Siegfried Bracke (N-VA): 'Bart De Wever is heel eenzaam'

Bart De Wever blijft zijn idool en voorbeeld, zelfs op fysiek vlak: ook Kamervoorzitter Siegfried Bracke heeft er een spectaculair gewichtsverlies op zitten. Minder goed nieuws voor hen beiden én hun partij: bij de laatste peiling verloor de N-VA een kwart van haar aanhang. Jan Jambon zou dat een significante minderheid noemen.

'Jan Jambon had gelijk, er is een probleem: niet mét de islam, maar in de islamitische gemeenschap'

Siegfried Bracke «Het ís dan ook significant. Er is geen paniek, maar er is wel werk aan de winkel. In essentie moeten we niet van koers veranderen, we moeten blijven geloven in wat we doen. Maar politiek gaat over wat in het hoofd van de mensen zit. Te veel mensen vinden kennelijk dat er iets niet klopt. En misschien hebben ze voor een stuk gelijk.»



HUMO Wat klopt er niet?



Bracke «Ook al was dat uitdrukkelijk niet de bedoeling: het beleid komt over als niet geheel rechtvaardig. Veel mensen vinden dat steeds dezelfden moeten betalen. Als dat zou blijken te kloppen, moet je daar iets aan doen. Dan moeten we binnen deze coalitie, nog altijd de enige die de problemen kan aanpakken, blijven voortwerken. Dan moeten we durven te zeggen dat degenen die tegen ons betogen, de grootste promotoren zijn van wat ze zelf niet willen: een algehele verarming. Maar tegelijk moeten diegenen die het heel goed hebben, iets meer bevraagd worden dan vandaag het geval is.»



HUMO Dus misschien hebben de betogers, die met tienduizenden blijven opdagen, gewoon gelijk.



Bracke «Als ze hopen dat wij het enige Europese land worden waar de pensioenleeftijd níét omhoog gaat, dan hebben ze fundamenteel ongelijk.»



HUMO Zegt de voorzitter van de Kamer, waarvan alle verkozenen op 55 jaar met pensioen kunnen.



Bracke «Daarin hebben ze dan weer wél gelijk, en daarom is deze Kamervoorzitter met een voorstel gekomen om parlementsleden wat dat betreft net hetzelfde te behandelen als alle andere werknemers.»



HUMO Professor fiscaal recht Frans Van Istendael, geen vakbondsmens, zei dat het probleem is dat men weigert te raken aan de graai-ethiek en het gebrek aan fiscale burgerzin bij de rijken. Dan hoef je niet verwonderd te zijn dat de gewone man revolteert.



Bracke «Je kunt niet zeggen dat er sinds de financiële crisis van 2008 niets gebeurd is. De Bazelnormen (die kapitaal- en andere eisen stellen aan banken, red.) zijn veel strenger, net als de controles. Maar het klopt dat de superrijken jarenlang niets meer hebben bijgedragen tot de samenleving. Dat is het probleem: dat de onderkant en de absolute bovenkant niet contribueren. Daar is in het verleden, met permissie, ook zeer weinig aan gebeurd.»



HUMO Ik heb de vakbonden nog nooit de noodzaak van financiële inspanningen horen betwisten, wél dat die gruwelijk onrechtvaardig verdeeld worden.

Bracke «‘Gruwelijk’ is overdreven, maar het kan rechtvaardiger. We moeten dus, vind ik, naar een vorm van vermogenswinstbelasting, en dan liefst één die een beetje doordacht en behoorlijk waterdicht is, zodat hij ook daadwerkelijk iets opbrengt. Dat is niet eenvoudig, maar ook al slaag je daarin, dan nóg zul je de pensioenen en de sociale zekerheid beter, efficiënter en goedkoper moeten maken. Dan nóg zul je moeten werken aan het arbeidsrecht, dat nauwelijks nieuwkomers toelaat en diegenen die erin zitten hyperbeschermd maakt. Dat verhaal zullen we met deze coalitie veel beter naar voren moeten brengen. De voorzitter had gelijk... Bart De Wever, bedoel ik.»

