherty «Stoïcijns! Ik ben onlangs afgekickt van de heroïne, moet je weten. In Buenos Aires, omdat het spul daar écht niet te krijgen is. Het was niet zoals al die andere keren, in Thailand en zo. Deze keer heb ik het gewoon uitgezweet, in een hotelkamer. Had ik nog nooit geprobeerd. Plots ging er een licht aan in mijn hoofd. Ik wist weer wat ik eigenlijk probeer te bereiken: in het brein van de mensen binnendringen met woorden. Donkere én vrolijke woorden.»

- Zal het deze keer voor echt zijn? Ben je er echt vanaf?

Doherty «Ik weet dat het voor veel mensen moeilijk te geloven is. Ook voor mijn moeder, aan wie ik het nog niet heb verteld. Ik wil dat ze me ziet als ik het haar zeg, want ze heeft dat verhaaltje al zo vaak gehoord.»

– Je bent naar eigen zeggen al ‘drie à vier jaar’ samen met Katia. Wat is haar relatie met drugs?

Doherty «Heeft ze niet. Ze raakt het spul niet aan.»

- Hoe heeft ze het al die tijd dan met je volgehouden?

Doherty «Absoluut geen idee. Ik denk... Kijk, ze heeft nog nooit foto’s gezien waarop ik compleet uitgeteld in de goot lig. Voor haar functioneer ik als een normale volwassene.

»Eén keer maakte ze zich zorgen over iets wat ze in de krant las: ‘Schat, hier staat dat mensen die heroïne gebruiken na verloop van tijd niet meer in staat zijn om seks te hebben.’ Waarop ik zei: ‘Zodra dat gebeurt, gooi ik die rotzooi uit het raam.’»

Doherty lijkt oprecht gek op z’n Katia. Deels omdat ze hem doet denken aan Myrna Loy, een Amerikaanse filmster uit de jaren 30 van de vorige eeuw. En deels omdat haar over-over-over-overgrootmoeder de Franse revolutionair Jean-Paul Marat heeft doodgestoken in zijn bad, in de roerige dagen van de Franse Revolutie. Geen gesprek met Doherty is compleet zonder op zijn minst één historische en/of culturele dissertatie.


Gladys

Hij heeft twee kinderen uit voorbije relaties – Astile, een jongen van 13 wiens naam op de nek van zijn pa getatoeëerd staat, en een meisje van 5 – maar beweert dat hij eindelijk klaar is om zich te settelen.

Doherty «Het lijkt me wel wat, ja. Een klein huisje in het hol van Pluto, met de familie rond mij. Ik denk dat Katia weleens de ware zou kunnen zijn. Omdat ze het soort meisje is dat ik altijd al gewild heb: een meisje om echt mee samen te zijn, niet nu en dan eens mee af te spreken. We doen alles samen en soms wordt dat weleens te veel, maar als ze vijf minuten de deur uit is, begin ik haar al te missen.»

Hij valt stil en kijkt in de verte – na zijn mooie woorden kan het niet anders of hij toeft in gedachten bij Katia, niet? Niet. Als hij opnieuw spreekt, blijkt dat hij in tussentijd het Kanaal heeft overgestoken: ‘Wat ik soms wel mis, zijn de Engelse meisjes. Maar bestaan die nog wel? Misschien zijn alle Engelse meisjes wel verdwenen.’

Voor wie Pete een beetje kent, komt dit niet als een verrassing: zijn korte spanningsboog, het onderbreken van een interview door het plotse inzetten van een song, of het debiteren van een lijn onsamenhangende poëzie. Soms staat hij zomaar op om wat rond te lopen, maar vandaag hebben zijn verhalen tenminste een begin, midden en slot. Zijn focus lijkt z’n afkickverhaal te staven, maar we durven er geen geld op te verwedden dat de Doherty die we zien volledig clean is – heroïne was immers niet z’n enige zwakke punt.

