Sinterklaas moet steeds meer stuntman zijn: Zie ginds komt de jetski...

Zodra de bladeren vallen en Sinterklaas in alle hoeken van het land zijn intrede doet, vlamt de discussie weer op over hoe zwart de huidskleur van Zwarte Piet mag zijn. Hoe de Kindervriend en Zijn Knecht de afgelopen jaren een disruptieve technologische evolutie ondergingen, blijft daardoor onderbelicht.

Stel aan tien mensen de vraag hoe de Sint aankomt, en je zult de antwoorden ‘Met de boot’ en ‘Op zijn paard’ krijgen, soms aangevuld met ‘In een koets’. Een enkeling zal ook ‘In een huifkar’ zeggen. Die kar wordt immers obligaat getrokken door een paard, en behoort al decennia tot ons patrimonium van feestelijke transportmiddelen.

De realiteit is echter dat het hoefgetrappel stilaan verdwijnt en dat de Sint sluipenderwijs in meer spectaculaire vervoermiddelen wordt gedwongen. Hij arriveerde al te land en ter zee, maar opeens moet iemand gedacht hebben: ‘Waarom komt ie niet uit de lucht?! Pausen, presidenten en alle andere grote vedetten verplaatsen zich toch ook per heli?!’ En zo geschiedde ook met de Sint.

In Pittem (2002) zou hij ‘te laat arriveren’ met z’n paard en koos hij ‘voor de snellere helikopter’. Ook in het Oost-Vlaamse Nokere en het Kempense Balen kozen de basisscholen voor de heli. Wat in Balen (2006) toch een geweldige ommezwaai was, want daar opteerde het oudercomité in eerdere jaren voor ‘een bus, paard en kar, en een hooiwagen achter een tractor’.

In Mol-Achterbos (2012) werd een helikopter verwacht, maar was er allicht te weinig geld. Aan de vele naar de lucht starende kinderen werd volgens Gazet Van Antwerpen verteld dat de Goedheilige ‘vanwege motorpech een noodlanding had moeten maken in een weide’. Een boer met een tractor bracht hem naar de ongeduldige schooljeugd.

Ook in Lichtervelde en zelfs in het botenrijke Oostende kwam de Sint al aan per tractor. Een evolutie die ze bij de Boerenbond al langer zagen aankomen: ook in die kringen werd het paard inmiddels verdrongen door de mechanische trekker.

Motoren zijn niet meer weg te denken bij een intrede. Vaak zijn het personenwagens met enige allure (oldtimer, limousine, cabrio), maar in Berchem (2001) had die motor een propeller en twee vleugels. De Sint landde per vliegtuig op de nabije luchthaven van Deurne, wat voor Agalev-Berchem een stap te ver was. De luchthaven ligt vlak bij de schoorstenen van een woongebied, ‘en de Sint zou beter kiezen voor bus, tram of trein’.


Pendelen uit Spanje

Eigenlijk arriveert de Sint op best veel plaatsen met de trein. Zowat sinds 2006 komt dat volwassen elektrisch speelgoed meer en meer in aanmerking in gemeenten die een station hebben: Bornem, Boechout, Hove, Leuven, Lissewege, Roeselare, Tielt, Tienen en Wervik. De stad Zottegem heeft zelfs een jarenlange treintraditie. De plaatselijke stationschef wist in Het Laatste Nieuws ook nog te melden dat er ‘elke dag’ een pendeltrein is tussen Spanje en Zottegem ‘met haltes te Parijs, Rijsel en Gent-Sint-Pieters’. Een NMBS-informatie waar weinig volwassenen geloof aan zullen hechten. Zottegem is een geval apart: daar had de Sint vorig jaar een gevolg van 99 Pieten en zes praalwagens.

Ook Waarschoot (2009) had een aankomst per trein. Het heette daar dat ‘de Sint en zijn Pieten voor het openbaar vervoer kozen’. Dat duurzame aspect komt vaak aan bod, zeker in basisscholen. In Diepenbeek, Hamme, Essen, Tielt en Turnhout kwamen Sint en Piet met de fiets naar de school, of zelfs met de bakfiets. In de gemeenschapsschool van Avelgem arriveerde de Sint per riksja (2008). Aan Het Laatste Nieuws verklaarde de directeur dat de school ‘de milieuzorg hoog in het vaandel draagt’, vandaar het milieuvriendelijke vervoermiddel. De riksja werd getrokken door Zwarte Piet, die zodoende ook het neokoloniale aspect hoog in zijn vaandel voerde.