HUMO Is er dan nog een andere?

Bracke (lacht) «Voor mij zeker niet.

»We moeten die collectieve ambitie beter uitdragen en communiceren. Dat was zijn boodschap, die prompt weer geïnterpreteerd werd als kritiek op zijn eigen coalitie, wat echt niet de bedoeling was. We leggen te weinig uit wat we al gerealiseerd hebben, en we stoppen te veel energie in het benadrukken van onze verschillen, waardoor we het beeld van kibbelkabinet voeden. We moeten dringend leren dat iedere coalitiepartner de mogelijkheid moet krijgen om te scoren, en we moeten ophouden met elkaar voortdurend stokken in de wielen te steken.»

'In je leven heb je vier tot vijf echte vrienden. Alle anderen zijn kennissen die verdwijnen naargelang je functie of je mening.'

HUMO Maar jullie doen dat zelf toch ook? Premier Michel was not amused over de uitspraken van De Wever. Niet onterecht, want het was alsof Marc Wilmots kwam zeggen dat de Rode Duivels geen slechte voetballers zijn, maar jammer genoeg een tactisch plan ontberen.

Bracke «Ik vond het net een oproep om beter samen te werken.»

HUMO (lacht) Zo heeft niemand het begrepen, vrees ik.

Bracke «Je begrijpt wat je wil begrijpen. Maar toch zul je ooit een streep onder het geruzie moeten trekken, om elkaar vervolgens diep in de ogen te kijken en je af te vragen hoe je deze legislatuur volmaakt op een manier die wél stemmen oplevert. Maar helaas was de reactie op zijn oproep net een herbevestiging van waar het in deze coalitie fout loopt.»

HUMO Bart Maddens, een politicoloog die de N-VA goedgezind is, verdenkt de Open VLD en CD&V ervan deze coalitie moedwillig te boycotten, in de hoop de N-VA zó weer klein te krijgen. Een soort kamikazestrategie, zeg maar.

Bracke «Sinds ik in de politiek zit, heb ik ingezien dat journalisten en politicologen heel vaak complotten en grote strategieën zien, waar in werkelijkheid alleen het stomme toeval heeft gespeeld, of improvisatie. En evidente strategische manoeuvres zien ze soms niet, heel raar is dat. Jean-Luc Dehaene zei dat ook altijd tegen mij in mijn journalistentijd: je ziet dingen die er niet zijn.»

HUMO Een verderzetting van de regering-Di Rupo was ook perfect mogelijk geweest. Dat men alles op een coalitie met de N-VA heeft gezet, is toch minstens gedeeltelijk om jullie in het bad te trekken en te verbranden?

Bracke «Dat zou een zeer negatieve motivatie zijn, maar soms blijkt uit de praktijk dat het zo is, ja. Alleen: aan negatieve strategieën ga je zélf ook ten onder. Terwijl de motivatie zou moeten zijn dat je eindelijk dingen in beweging wil krijgen die de maatschappij broodnodig heeft, maar die met onze vrienden van de PS nooit mogelijk zouden zijn.»

HUMO Maar wél met een regering die in Wallonië, dat voorlopig nog even tot het land behoort, slechts één vierde van de bevolking vertegenwoordigt.

Bracke «Ik ben de eerste om te erkennen dat er een democratisch probleem is in dit land. Maar alleen in deze constellatie waren de nodige beleidskeuzes mogelijk. We wisten dat het niet eenvoudig zou zijn. Elke coalitie is toch een schijnhuwelijk? Mensen die doen alsof ze elkaar graag zien, terwijl ze ook concurrenten zijn. Maar dat belet je niet om toch een project te bedenken waar iedereen beter van kan worden.»

HUMO Verstandige politici uit de andere partijen zouden die analyse ook kunnen maken. Waarom pakt de mayonaise dan niet?

Bracke «Ik sta daar soms met grote verwondering naar te kijken. Beseft men wel dat de machtsverhoudingen binnen de politieke wereld veranderd zijn? Ja, rationeel wel, maar kan men daar ook emotioneel mee leven? De ex-partner van de grootste partij blijkt nu plots het marktleiderschap te hebben overgenomen. Met een voorsprong die al twintig jaar of meer ongezien is.»