'Soms mis ik de Engelse meisjes wel.' Doherty met zijn Franse vriendin Katia de Vidas; rechts zijn exen Kate Moss en Amy Winehouse

Op z’n 37ste mag Pete Doherty er dan wat verwilderd uitzien, maar vergis u niet: de mooiste vrouwen van de wereld hebben in zijn nabijheid tijdelijk hun zinnen verloren. Als twintiger was hij om in te kaderen, met z’n gigantische puppy-ogen en z’n kwetsbaarheid en charisma. Zijn fijne trekken zijn sindsdien in rook opgegaan, maar er is iets anders voor in de plaats gekomen: het magnetisme van de romantische dichter, zeg maar, stijl Byron. Een aantrekkingskracht die hij naar eigen goeddunken kan in- en uitschakelen.

Plots haalt hij de pijp weer uit z’n jaszak. Ik vraag wat het is.

Doherty «Dit hier? Dit is Gladys

- En wat doet Gladys?

Doherty «Niet veel, ze zit geblokkeerd. Heb je toevallig een veiligheidsspeld?»

- Nee, maar wel een haarspeld. Ben je daar iets mee?

Doherty «Perfect. (Gaat aan het werk) Kijk, dit is wat ik bedoelde met Engelse meisjes. Jij bent het soort Engels meisje voor wie ik nog eens op één knie zou gaan zitten.»

- Omdat ik je je pijp help schoonmaken?

Doherty «Nee, het is je stem. De stem van een uitstervend ras: de vrouwelijke Britse intellectueel.»


Kopstoot

Petes bekendste Engelse meisje was Kate Moss, met wie hij tussen 2005 en 2007 samen was. Hun relatie kostte Moss bijna haar carrière toen een fotograaf haar betrapte op het gebruik van cocaïne met Doherty en z’n vrienden.

Hij zegt dat hij haar enkele weken geleden nog gezien heeft... op een reclamepaneel in Chili. Haha.

Doherty «Nee, serieus. Ze heeft me onlangs nog eens opgebeld. Ze was dronken. Ze zei: ‘Komaan, waarom breng je geen muziek uit? Werk je niet meer?’ Dat was wel lief van haar. Ik heb gehoord dat ze gescheiden is. Ach, weet je, ik ken haar niet meer, ik weet niet meer wie ze is.»

- Jullie hadden de eerste letter van elkaars voornaam op jullie lijf laten zetten.

Doherty «Ik heb er haar nog naar gevraagd aan de telefoon! Weet je wat ze zei? ‘Natuurlijk heb ik mijn fucking tattoo nog, lul.’ Zo praat ze nu eenmaal.»

- Heb jij de jouwe nog?

Doherty «Ja. Maar de ‘K’ staat bij mij net zo goed voor ‘Katia’. Het is een andere wereld, en ik denk niet dat ik nog terug zou kunnen. Dag in dag uit al die fotografen voor mijn deur, pfff.»

Op de nieuwe plaat staat ook een song die ‘Flags from the Old Regime’ heet en over Amy Winehouse gaat. De twee leerden elkaar kennen op het hoogtepunt van Amy’s drugsverslaving. Het grootste deel van de song is geschreven na haar dood, maar hij heeft haar wel ooit een vroege versie voorgespeeld. Het was, zegt hij, z’n enige song die haar goedkeuring kon wegdragen.

Doherty «Ze was heel, heel kritisch, en daar had ik het knap lastig mee. We kwamen goed overeen, hingen samen rond, hapje eten, beetje over muziek praten. En dan zei ze plots: ‘Kom, we gaan samen een song schrijven. Laat eens horen wat je hebt.’ En als ik dan iets speelde, ging het steevast van: ‘Komaan Pete, heb je echt niks beters dan dat?’»

- Zeg nu eens eerlijk: zijn jullie ooit een koppel geweest?

Doherty (verlegen) «Wel euh... Ja, maar ik denk dat ik gekker was op haar dan omgekeerd. (Herstelt zich) We zaten eens te vrijen op de bus, toen haar veiligheidsagenten opstapten. Ze namen elk een arm en trokken haar van me af! Dat klinkt niet erg romantisch, hè?»

- Heb je haar de laatste jaren nog vaak gezien?

Doherty «Nee. Met haar druggebruik en de toestand waarin ikzelf verkeerde, was het beter om afstand te nemen. Ik voelde me al schuldig genoeg.

