null Beeld

'Sex in Class': Goedele gaat vreemd

‘We have to clone her! She’s incredible.’ Goedele Liekens is sinds het oorverdovende succes van ‘Sex in Class’, het programma waarin ze een klas tieners op een school in Lancashire op haar welbekende wijze seksuele opvoeding geeft, een ster in Engeland.

'Engelse meisjes weten niet waar hun clitoris zit, maar kunnen wel bij elke foto van een wrat zeggen: 'Dat is díé soa''

Vijf jaar geleden vroeg Wim De Vilder haar in ‘Over vijf jaar’ hoe ze dacht dat haar eigen leven er anno 2016 zou uitzien. Nu zal hij net als ik willen weten welke van alle onverwachte wendingen die haar leven het laatste halve decennium heeft genomen, ze had durven te voorzien. Haar bladen hielden op te bestaan, ze verdween van de Belgische televisie en ging privé door een hel. Maar de Goedele die nu vrolijk komt aangerend, is een Goedele die ik nog nooit heb gezien. Onthecht en zen zijn een understatement bij de rust en het evenwicht die ze uitademt. What happened to Goedele?

HUMO Was je blij toen Channel 4 je uitnodigde om samen te werken? In België was het al een tijdje heel stil rond jou.

Goedele Liekens «Nee! Zo werkt het niet. Het is juist omdát ik indertijd nee heb gezegd tegen de Belgische televisie, dat ik meteen kon toehappen toen Channel 4 mij vroeg om te komen praten: ‘Oké, ik kom af.’ Vroeger kreeg ik ook veel aanbiedingen – vooral uit Nederland – maar moest ik altijd weigeren omdat ik geen tijd had. Er is ook nooit een moment geweest dat ik niks te doen had.»

HUMO Vijf jaar geleden zei je dat je het rustiger aan zou gaan doen.

Liekens «Dat zeg ik al vijftien jaar. Ik denk dat ik ondertussen tot de conclusie moet komen dat ik dat eigenlijk helemaal niet wil. Als je ziet hoe hard ik de laatste jaren ben blijven werken: televisieprogramma’s presenteren, een eigen productiehuis leiden, bladen maken, boeken schrijven, mijn werk voor de UN…»

HUMO Waarom rent iemand zo hard?

Liekens «Om te beginnen omdat ik zo nodig een onafhankelijke vrouw wil zijn, en dus voor mezelf moet zorgen. Maar wat ik nu vooral wil, is: mezelf blijven ontwikkelen. Ik wil mezelf verplichten constant bij te leren. Anders word je intellectueel lui. Dat wás ook aan het gebeuren, en daarom ben ik met mijn laatste talkshow in België gestopt. Ik had het gevoel dat ik stilstond, dat ik inhoudelijk niet meer bezig was met iets wat me deed groeien.»

HUMO Je hebt het nu over ‘Goedele op dinsdag’.

Liekens «Euh, één van die ‘Goedele’-programma’s, ja. Ik heb er zoveel gemaakt dat ik niet meer weet wat het laatste was.

»Ik ben zo blij dat ik weer puur met mijn vak als seksuoloog en psycholoog bezig kan zijn. Ik lees de vaktijdschriften en ga weer naar congressen om op de hoogte te blijven van de nieuwe inzichten. En nu mag ik ook nog seksuele opvoeding gaan geven voor de Australische televisie. Wie zegt daar nu nee tegen?»

HUMO En dat allemaal dankzij Channel 4. Hoe was Liam Humphreys, de verantwoordelijke voor factual entertainment, bij jou terechtgekomen?

Liekens «Dat vroeg ik me ook af. Sterker nog: op zijn eerste mails heb ik niet gereageerd omdat ik dacht dat het een flauwe verborgencameragrap was. Ik dacht: ‘Yeah, right. Ga maar met iemand anders lachen.’ Maar blijkbaar kenden ze mijn boeken en mijn documentaires voor de UN en meenden ze het.»

undefined

'Hoe vollediger en explicieter je over vrijen en seks spreekt, hoe later jongeren eraan beginnen en hoe minder seksuele partners ze in korte tijd hebben.'