HUMO De vergelijking met het koekoeksjong dringt zich op.

Bracke «Dat is zo. Koekoeksjongen bestaan echt, hé.»

'Elke coalitie is toch een schijnhuwelijk: mensen die doen alsof ze elkaar graag zien'


Het boemerangeffect

HUMO Misschien heeft één en ander ook te maken met de wereldwijde opstand tegen de elite. Links of rechts doet er niet eens zoveel meer toe: wie opstaat tegen het establishment en ‘verandering’ roept, wint de verkiezingen.

Bracke «Ik geloof dat niet, al zie ik dat de feiten me soms tegenspreken. Ik kan me voorstellen dat ik in Griekenland ook voor Tsipras zou stemmen, voor wie anders? Toch niet voor Gouden Dageraad? Mensen willen een perspectief, denk ik dan, of – laat me een groot woord gebruiken – een droom. Mocht ik niet geloven dat wij hun die kunnen geven, dan zou ik uit de politiek stappen. Men heeft in Nederland en Duitsland destijds grote akkoorden kunnen sluiten tussen de politiek en de sociale partners om de samenleving op middellange termijn terug op de sporen te krijgen, waarom zou dat hier en nu onmogelijk zijn?»

HUMO Met wederzijds respect lukt dat misschien. Alleen: de vakbonden vinden dit een patroonsregering die alles oplegt; die niet naar hen luistert, maar hen permanent beledigt.

Bracke «Ik wil bij dezen mijn geloof in een sterke vakbond nog eens belijden. Een welvarende samenleving impliceert zelfs een uitgebouwd vakbondsleven. Maar dan niet ons soort vakbonden: grote dienstenorganisaties die zijn blijven steken in een volkomen behoudend discours. Dat is het woord dat ze het meest gebruiken: ‘behoud’. Wel, je kúnt niet alles meer behouden. Moet daarom alles wat opgebouwd werd, naar de kloten gaan? Absoluut niet. Maar je kunt anno 2016 wel een samenleving uitbouwen waar het voor iedereen goed toeven is. Ik geloof echt niet dat de werkgevers uit zijn op de vernietiging van de koopkracht en ons sociaal systeem. Mochten ze dat wél willen, dan zouden ze economische dwazekloten zijn. Dat gezegd zijnde: acties zoals die van de cipiers en wilde stakingen bij het spoor kunnen echt niet meer.»

HUMO En waarom niet? Voor een loon van 1.500 euro netto in afgeleefde gevangenissen mensen hun behoefte laten doen op een emmer? Mag je dan je ongenoegen niet meer laten blijken?

Bracke «Ik heb de vakbonden nog nooit voor nieuwe gevangenissen horen pleiten.»

'Mocht ik niet geloven dat wij de mensen een perspectief kunnen bieden, dan zou ik uit de politiek stappen.'

HUMO Maar ze vragen wel dat de desinvesteringen in de overheidsdiensten eindelijk zouden stoppen. Eén simpel macro-economisch feit wil er maar niet in bij deze ploeg: dat lonen niet alleen kosten zijn, maar ook koopkracht voor consumenten. Dat overheidsbestedingen niet alleen kosten zijn, maar ook bestellingen die de economie doen draaien.

Bracke «Natuurlijk, ik geloof zelfs in openbare bedrijven, als ze maar performant zijn. Maar dan moet je jezelf ook in vraag durven te stellen. Bij de bagageafhandelaars van Aviapartners, die in staking gingen omdat ze hun beloofde loon en onkosten niet uitbetaald kregen, hadden ze zelfs groot gelijk. Maar als Koen Geens anderhalf jaar aan een nieuw plan werkt voor de cipiers en Vlaanderen daar probleemloos in meegaat, kan het echt niet dat men om de haverklap de boel lamlegt in Wallonië en Brussel.»

