Beeld ter illustratie Beeld Getty Images/iStockphoto
Beeld ter illustratieBeeld Getty Images/iStockphoto

Cybercriminaliteit

Sextortion verwoest ook levens van jongens, maar hulp is taboe

Hoe reageren jongens op afpersing met naaktbeelden, hoeveel betaalden zij en krijgen zij voldoende hulp? De antwoorden staan in een onderzoek dat het Nederlandse Expertisebureau Online Kindermisbruik zaterdag publiceert.

‘Ik heb iets heel erg doms gedaan.’ Met die zin beginnen jongens vaak tegen Simone Belt van Helpwanted.nl, dat onderdeel is van het Expertisebureau Online Kindermisbruik (EOKM) waar jongeren terecht kunnen als zij slachtoffer zijn van online afpersing. Daarna vertellen zij over de naaktfoto’s of -filmpjes die een onbekende afperser van hen heeft gemaakt, over diens dreiging deze beelden naar alle vrienden en familie te sturen, tenzij er wordt betaald. ‘Met ‘ik heb iets doms gedaan’ leggen jongens de schuld bij zichzelf’, zegt Belt. Zij schamen zich, ook al omdat er voor jongens een taboe rust op slachtofferschap van seksueel gerelateerde afpersing. Dat staat goede hulpverlening in de weg en bovendien blijft daardoor onduidelijk hoe omvangrijk het probleem is, vult socioloog Merel van Mansom aan.

Zij is wetenschappelijk medewerker van het EOKM, dat heeft gewerkt aan ‘Eigen schuld, dikke bult’, een onderzoek naar financiële afpersing met naaktbeelden onder jongens. Bij afpersing met naaktbeelden wordt snel gedacht aan meisjes. Dan gaat het om sextortion, waarbij afpersers meer naaktfoto’s willen, of seks. Bij jongens gaat het meestal om geld.

Omvang van het probleem

Voor het onderzoek analyseerde het EOKM de ervaringen van tweehonderd jongens die slachtoffer waren. Dat zegt weinig over de omvang van het probleem. ‘Slechts 2,5 procent van de jongens die meededen aan het onderzoek heeft zich gemeld bij Helpwanted.nl’, zegt Van Mansom. ‘Hoeveel jongens jaarlijks slachtoffer worden in Nederland, is niet te zeggen.’

Uit het onderzoek van het EOKM kwam onder meer naar voren dat:

54 procent van de jongens met een vriend praat over sextortion

2,5 procent de ouders inlicht

43 procent met niemand spreekt

32 procent maximaal een halfuur contact heeft met de dader voordat zij worden afgeperst met naaktbeelden

57 procent enkele uren contact heeft gehad met de dader voordat zij werden afgeperst

Het gemiddelde bedrag dat van de respondenten geëist wordt 548,50 is

31 procent het afpersbedrag voor een deel of volledig betaalt

69 procent niet betaalt

Meestal begint de afpersing met een bezoek aan een chatsite als Omegle, waar jongeren elkaar anoniem ontmoeten. Dan stappen zij over naar andere kanalen voor een-op-een-contact. Naar Skype bijvoorbeeld. De afperser begint met complimenten uitdelen en ziet via Skype met wie het slachtoffer bevriend is. De afperser bouwt de seksuele spanning op en vraagt het slachtoffer zich uit te kleden of te masturberen voor de camera. Deze beelden neemt de afperser op, waarna er een dreigend bericht volgt dat het slachtoffer heel snel geld moet overmaken, anders gaan de beelden naar de volledige vriendenkring. Hoe verwoestend zo’n dreigement is, blijkt uit de diverse zelfdodingen die jongens hebben gepleegd omdat hun afpersers bleven dreigen.

Paniek

Als Belt een jongen aan de lijn krijgt, is die vaak in paniek ‘We proberen dan zicht te krijgen hoe het psychisch met de jongen gaat. De jongens zelf proberen tijd te rekken door de afperser te vertellen dat het geld over een paar dagen komt’, zegt Belt. ‘Omdat het contact puur online is, is het belangrijk dat de afperser geen toegang meer heeft tot het slachtoffer. Dus alles blokkeren. Daar helpen we de jongeren mee. En we vragen bijvoorbeeld Instagram om de nepaccounts van afpersers te verwijderen.’

Zodra de afperser merkt dat er niets valt te halen, zal hij de aandacht verleggen naar een ander slachtoffer dat wel betaalt. Betalen is nooit een goed idee, want de afperser zal terugkomen voor meer geld.

Als alle mogelijke manieren om contact op te nemen zijn geblokkeerd, is het probleem nog niet voorbij. ‘De angst blijft dat het beeldmateriaal alsnog opduikt’, zegt Van Mansom.

Wat niet meehelpt, is de reactie als jongens met hun verhaal naar buiten komen. Ouders reageren vaak boos, vrienden lachen erom, en zelfs de politie weet niet altijd goed wat zij met een aangifte moet doen. Dat heeft te maken met het taboe dat rust op jongens als slachtoffer van een seksueel gerelateerd misdrijf, zegt Van Mansom. ‘Een jongen wordt in de maatschappij minder als slachtoffer gezien dan een meisje. Door dat stigma is het voor jongens dubbel zo lastig om naar buiten te treden.’

(Trouw)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234