Met fietsende Sinten en Pieten komt men in schoolkringen automatisch uit op verkeersopvoeding. In Brecht (2015) moesten de fietsende Pieten zelfs vluchten voor de politie ‘omdat ze geen fluohesje droegen’. Dat de politie bij zo’n onschuldig Sintenbezoek repressief optreedt, is verwonderlijk, maar ook in Wetteren en Scheldewindeke zat de Sint in een combi en wijl de sirene loeide en het zwaailicht zwaaide, moest hij toezien hoe een snel rijdende Zwarte Piet politioneel ‘werd geflitst’. Na die interventie kwamen de schooldirecteur en de politiecommissaris voor de verzamelde ouders pleiten voor een betere naleving van de zone 30 aan de schoolpoort. De Sint had altijd al een vermanende vinger, maar dat die nu verlengd wordt met de arm der wet, dat is nieuw.


Parachute

Genoeg opvoedkunde. Voor veel scholen, steden en gemeenten is de Sint gewoon nog die aloude snoep- en pakjeskoerier, zij het dat ze hem alsmaar heftiger motoriseren. ‘Sinterklaas laat zien dat hij meegaat met zijn tijd,’ schreef de correspondent van Het Nieuwsblad, toen hij in Evergem (2016) kwam aanrijden in een trike, een driewielige motorfiets. Elders kwam de Sint met een Vespa, een Honda-motor, en op drie plaatsen verscheen hij op een motor met zijspan. ‘Een originele verrassing,’ schrijven de kranten, ‘een hilarisch gezicht.’

Elders lees ik dat Sinten en Pieten met een brandweerwagen ter bestemming zijn gebracht (Genk, Heusden-Zolder). De gemeenschapsschool van het West-Vlaamse Spiere-Helkijn had zelfs een bescheiden rampenplan. Een Zwarte Piet durfde niet meer van het schooldak, ‘tot plots de Sint kwam aangereden met de brandweerwagen en de grote ladder’. In een Brugse lagere school (2006) zaten wel twintig Pieten op het dak. Dat Pietenpact ‘moest met een hoogtewerker naar beneden worden gehaald’.

Ook op het water moet gestunt worden. Zo was de jeugdraad van Zomergem van zins om Pieten op jetski’s in te zetten bij de Sint-intrede (2001). Enig probleem: de vaarroute ging door een stiltegebied en dus verbood de politiecommissaris die jetski-deelname: ‘Dat is alsof de Sint mij zou vragen om voor één keer met 200 per uur over de snelweg te mogen, dat zou ik evenzeer verbieden.’ Om een lang verhaal kort te maken: de commissaris moest inbinden en de Sint arriveerde in het wildschuimende zog van jetski-Pieten. In Zele (2006) was er eenzelfde waterspektakel: ‘Soms botsten de jetskiënde en waterskiënde Pieten bijna op elkaar of tegen de boot van de Sint.’

Vanwaar die toenemende zucht naar stunt-en vliegwerk? Ligt het aan de kinderen die geen ontzag en respect meer hebben voor een man met een baard en een schimmel? Of ligt het aan de volwassenen die denken dat de kinderen van tegenwoordig verwende consumenten zijn die gepaaid moeten worden met technisch geraas?

Een hedendaagse Sint mag in elk geval geen bange wezel zijn. In Lummen (2010) werd de Sint in een helikopter verwacht. Het had gesneeuwd en de kinderen hadden ‘een kruis geruimd’ zodat de piloot wist waar te landen. Maar het ‘barre weer weerhield hen en dus sprongen Piet en Sint met een parachute naar beneden. De Sint kwam echter op het dak van de kapel terecht en de onderhoudsploeg van de basisschool moest hem met de langste ladder eraf halen.’

Als je dát leest, wat is dan nog de uitstraling van een boot die met wat ouwelijke stoom uit Spanje wéér aankomt?!

In Halle is er een middelbare school waar de directie de Sinterklaasfiguur nog hip wil houden voor 12- tot 18-jarigen. Daar is de Sint al gearriveerd met een quad, een pocketbike en een ‘zware moto’. In 2011 werd hij op de speelplaats gedropt in de laadbak van een hoge bouwkraan. ‘Om de spanning erin te houden viel zelfs een Zwarte Piet uit de bak, het bleek gelukkig een lappenpop.’

Het wachten is op een Sint per bulldozer, wou ik schrijven. Maar wat zie ik in een YouTube-filmpje?! Sint en Piet die licht schommelend arriveren op de schep van een bulldozer. Wilsele 2005. En in Lennik (2007) kwam hij wegens de slijkerige wegenwerken al aan per graafmachine.

Het wachten is op een duikboot uit Catalonië.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234