HUMO Even tussendoor: laten we de Oostenrijkse oefening doen. Stel, Vlaanderen wordt onafhankelijk, kiest een president, en in de tweede ronde gaat het tussen Kristof Calvo en Filip Dewinter. Wie kies je?

Bracke «Als de helft van je electoraat extreemrechts stemt, is dat een probleem – en wel ééntje dat je het liefst oplost, niet? In plaats van die bange en ongeruste mensen weg te zetten als racistische nitwits? Misschien moeten de klassieke partijen wat meer luisteren naar de problemen en de angsten van de kleine mens in plaats van hem te minachten? Niet door de islam tot vijand uit te roepen, zoals Dewinter doet, maar evenmin door mensen moreel minderwaardig te noemen omdat ze niet geloven dat al die vluchtelingen per definitie economische opportuniteiten zijn. Natuurlijk zijn er succesverhalen bij – gelukkig – maar tegelijk is er ook een soort bijstandscultuur gegroeid, waarin mensen blijven hangen in uitkeringen. Er is altijd een kloof geweest tussen wat de media dachten en wat de gewone man denkt, maar nooit eerder heb ik de kloof zo groot gezien als tijdens de vluchtelingencrisis.»

'De kloof tussen wat de media denken en wat de gewone man denkt, is nog nooit zo groot geweest als tijdens de vluchtelingencrisis'

HUMO Calvo of Dewinter, was de vraag.

Bracke «Calvo, natuurlijk. Uit wanhoop misschien, en in de hoop dat hij zijn manieren houdt.»

HUMO Leuk spelletje, dit. Nog eentje: stemt de Amerikaanse staatsburger Bracke voor Trump of Clinton?

Bracke (lange zucht) «Geen van beide. Als ik toch moet: uit pure miserie dan maar Clinton. Al is het beeld van Trump dat wij geserveerd krijgen, totaal overtrokken. De aantrekkingskracht van Trump heeft haar wortels in de Amerikaanse samenleving. Het feit dat hij naast het establishment staat en alles zelf financiert, spreekt de modale Amerikaan geweldig aan. Hij is complexer dan de ééndimensionale gek die we hier te zien krijgen, maar ik moet de man niet. Ik ben ook een beetje bang voor ’m. Maar hij zal het niet halen, tenzij men hem blijft demoniseren, natuurlijk, want dan krijg je vaak een boemerangeffect.»


Dansende moslims

HUMO Jullie hebben altijd gepleit voor meer federalisering. Het resultaat van dat proces is dat vandaag iedereen bevoegd is voor alles, maar niemand nog verantwoordelijk voor om het even wat. Die mislukking wordt jullie misschien ook kwalijk genomen.

Bracke «Dat zou dan wel heel straf zijn, want wij hebben die institutionele koterij van de afgelopen staatshervormingen niet gemaakt, toch?»

HUMO Nee, maar wel de ideologie erachter, het steeds verder ontmantelen van de federale staat, die daardoor een failed state dreigt te worden volgens sommigen.

Bracke «Die sommigen weten niet waarover ze praten, we zijn nog lang geen failed state. Maar het klopt dat iets wat decennialang met de beste bedoelingen in elkaar is geknutseld, nu verschrikkelijk in de soep dreigt te draaien. Zij het niet altijd: het Vlaamse onderwijs bewijst dat we de dingen die we zelf doen, ook beter doen.

»Maar je krijgt dat proces nooit meer gestopt, laat staan omgedraaid. Ook nu klinkt de roep om te herfederaliseren, maar vergeet het: dat is zó tegen de tendens van onze geschiedenis dat het nooit meer zal lukken. De verschillen worden alleen maar groter, niet alleen tussen Noord en Zuid, maar ook tussen die twee en Brussel. Het blijft een iconisch beeld: Di Rupo die vol trots de zesde staatshervorming komt voorstellen, een pak van ongeveer 1.000 bladzijden waar niemand nog wijs uit raakt. Daardoor moeten we nu om de haverklap aan de Raad van State vragen wie nu eigenlijk voor wat bevoegd is. En die slimme mensen, want dat zijn ze wel degelijk, zeggen dan meestal: iedereen een beetje. In de onderzoekscommissie naar de aanslagen stellen we nu vast dat het Brusselse gsm-netwerk die dag in de problemen raakte, onder meer omdat de stralingsnormen daar strenger zijn dan in de rest van het land.»