HUMO Humphreys kondigde jou aan met: ‘Goedele gaat in ‘Sex in Class’ voor een cultuurclash zorgen. Zelfs de meest vrijdenkende leraars zullen moeten slikken.’ Dat zíé je in het programma ook echt gebeuren. Op de school waar jij gaat lesgeven wordt iedereen ongemakkelijk van jouw on-Engelse directheid.

Liekens «Ze schrokken vooral toen ik hun begon uit te leggen dat het belangrijk is om het bij seksuele opvoeding niet alleen over problemen te hebben – tienerzwangerschappen en seksueel overdraagbare ziektes – maar ook over seks als mogelijke bron van plezier. ‘Wat!? Gaat het vandaag over de clitoris?’ zeiden die docenten toen: ‘Dat woord wordt hier op school niet gebruikt.’»

HUMO Als je de meisjes vraagt hun vagina te tekenen, blijkt dat ze niet weten waar hun clitoris zit.

Liekens «Maar ze konden wel bij elk fotootje van een soa zeggen over welke aandoening het ging: ‘Dat zijn de wratten van die ziekte. Dat zijn zulke zweren.’ Dat komt allemaal door het achterhaalde idee van abstinence only: laten we de jeugd met onze lessen seksuele opvoeding vooral afschrikken, zodat ze helemaal geen seks meer willen. Ondertussen weten we dat dat absoluut niet werkt. Op veel scholen, ook in België, denken ze nog steeds dat je jongeren tot meer seks aanzet wanneer je ook over het plezier van vrijen praat, terwijl al zoveel onderzoeken het tegendeel hebben bewezen. Hoe vollediger en explicieter je over vrijen en seks spreekt, hoe later jongeren eraan beginnen, hoe minder seksuele partners ze in korte tijd hebben en – heel belangrijk: hoe kleiner de kans dat ze seksueel misbruikt worden. Kijk, één van de redenen waarom jongeren aan seks beginnen, is nieuwsgierigheid. Als wij die niet bevredigen, gaan ze het zelf doen en dan weten we waar ze hun informatie gaan halen.»

undefined

null Beeld

HUMO Op pornosites, zo blijkt uit ‘Sex in Class’. Schrikwekkend méér dan we denken.

Liekens «Ik ben er ook van geschrokken hoe diepgeworteld die ideeën over seks van op het internet zitten bij jongens. Over de invloed van dergelijke sites op jongeren is nog heel weinig degelijk onderzoek gedaan. De meeste research concludeert dat het effect niet is: monkey see, monkey do – wat ze oppikken gaan ze niet onmiddellijk nadoen. Maar mij is nu wel duidelijk dat porno heel zwaar kan inwerken op sommige jongeren. Niet overal. In Nederland, waar op de scholen heel degelijke seksuele opvoeding gegeven wordt, zal porno bijvoorbeeld veel minder invloed hebben op wat jongeren onder goede seks verstaan.

»Het is essentieel voor je persoonlijke ontwikkeling dat je je vertrouwd voelt met je eigen lichaam en dat van een ander. We leren kinderen alles heel expliciet en duidelijk – wat wel en niet gezond is qua voeding, hoe ze zich in het verkeer moeten gedragen. Maar over hoe ze als koppel met elkaars lichaam moeten omgaan, doen we meestal vaag. Dat seks plezierig kan zijn, komt meestal niet aan bod. Als er iets van belang is om goeie seks te hebben, dan is het: weten wat je fijn vindt en wat niet, weten waar je grenzen liggen en dat ook aan de ander kunnen én durven zeggen. Vooral meisjes maak je daar sterk mee.»

HUMO Het is echt schokkend hoe weinig de Engelse meisjes tegen de extreme ideeën van de jongens ingaan.

Liekens «Ongelofelijk, hè. Zij gaan ervan uit dat de jongens weten hoe het moet, want die hebben het gezien op het internet en praten er met veel bravoure over. Dus als die jongens heel stellig beweren ‘Ja, natuurlijk kom je klaar in haar gezicht’, houden ze hun mond. Toen ik dat hoorde, was ik echt even sprakeloos. Vervolgens vroeg ik: ‘Zijn er misschien nog andere opties?’ Pas dan – na tien minuten – zegt er eentje: ‘O ja, tuurlijk. Het kan ook op haar borsten.’

