Zondagnacht 25 november gaat de klok om 03:00 's nachts een uurtje terug naar 02:00Beeld ANPW

Wintertijd

Slaapexperts: ‘Corona maakt overgang naar wintertijd extra uitdagend’

Vannacht is de klok weer een uur achteruit gegaan en is de wintertijd ingegaan. Is het aanpassen van onze biologische klok lastiger nu we door corona veel meer thuiszitten? En hoe voorkom je dat dochterlief om zes uur ’s ochtends aan je bed staat? Drie slaapexperts geven advies. 

Eigenlijk is het al te laat om het beste advies om aan de wintertijd te wennen op te volgen, lacht slaapexpert Winni Hofman. ‘Wie verstandig is, begint al vier dagen voor het wisselen van de klok met het aanpassen van de bedtijd.’ Door elke dag een kwartiertje later te gaan slapen, past de biologische klok zich geleidelijk aan de nieuwe tijd aan. ‘Verander ook je andere routines op dezelfde wijze, bijvoorbeeld de tijd van het avondeten.’

Een andere tip is om geen wilde dingen in te plannen de dagen na het wijzigen van de klok, zegt Floris Wouterson, slaapdeskundige en auteur van het boek ‘Superslapen’. ‘Zo went je lichaam zo snel mogelijk aan de nieuwe tijd.’ Alies Coster – met haar bedrijfje Sucsleep geeft ze slaapworkshops en cursussen tegen slaapproblemen – adviseert: zorg voor extra licht in de ochtend. ‘De biologische klok wordt immers met licht echt geactiveerd. Blijf dus niet liggen of zitten in het donker, dan maak je het jezelf moeilijk. Zet meteen een paar lichten aan, dat helpt!’

Puberteit

Tot zover de tips voor je eigen bioritme. Wat kunnen ouders doen om hun kroost te laten wennen aan het tijdsverschil? Niet veel, zegt Winni Hofman. ‘Baby’s merken sowieso niets van het achteruit- of vooruitzetten van de klok; zij functioneren volgens hun eigen ritme.’ Dat geldt voor jongere kinderen eveneens, vult Coster aan. Bij kinderen en jongeren zijn de hersenen nog volop in ontwikkeling en daarmee ook hun biologische klok. ‘Dat is ook de reden waarom pubers laat naar bed willen en er laat uitkomen. In de puberteit verschuift de biologische klok nog één tot anderhalf uur.’

De vraag rijst of alle coronabeperkingen die momenteel gelden, effect hebben op onze slaap. De tip van Wouterson om geen gekke dingen te doen na het verspringen van de klok is in tijden van strenge coronamaatregelen eenvoudig op te volgen. Met de gesloten horeca valt er nauwelijks iets te beleven. ‘Een deel van de mensen vaart wel bij het thuisregime. Ze beleven minder stress, bijvoorbeeld door niet te hoeven haasten en niet in de file te hoeven staan.’

Winterdepressies

Het feit dat velen niet naar hun werk hoeven reizen, levert bovendien meer tijd in de ochtend op. ‘Die extra tijd moet je niet gebruiken om extra te slapen, maar kun je gebruiken om in beweging te komen,’ zegt Coster.

Tegelijk voelen veel mensen zich volgens Wouterson met alle coronamaatregelen juist somberder. ‘Corona is voor hen een stressfactor, die de grens tussen werk en privé doet vervagen. Veel mensen hebben daar moeite mee. Het kost meer energie om gefocust te blijven op je werk, er is minder sociale controle. Dergelijke zaken beïnvloeden ook het slaappatroon.’

Slaapexpert Hofman ziet meer na- dan voordelen. ‘De lockdown in combinatie met het aantal winterdepressies zorgt voor problemen.’ Terug naar de wintertijd. Laten we er vooral niet een te grote ramp van maken, zegt Hofman. ‘De meeste mensen wennen er snel aan.’ Ook volgens Coster is het slim om je vooral niet te druk te maken over de tijdswisseling. ‘Het heeft geen zin om in bed te gaan piekeren over waarom je niet goed kunt slapen.’

Engelse tijdzone

Desalniettemin adviseren zowel Coster, Hofman als Wouterson te stoppen met het sinds 1977 halfjaarlijks vooruit- en terugzetten van de klok. Toen werd de zomertijd  uit oogpunt van energiebesparing ingevoerd. ‘Laten we ophouden met die poppenkast,’ zegt Wouterson. Met vrijwel alle andere experts pleit hij voor één permanente wintertijd. ‘Zeker de overgang naar de zomertijd levert problemen op, blijkt uit onderzoek: meer hartaanvallen en verkeersongevallen.’

Hofman wijst erop dat onze biologische klok het best aansluit op de wintertijd. ‘Qua geografie zouden we eigenlijk al in de Engelse tijdzone moeten zitten. In de zomertijd zitten we dus twee uur verkeerd.’

Komt die permanente wintertijd er nog?

De discussie lijkt in het perspectief van de coronapandemie futiel, maar in 2018 stelde de Europese Commissie voor de klok niet langer meer te verzetten in de EU. Uit een grote enquête bleek volgens toenmalig voorzitter Jean-Claude Juncker dat een meerderheid van de Europeanen vóór is. ‘De mensen willen het, dus wij doen het,’ verkondigde Junker. Het Europees Parlement stemde vorig jaar vervolgens in met een vaste tijdzone vanaf 2021. De lidstaten mogen zelf kiezen wat de nieuwe standaard wordt: de wintertijd, zoals vroeger, of een permanente zomertijd. Probleem is dat de EU-landen er niet uit komen. Door de coronacrisis zal het nog even duren voordat de discussie erover terugkeert.

(AD)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234