HUMO Toch net een heel mooi argument om die dan opnieuw nationaal vast te leggen, lijkt me.

Bracke «Nee, eerder het tegendeel: splits eerst alles definitief op, en beslis dan wat je nog samen kunt en wil doen. Een leger, stralingsnormen, weet ik veel. En voor de rest werkt ieder vanuit zijn aanvoelen en logica. De Walen zijn niet luier of ambetanter dan wij, ze zijn gewoon anders in hun denken, en dat is ook hun volste recht.»

HUMO Volgens een peiling gelooft 59 procent van de Belgen dat de dansende moslims van Jan Jambon er écht waren. Straf, want niemand heeft ze ooit gezien of op foto kunnen vastleggen.

Bracke «Of ze nu gedanst hebben of niet, ik weet het niet. En ook Jan Jambon heeft gezegd dat hij misschien geforceerde taal heeft gebruikt. Maar hij had gelijk, er is een probleem: niet mét de islam, maar in de islamitische gemeenschap, waar sommige mensen niet ontevreden waren met de aanslagen.»

HUMO Sterker nog, er zullen er zelfs een paar zijn die hand- en spandiensten hebben verleend aan de terroristen. Maar gedánst hebben ze niet: radicale moslims vinden dansen zelfs haram, het is verboden.

Bracke «Gaan we nu in semantische discussies vervallen?»

HUMO Dit gaat verder dan dat. Een verantwoordelijk politicus is zorgvuldig in zijn taalgebruik en zijn weergave van de feiten. Benoem wat je wil, maar lieg niet, en doe niet aan sfeerschepping en stigmatisering.

Bracke «Is er dan echt een wereld van verschil? Als ze niet dansten, maar wel blij waren?»

HUMO Het is het verschil tussen de wereld van de vileine propaganda en die van de waarheid.

Bracke «Pfff. Zouden we niet beter naar het echte probleem kijken? Dat zijn niet eens de dansers en de vraag of ze gedanst hebben, maar de nog veel grotere groep die niet weet wat ze moeten voelen. Die niet goed afkeuring durft te laten blijken, omdat het toch in naam van hun godsdienst is gebeurd. Dát is het probleem. Je moet duidelijk zeggen dat we in een samenleving zitten waar kerk en staat gescheiden zijn, waar godsdienst een privézaak is.»

HUMO Volgens De Standaard is er een spagaat bij jullie: tussen de retoriek van De Wever, die de Vlaams Belang-stemmers af en toe moet voederen met straffe uitspraken over Berbers, en die van Geert Bourgeois, die een inclusieve samenleving bepleit.

Bracke «Ik wéét waarvoor we staan. Ik zie in het partijbestuur wel discussies en nuances, maar het is dan ook geen simpele problematiek. In de grond zijn we inclusief: iedereen die de burgerlijke rechten en plichten, vervat in de grondwet, aanhangt, heeft een plek in deze samenleving, wat ook zijn religieuze of ideologische gezindte is. Je ziet die verschillen trouwens ook al binnen de moslimgemeenschap, die ook aan het ontkerkelijken is.»

HUMO Juist, waarom focussen jullie dan altijd op die zeer kleine minderheid die veel te zuiver in de leer blijft, en op die paar honderden die effectief de terreur omarmen, terwijl honderdduizenden Belgische moslims niets anders willen dan hun geloof belijden, en ervoor zorgen dat hun kinderen het een beetje beter hebben dan zij?

Bracke «Waarom focussen we in het algemeen op die kleine minderheid van de bevolking die criminele feiten pleegt en stellen we daar een beleid voor op? Omdat het een probleem is dat we moeten aanpakken, punt. Leg de vinger op de plaats van de wonde, zeg tegen Dewinter dat de islam niet één grote wonde is, en laat die mensen zich hier thuis voelen.»