»Aan het einde van de cursus vraag ik iedereen om een opstel te schrijven over wat volgens hen een ideaal seksavontuur is. In niet één van die verhalen komt het vrouwelijke orgasme voor. Daar hebben we dan al die jaren voor gestreden.»

HUMO Was het jouw idee om die jongens scheerschuim en een scheermes mee te geven met de opdracht hun schaamhaar af te scheren?

Liekens «Ja, dat zit natuurlijk niet standaard in het lessenpakket seksuele opvoeding dat de Wereldgezondheidsorganisatie heeft opgesteld. Maar toen ik hoorde hoeveel belang die jongens eraan hechtten dat meisjes voortdurend gladgeschoren zijn, dacht ik: ‘Ik moet iets dóén!’ Eén van die jongens zei letterlijk: ‘Als er nog maar stoppels op staan, dan maak ik het uit.’ En die meisjes worstelen daar ongelofelijk mee. Als er écht geen stoppels op mogen staan, moeten ze zich elke dag scheren en dan krijgen ze uitslag en pijn.»

HUMO Zo erg zal het er in België toch wel niet toegaan?

Liekens «Ik denk dat België toch ook een programma als ‘Sex in Class’ zou kunnen gebruiken om opener over seks te leren praten. Het verbaasde me hoe hevig de Belgische pers reageerde toen ik zei dat je kinderen seksueel moet opvoeden vanaf het moment dat ze kunnen praten, en dat ik daar al mee ben begonnen terwijl ik samen met mijn dochters naar ‘Bob de Bouwer’ keek. ‘Wat denk je dat Bob van zijn assistente Wendy vindt? Wat zouden ze doen als ze verliefd waren? Moet Wendy zich laten kussen als ze dat niet leuk vindt?’ Dat was helemaal fout, schreven de Belgische kranten: je moet wachten tot er vragen komen. Als degene die dat schreef een béétje journalist was geweest, dan had hij in de boeken van het Internationaal Kenniscentrum voor Seksuele Opvoeding gekeken en gezien dat zelfs daarin een afbeelding van Bob de Bouwer staat.

undefined

'Vroeger moest een seksuoloog van nul af aan beginnen, nu van min twintig. We moeten jongeren eerst een boel rare ideeën uit het hoofd praten'

»Er bestaat niet zoiets als géén seksuele opvoeding geven. Niks zeggen is óók een vorm van seksuele voorlichting. Sneeuwwitje voorlezen, ook zonder extra commentaar, is seksuele opvoeding. Waarom is de prins, de mooie man, beter dan de dwergen? Wat geef je daar voor boodschap mee? De verkeerde, volgens mij, maar dat is persoonlijk en mag iedere ouder zelf invullen (lacht).

»Nu, het is op zich niet vreemd dat de seksuele opvoeding niet in alle scholen op punt staat. Het ís niet eenvoudig om les te geven over seks. Er is altijd gêne, ook bij mij. En tieners dagen je ook uit, hè. Als er één opeens vraagt ‘Geef jij je man weleens een blowjob?’ moet je je niet uit het veld laten slaan.»


BOB DE BOUWER

HUMO Heb je er na al die jaren eigenlijk nooit eens genoeg van om altijd maar te moeten uitleggen hoe ‘het’ moet?

Liekens «Neen, want dingen veranderen. Het is nu zo anders dan ten tijde van ‘De lieve lust’. Toen belde iedereen au fond om te vragen: ‘Hoe moet het? Ik weet het niet.’ We begonnen, zeg maar, van nul af aan. Nu beginnen we van min twintig, en moet je jongeren eerst een boel rare ideeën uit het hoofd praten.»

HUMO De Engelse pers heeft je de hemel in geprezen. Ben je trots?

Liekens «Trots? Daar hebben Vlamingen geen gen voor.

»Het enige wat me echt blij maakt, is dat de goegemeente doorheeft dat het dít is wat we nodig hebben, dat seksuele opvoeding expliciet gegeven moet worden. We móéten over vagina’s, clitorissen, holebi’s en transgenders praten. ‘We have to clone her, and send one of her to every school’: dat schreven de Engelse kranten. Vond ik wel een goeie, want ik heb geen zin om zélf heel Engeland af te reizen (lacht).»