»Weet je, het beeld van Amy als een naïef klein meisje klopt helemaal niet. Ze was een getalenteerde, sterke vrouw en ze had de wereld bij de ballen. Een grote mond had ze ook. Ik liep eens met haar over straat toen een jonge gast op me afkwam en mijn handtekening vroeg. Ze zei: ‘Fuck off, laat hem gerust.’ En ik: ‘Komaan Amy, hij wil gewoon een handtekening.’ En toen gaf ze die jongen ter plekke een kopstoot.

»Op een nacht kwam ze naar mijn appartement om heroïne te scoren en ik zei: ‘Dat kan ik niet maken, Amy.’ Kwaad dat die werd! Ze begon met dingen te gooien, spuwde me in het gezicht, plaste het bed onder en sloeg de deur achter zich dicht. Maar ik denk dat ze stiekem wel trots op me was, want ze was er toen al een tijdje van af en ik had haar toch maar mooi tegengehouden om opnieuw te gebruiken. Een echte junkie was Amy trouwens niet, volgens mij. Blake (Fielder-Civil, haar ex-echtgenoot, red.) vertelde me eens dat hij op het hoogtepunt van hun gezamenlijke verslaving tot het besef kwam: ‘Als ik ermee stop, dan zal Amy hetzelfde doen.’ En dat is ook gebleken.»


Hometrainer

Doherty’s relatie met harddrugs begon toen hij na de middelbare school naar Londen verhuisde. Hij was eigenlijk al aan heroïne verslaafd voor hij het begon te gebruiken: hij had het over ‘opium’ en droomde er een wereld van schrijvers en dichters als Coleridge en Thomas de Quincey bij. Misschien dacht hij dat de drugs z’n creativiteit zouden aanwakkeren, of hem op z’n minst interessanter zouden maken.

'Er zijn twee dingen waarvoor ik zou willen sterven: de muziek en de liefde'

Z’n groepen The Libertines en Babyshambles maakten van Pete Doherty in geen tijd de nummer één van de tegencultuur, de held van het nieuwe millennium – één helft Sid Vicious, één helft Morrissey. Hij was een glamoureuze, belezen mislukkeling, aanbeden door gevoelige tieners, modeontwerpers en een leger van niet te harden wannabe-junkies en knoeiers met trilby-hoedjes. Zijn invloed op de muziek, de mode en helaas ook de levensstijl van het tijdperk valt niet te overschatten.

Er waren de drugsdoden in z’n omgeving, maar Doherty’s reputatie kreeg pas echt een knauw na de mysterieuze dood van Mark Blanco, een jonge acteur die van een balkon viel op een feestje waar ook Pete van de partij was. Blanco had eerder op de avond een akkefietje gehad met iemand uit Petes entourage, en op videobeelden was te zien hoe Doherty zich uit de voeten maakte. Hij was in die periode vrij onder voorwaarden en wilde niet betrapt worden met z’n zakken vol drugs.

Ik leg hem m’n theorie voor dat jonge mensen vandaag zo geobsedeerd zijn door sport en gezond eten als directe reactie op het Winehouse-Doherty-tijdperk. Ze hebben hun oudere broers en zussen zien aanmodderen met gitaren en drugs, ze hebben de gevolgen gezien – en daar en dan beslist om zich een hometrainer aan te schaffen. Pete is het niet met me eens.

Doherty «Kijk naar mij: ik ben alive-and-kicking en heb deze morgen een kopje groene thee gedronken. Mijn motto is: ‘Combineren.’»


Pietje Paddington

Je zou het misschien niet zeggen, maar Pete Doherty is de zoon van een praktiserende katholiek. Zijn vader John Doherty groeide op in een sociale woonwijk in Paddington, ging het leger in en schopte het tot sergeant-majoor. Toen Pete nog een Pietje was, verhuisde de familie om de haverklap naar een nieuwe kazerne en een ander land: Düsseldorf, Cyprus, Noord-Ierland, Bedworth, Dorset, Romford, Colchester... Als hij me vertelt dat hij en Katia lange tijd Europa doorkruist hebben in een mobilhome uit de jaren 80, ben ik zo onnozel te suggereren dat die zwerftochten een gevolg zouden kunnen zijn van zijn nomadisch bestaan als kind. Hij zet me meteen met de voetjes op de grond.

Doherty «Ben je gek? Het was gewoon de beste manier om drugs over de grens te smokkelen. Luchthavens zijn taboe als je gebruikt, maar je hebt geen idee wat je in een camper allemaal kwijt kunt.»