HUMO Door in een kramp te schieten wanneer de topman van het katholiek onderwijs hoofddoekjes welkom heet?

Bracke «Dat is dan ook een verschrikkelijk slecht idee.»

HUMO Oké, dan is er nog maar één oplossing: dat ze net als de katholieken het recht gebruiken om hun eigen islamitische scholen op te richten.

Bracke (zucht) «Ik geef toe, dat is een moeilijke. Ik zou dat niet verstandig vinden, maar ze hebben daar het recht toe, ook al ligt dat binnen mijn partij verschrikkelijk moeilijk.»

'Trump zal het niet halen, tenzij men hem blijft demoniseren. Dan krijg je een boemerangeffect'


Luie leefloners?

HUMO De N-VA is de laatste jaren ook de partij van de ‘eigen verantwoordelijkheid’ geworden. Mensen uit de vangnetten weghalen. Een boodschap die wordt uitgedragen door Liesbeth Homans, Zuhal Demir, Bart De Wever en jou. Niet toevallig, denk ik, allemaal mensen met een getekende en moeilijke jeugd.

Bracke (stil) «Dat is goed gevonden.»

HUMO Ik denk dat het ook klopt. Wij hebben het op eigen kracht gedaan, dus moet iedereen het maar kunnen.

Bracke «Nogmaals, het is een goed gevonden observatie. Maar bij mij is het veeleer een geval van voortschrijdend inzicht. Als je te veel mensen in een bijstandscultuur stopt, krijgt iedereen een kleiner deeltje van de koek, en maak je hun problemen nog groter. Dus moeten er meer mensen aan de slag – niet om te besparen op de bijstand, maar om meer te kunnen geven aan wie het echt nodig heeft. Met de pensioenen net hetzelfde: als je de mensen later laat instromen, wordt de rekening betaalbaarder voor wie wél met pensioen gaat. Dat heeft dus niets te maken met mijn persoonlijk leven, maar alles met een maatschappelijk inzicht.»

HUMO Dat ook betwistbaar is. Volgens Bea Cantillon heeft zo’n 10 procent van de mensen niet de intellectuele, sociale of technische capaciteiten om een productieve job aan te kunnen.

Bracke «Zo zijn er, ja, en die mensen moet je helpen tot-en-met. Maar leg mij eens uit waarom de werkzaamheidsgraad bij ons lager is dan in onze buurlanden? Toch niet omdat wij meer hulpeloze mensen hebben? Dwazer zijn, of luier? Nee, omdat we te vroeg stoppen met werken, omdat we soms niet gemotiveerd zijn om te gaan werken – als het verschil tussen een uitkering en een loon te klein is. Maar wij staan, wat tegenstanders ook beweren, absoluut niet voor een harde, meedogenloze samenleving die geen oog meer zou hebben voor de zwakkeren.»

HUMO Dan moeten jullie toch aan jullie imago werken.

Bracke «Als anderen dat beeld van ons hebben, is dat hun probleem, niet het mijne. Omdat het gewoon niet klopt. Zelfs met maatregelen die nog onder Di Rupo genomen zijn, zoals de afschaffing van het wachtgeld voor schoolverlaters, werd voorspeld dat er massaal meer leefloners zouden komen. Wel, dat is niet gebeurd. Je mag mensen niet te makkelijk opgeven en hun een aalmoes geven: je moet altijd blijven proberen om ze te activeren. Vandaag is de groep die in de sociale zekerheid blijft hangen, gewoon te groot in vergelijking met onze buurlanden. Waarom – en ik kies mijn voorbeeld met zorg – is de activiteitsgraad bij allochtone mensen in Wallonië meer dan 30 procent, terwijl het in Vlaanderen meer dan 50 procent is? Zijn ze in Wallonië nog racistischer dan in Vlaanderen? Of legt men zich daar sneller bij inactiviteit neer, en geeft men sneller uitkeringen?»

HUMO Ik blijf even bij het persoonlijke. Volgens kwatongen binnen de N-VA heeft de verwijdering tussen De Wever en Homans te maken met het gegeven dat zij er karakterieel minder dan hij toe in staat is om komaf te maken met slechte gewoontes.

