null Beeld

Sjoerd de Jong - Een wereld van verschil

In de Lage Landen kan filosofie studeren tot de meest bizarre resultaten leiden. Het is bekend dat zowel de componist van 'The Way to Your Heart' als de schepper van Clement Peerens in het bezit zijn van een diploma van licentiaat in de wijsbegeerte. Sjoerd de Jong verzeilde na zijn studie filosofie in de journalistiek. Hij vult mee de weidse bladzijden van NRC Handelsblad, een krant die veel ruimte biedt voor de grote debatten van onze tijd. Met 'Een wereld van verschil'(De Bezige Bij) kiest De Jong partij in het bitse twistgesprek dat sinds de moord op Theo van Gogh onafgebroken in de Nederlandse media woedt, en dat gaat over de vraag of er in West-Europa plaats is voor andere 'culturen'.

De Jong houdt een voorzichtig en beredeneerd pleidooi voor 'cultuurrelativisme'. Het is niet zo vanzelfsprekend om daar in 2008 mee uit de hoek te komen. 'Cultuurrelativist' is in Nederland zonder meer een scheldwoord geworden. Het verwijst naar lieden die te laf zijn om voor 'onze waarden' op te komen. Anders dan veel deelnemers aan dit debat slaat De Jong geen hoge toon aan. Hij neemt rustig de tijd om de inzet te beschrijven en vervolgens te onderzoeken welke wapens en munitie er worden gebruikt. Daarna neemt hij zijn oude studieboeken ter hand. Zijn reis langs de verlichting en de romantiek, langs Montaigne, Herder, Rousseau en de moderne antropologen voert tot op de ijle hoogte van de kennistheorie. De lezer is het gewoel beneden in de straat dan al lang uit het oog verloren.
De Jong komt van zijn studiereis terug als een soort neorelativist. De nieuwe Hollandse retoriek over de 'westerse cultuur' en zijn onaantastbare waarden (genre Trots op Nederland) wijst hij af. Cultuur is mensenwerk dat voortdurend verandert. Het is geen keurslijf dat we niet kunnen afleggen, eerder een rugzak waar we onderweg van alles instoppen of uit wegnemen. Sommige spullen mogen we nooit weggooien. De rechten van de mens bijvoorbeeld, al zouden die volgens de Jong eerder een 'menselijke bewegingsruimte' scheppen dan een universele 'gymnastische oefening' voorschrijven... Prima! Maar wat als Mohammed B. weer eens door de straat komt fietsen?

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234