- Wat vond je van al dat gereis in je jeugd?

Doherty «Ik herinner me dat we eigenlijk altijd aan het wachten waren op het bericht van weer een nieuwe verhuis. We waren echt een ploegje in die tijd. Het was ook een zegen voor mijn verbeelding: elke keer als we op een nieuwe plek arriveerden, begon ik iedereen van alles op de mouw te spelden – hoe ik heette, waar ik vandaan kwam. Daar waren ze altijd even zoet mee.»

Hij vertelt dat z’n familie zich nooit achter zijn muzikale ambities geschaard heeft, en het is verleidelijk om in het gedrag van de zoon een reactie op de strenge hand van z’n vader te zien. Is dat wel zo? Hun relatie is zeker niet optimaal, maar als Pete over zijn vader praat, klinkt hij opmerkelijk luchtig.

Doherty «Ik moet hem binnenkort eens gaan opzoeken, zodat hij met eigen ogen kan zien dat ik clean ben. De laatste keer dat ik voor zijn deur stond, liet hij me binnen, nadat hij acht jaar niet tegen me gesproken had.»


Marseillaise

De Bataclan heeft intussen de deuren geopend. De mensen druppelen binnen en passeren de security. Sommigen huilen, anderen zijn muisstil. Er zijn er ook die direct naar de bar trekken. Geleidelijk komt het gebruikelijke geroezemoes op gang.

Om negen uur wordt een minuut stilte gevraagd. Daarna wordt Peter – zoals hij zichzelf nu noemt – Doherty verwelkomd. De violist van The Puta Madres is de eerste die het podium opkomt. Hij zet de Marseillaise in en heel even, een even mooi als hartverscheurend moment, is deze zaal één en ondeelbaar. Er wordt gezongen en met de voeten gestampt. De rest van de band komt op met een Franse vlag. Doherty draagt een wit jasje, maatpak en trilby-hoedje, z’n nieuwe gitarist Jack Jones heeft op z’n blote bast met stift de naam ‘Nick Alexander’ geschreven, de 35-jarige man die hier vorig jaar T-shirts van Eagles Of Death Metal verkocht en dat met z’n leven moest bekopen.

Zoals alles waarbij Pete Doherty betrokken is, bewandelt ook dit concert de dunne lijn tussen genialiteit en hopeloze chaos. Maar dan verschijnt Carl Barât op het podium, zijn creatieve copiloot en veelgeplaagde sparringpartner bij The Libertines, en slaat het optreden definitief de weg naar de euforie in. Op dat moment wordt de Bataclan opnieuw geboren.

Na het optreden is Doherty’s stoïcisme verdwenen. Hij is geïrriteerd, slingert Barât verwijten in het gezicht die hij meteen daarna terugneemt. De kleedkamer is een slagveld van groepsleden, flessen, rare poeders en mysterieuze drankjes. Ik baan me een weg en land op de sofa naast Doherty, die een pot probeert te openen met een goedje dat eruitziet als badzout. ‘Zuiveringszout voor de maagproblemen van de drummer,’ luidt de uitleg. Ik word de kamer uitgestuurd.

Als ik na vijf minuten weer naar binnen mag, zijn alleen Barât en Doherty nog aanwezig. Hij is nu nog meer geagiteerd, en ik krijg de volle laag. Hij heeft het over de schandalige manier waarop hij in de pers behandeld wordt. ‘Op een dag maak ik er één grote, walgelijke collage van, en daarna sleep ik jullie allemaal voor het gerecht en eis ik miljarden. Wat jullie met mij gedaan hebben, was ronduit ziek.’

Het gesprek gaat de verkeerde kant op en Doherty wordt alsmaar agressiever. Barât probeert te bemiddelen, maar er is geen houden aan. Hij staat recht en raast maar door, terwijl wat hij zegt minder en minder steekhoudt. Als zijn vriend me bij wijze van zoenoffer champagne aanbiedt, slaat hij het glas uit mijn handen. De bubbels vliegen door de kamer en ik heb het begrepen: het is tijd om te vertrekken.

Seks? Check. Drugs? Check. Theatraal rocksterrengedrag? Check. De Bataclan is back in business.

© Sunday Times Magazine/News Syndication.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234