Bracke «Ik weet niets van een verwijdering tussen die twee…»

HUMO Dan ben je stilaan de enige in de Wetstraat.

Bracke (afgemeten) «Ik weet daar oprecht niets vanaf, en kan er dus ook niets over zeggen.

»Ik ben 25 kilo afgevallen, ik had daar een vraag over verwacht! Maar ik ben alvast niet iemand die op basis van een dieet alléén evenveel gewicht kan verliezen als De Wever.»

HUMO Hoe eenzaam is De Wever inmiddels? Al die jaren al die verantwoordelijkheid, al dat gewicht op zijn schouders: dat kan niet gezond zijn.

Bracke «Heel eenzaam, denk ik soms. Maar ik heb mij daar niet mee te bemoeien, ook hij is een vrij mens. (Stil) Maar ik vergeet nooit dat beeld op het einde van ‘Jambers in de politiek’, bij de vorige verkiezingen, toen Bart heel oprecht zei dat hij ‘niet voor het geluk gemaakt was’. Ik was daar echt niet goed van. Maar wie ben ik? Want ik wil net dat iedereen zo gelukkig mogelijk is. Hij heeft het verstand en het talent gehad het Vlaams-nationalisme op een andere, democratische manier in te vullen en vervolgens te enten op wat – zo is gebleken – de echte grondstroom is in Vlaanderen. En hij is grappig en heeft enorm veel historisch inzicht dat hij ook kan toepassen, en hij heeft karaktersterkte, en...»

HUMO Je bent een fan, begrijp ik. Maar wat zal zijn erfenis zijn? Dehaene was de man die ons van de wereld van de kolen en het staal naar die van de computer heeft gegidst, Verhofstadt de man die een aantal ethische dossiers heeft gedeblokkeerd. Wat kan De Wever nog meer dan verkiezingen winnen?

Bracke «Ik ben heel slecht in toekomstvoorspellingen. Ik weet het dus niet. Maar het zal waarschijnlijk dubbel zijn. Jean-Luc Dehaene was één van de slimste mensen die ik in mijn leven ben tegengekomen, ik heb onnoemelijk veel respect voor hem, maar hij heeft ook een institutionele koterij nagelaten. En Guy Verhofstadt heeft de historische kans gemist om in de laatste economische hoogconjunctuur meer opzij te leggen voor deze moeilijke tijden. De liberalen betalen daar nog steeds de prijs voor. Maar De Wever is niet aan het einde van zijn parcours, als het van mij afhangt nog lang niet. Ik ben van mening dat het beste wat je in huis hebt, in de koppositie moet staan en blijven staan. Waarom zou je dat niet doen?»

HUMO Uit mededogen, omdat je anders iemand dreigt kapot te maken? Ik vind bijvoorbeeld dat één van zijn charmantste eigenschappen uit het verleden, zijn zelfrelativering en zelfspot, volledig verdwenen is.

Bracke «Publiek pakt hij daar minder mee uit, dat is ook moeilijker geworden, maar geloof me, die zelfspot is nog steeds aanwezig (lacht). Het is niet gezond om te lang te veel verantwoordelijkheid te dragen – ik heb gezien hoe macht een mens kan veranderen – maar bij hem zie ik voorlopig nog geen symptomen.»

'Ik ben 25 kilo afgevallen, maar ik kan niet, op basis van een dieet alléén, evenveel gewicht verliezen als De Wever.'


VRT-bashing

HUMO Maak voor jezelf de balans eens op: wat heb je – na je overstap van de journalistiek naar de politiek – verloren, wat heb je gewonnen?