HUMO Toen er nog maar net sprake was van je Engelse avontuur, circuleerde op Twitter even het gerucht dat het op een sisser was afgelopen.

Liekens «Ze dachten dat ik was afgegaan. Maar wat maakt het uit? Toen ik al dat geneuzel over Bob de Bouwer las, dacht ik ook: ‘Sukkels, informeer je eerst.’»

undefined

'Na mijn relationele miserie ben ik back to basics gegaan, cold turkey. Keihard afzien, dag en nacht bleiten en diep gaan'

HUMO Je bent veranderd. Vroeger dacht je na dergelijke commentaren snel: ‘Ze moeten me weer hebben.’

Liekens «Ja? Dat zou kunnen. Maar nu weet ik: ‘Voor het vak dat ik doe, moet je risico’s durven te nemen, grenzen opzoeken. En als je dát doet, kan het niet anders dan dat je af en toe kritiek krijgt.»

HUMO Heb je spijt van sommige risico’s? Dingen die niet goed zijn afgelopen?

Liekens «Nee. Die bladen had ik misschien niet moeten maken. De manier waarop Goedele opeens werd stopgezet, heeft me een heel negatief gevoel gegeven. En aan GDL – waar ik veel te veel zelf moest dragen – heb ik een financiële kater en bijna een burn-out overgehouden. Maar als je graag risico’s neemt, moet je leren verliezen.»

HUMO Je zit echt heel goed in je vel, hè? Een halfjaar geleden zei je ook al: ‘Er is niet veel meer dat me kan raken, ook teleurstellingen in de liefde niet.’

Liekens «Van mijn relationele miserie heb ik wel afgezien, hoor. Het heeft even geduurd voordat ik alleen kon zijn zonder dat erg te vinden en te denken: ‘Help, ik ga niemand vinden.’»

HUMO Heb jij dat echt gedacht?

Liekens «Als ze je de hele tijd emotioneel in de grond boren, denkt iederéén op den duur: ‘Ik ben niks waard. Hij zal wel gelijk hebben dat ik de grootste trut van het land ben.’ Dat wordt soms letterlijk, maar meestal heel subtiel gezegd. Ik begon daardoor steeds meer te geloven dat ik niet veel waard was en dus nooit meer iemand zou vinden. Dat heeft mijn zelfvertrouwen flink beschadigd.»

HUMO Hoe ben je er weer bovenop gekomen?

Liekens «Back to basics, terug naar mijn familie, naar hele close vrienden van vroeger. En cold turkey. Keihard afzien, dag en nacht bleiten en diep gaan. Niets toedekken. Niet zo snel mogelijk een rebound-relatie.»

HUMO Ook een psychologe kan dus in een verknipte situatie terechtkomen.

Liekens «Natuurlijk. Pas achteraf heb je dan door welk psychologisch probleem er speelde. Je zou het narcisme kunnen noemen, of een minderwaardigheidsgevoel – wat eigenlijk twee kanten zijn van dezelfde medaille. Iemand is onzeker en denkt: ‘Ik wil die sterke vrouw. Dan straalt die kracht ook op mij af.’ Hij wil een vrouw naar wie hij kan opkijken, maar is daar tegelijk te onzeker voor, raakt in paniek en begint je naar beneden te trekken en andere vrouwen te benaderen om zich weer groot en sterk te voelen. Maar het is niet dat zo iemand bewust denkt: ‘Ik ga haar ’ns lekker vernederen. Hij doet dat voor een stuk uit liefde: je bent de vrouw van zijn leven. Hij wil absoluut een relatie met je, maar voelt zich eigenlijk te klein en probeert een manier te vinden om toch naast je te kunnen blijven staan.»

HUMO Je zei al eens: een man moet wel zelfvertrouwen hebben en goed in zijn vel zitten om naast mij te kunnen staan.

Liekens «Dat is voor iederéén een voorwaarde om een goeie relatie te hebben. Als je niet in het reine bent met jezelf, is dat heel moeilijk.»

undefined

null Beeld

HUMO Daar heb jij volgens mij geen last van.