Bracke «Ik heb nog steeds het gevoel dat ik nog geen dag in mijn leven heb móéten werken. Dat is hetzelfde gebleven. Verder merk je dat je in je leven vier tot vijf echte vrienden hebt, die blijven – wat je ook doet. Alle anderen zijn kennissen die verdwijnen naargelang je functie of je mening. Je verliest er en je wint er. Ik voel me geprivilegieerd omdat ik altijd op de eerste rij heb mogen staan, in de journalistiek en in de partij. Ik heb nooit moeten vechten of iemand moeten wegduwen om dat te bereiken. Ik ben ook oud genoeg in de politiek gestapt om te kunnen relativeren, om niet bezig te hoeven zijn met een decennialange overlevingsstrijd in wat uiteindelijk een behoorlijk lastige stiel is. Goed betaald, zeker, maar je wil écht niet weten wat al die verkozenen van 30 in ruil moeten opgeven, in een zeer onzeker systeem. Mijn respect, zeker voor de backbenchers, is enorm toegenomen.»

HUMO De meeste vroegere Kamervoorzitters stonden ‘au-dessus de la mêlée’, er onpartijdig voor zorgend dat het parlement goed werkte. Jij blijft wel heel erg je gedacht zeggen. Dat is niet verboden, maar is het gepast?

Bracke «Desondanks ben ik trots op mijn relatie met de oppositie. Want die weet dat ik geregeld met mijn eigen partij bots om hun rechten te verdedigen. Dat heeft tijd gekost: het is een stiel die je moet leren. Maar voor de rest zeg ik graag mijn gedacht, ja, ook in deze functie. Ik heb veel te lang mijn mond moeten houden bij de VRT (lacht).»

HUMO Ooit, in een vorig leven, zei je: ‘VTM zal altijd VTM blijven: als er daar een vrachtwagen van een brug dondert, valt die altijd 20 meter dieper dan bij ons.’ Dat is nog steeds zo, denk ik, maar inmiddels is VTM voor jou wel de nieuwe openbare omroep.

Bracke «Dat is overigens authentiek, dat verhaal: volgens de VRT was die vrachtwagen inderdaad 20 meter minder diep gevallen. Ik weet dat sommige mensen het lastig hebben met mijn kritiek op de openbare omroep – vóór en na mijn ontslag daar – maar als ik fouten zie, grote fouten, dan zeg ik dat. En als VTM het beter doet, zeg ik dat ook.»

HUMO Ook omdat VTM-hoofdredacteur Kris Hoflack één van je vier echte vrienden is.

Bracke «Ja, maar los daarvan zou ik hetzelfde zeggen. We hebben een goede nieuwsdienst nodig op de openbare omroep, en als je ziet dat VTM aan een opmars bezig is, zal dat wel z’n redenen hebben. Het is niet mijn bedoeling om aan VRT-bashing te doen, wel om oprecht mijn bezorgdheid te uiten. Wanneer je in je hang naar constructivisme totaal verschillende beeldverslagen van Molenbeek begint te maken dan VTM...»

HUMO Volgens een gewezen VUB-prof, vandaag N-VA-medewerker, die dat bewees aan de hand van beelden die noch door de VRT, noch door VTM uitgezonden waren. Manipulatie, heet dat, geloof ik.

Bracke «Dat VRT-verslag was kloterij, enfin. Niet omdat Thevissen dat zei, of omdat de nieuwe CEO daaraan zijn eerste woordjes besteedde. (Pauzeert) Ik mag mij niet opwinden. (Grijnst) Vergelijk het gewoon met de beelden van de RTBF of RTL: daar werd ook bericht over een ander Molenbeek. Stop toch met het verbloemen van dingen.»

HUMO Er verschenen onlangs vileine berichten over de N-VA in Gent: je zou te oud zijn, een te weinig Vlaams-nationale stamboom hebben en te weinig stemmentrekker zijn om als kandidaat-burgemeester op te komen in 2018.

Bracke «Ik zou het begot niet weten, want mij vertellen ze dat niet, natuurlijk (lacht). Ik heb inmiddels van de hoogste niveaus vernomen dat daar niets van aan is, en ook de laagste niveaus trakteren mij nog met regelmaat op een pint. Dus zal het wel meevallen, zeker? Ik voel mij geweldig goed, ik ben in jaren niet zo gezond geweest en ik zal met vreugde en groot genoegen alles doen wat de partij mij vraagt. En vragen ze mij niets, dan is het ook mooi geweest.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234