Liekens «Dat denk ik niet. Ook omdat alles met Luc (Jeurissen, haar huidige vriend, red.) zo goed zit. Dat geeft zoveel energie en – vooral – rust. Als je relationeel constant aan het strijden bent, ga je dat op den duur ook zien in je werk. Het is een kaartenhuis dat volledig in elkaar stort. Ik heb mannen ook lang op een afstand gehouden, puur uit angst. Pas toen ik met Luc, die uit elke porie vertrouwen ademt, begon uit te gaan, kon ik me weer ontspannen.»

HUMO Ik heb je ooit gevraagd of je vader trots is. Ik herinner me nog dat je toen zei dat hij dat voor het eerst heeft getoond in Spanje. Je moeder was er in het ziekenhuis beland, alles liep in het honderd en jij bent de boel gaan redden. ‘Toen gebeurde het,’ vertelde je: ‘Ik begreep een paar woorden Spaans, manoeuvreerde met mijn vaders huurautootje langs de volgens hem ontzettend drukke baan van Marbella, en toen zag ik hem plots naar mij kijken met een blik van: ze kan toch wel iets.’

Liekens «Jaaaa! Dat zal ik nooit vergeten! Als je Freud zou laten uitleggen waarom ik me al mijn hele leven te pletter werk, dan zou hij natuurlijk zeggen dat het allemaal is om aan mijn papa te tonen wat ik kan. Toen mijn Engelse programma op het nieuws was geweest en ze daarin iets positiefs over mij hadden gezegd, merkte ik toch dat ze thuis een beetje onder de indruk waren.»

HUMO Misschien had je, om echt indruk op hem te maken, toch in de politiek moeten gaan. Volgens de kranten wilde Steve Stevaert destijds een minister of staatssecretaris van je maken. Het was Johan Vande Lanotte die zich daartegen heeft verzet.

Liekens «Ik heb nooit serieus overwogen om in de politiek te gaan. Ik had toen mijn eigen productiehuis en maakte ‘Recht van antwoord’. En dat zou ik allemaal hebben moeten opgeven. Zonder weg terug!»

HUMO Denk je nog vaak aan Steve Stevaert?

Liekens «Heel vaak. Dat beeld van hem op zijn fiets, wetende wat hij ging doen: dat krijg ik niet uit mijn hoofd. Ik wist hoe diep hij zat. Ik heb zoveel met hem gepraat, ook over medicatie, maar ik wist ook: zodra mensen in die tunnel zitten, denken ze echt dat ze van alle miserie verlost zullen zijn als ze weg zijn. ‘En je nabestaanden?’ zei ik dan steeds. ‘Die zijn ook van alle miserie verlost,’ antwoordde hij dan.

»Ik moest ook dikwijls aan zijn vermeende slachtoffer denken, voor wie het natuurlijk ook niet eenvoudig moet geweest zijn om verder te gaan. Sowieso moeten we toch eens serieus nadenken over het feit dat België wereldleider is in het aantal zelfmoorden. Over hoe hard we zijn voor elkaar, hoe negatief en zuur we zijn. In Engeland is iedereen veel vriendelijker: als ik er een tijdje geweest ben, en ik ga daarna thuis met de hond wandelen, zeg ik nog altijd automatisch dag tegen iedereen. En dan zie ik iedereen kijken: ‘Wat een raar mens.’ Eén dag later houd ik mijn mond maar weer.

»Daar is Fiona. Ik moet naar mijn volgende meeting, over een nieuwe show die ik met Channel 4 ga maken.»

Fiona put zich uit in verontschuldigingen omdat ze ons gesprek moet afbreken. Op weg naar de deur kan ik nog net aan Goedele vragen wat het belangrijkste is dat ze in de afgelopen vijf jaar geleerd heeft.

Liekens «Dat je keuzes moet durven te maken. En nee moet durven te zeggen tegen dingen waar je je niet 100 procent goed bij voelt, maar uit angst toch maar krampachtig aan vasthoudt. Want als je geen nee durft te zeggen, is er geen plaats voor nieuwe dingen.»

Ze stapt de deur uit. Buiten staat een Mercedes klaar, met een naamkaartje ‘Goedele’. Ze lacht en zegt: ‘Waanzinnig, hè?’

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234