Sletvrees: documentairemaakster Sunny Bergman

Je staat er waarschijnlijk niet dagelijks bij stil, maar het is waar: er bestaat geen mannelijk equivalent voor het woord slet.

Mannen die vrouw na vrouw aan hun degen rijgen, zijn vrolijke players. Als ik er een avond invlieg en me wat uitbundig gedraag, word ik misschien niet altijd hardop een slet genoemd, maar stuit ik in elk geval op bedenkelijke blikken. En daar krijgen jonge meisjes dus sletvrees van.

Documentairemaakster Sunny Bergman draaide een confronterend tijdsdocument over het fenomeen en schreef tegelijk het boek ’Sletvrees, inzoomen op uiterlijk, seks en cultuur’, over hoe vrouwen wel vrijer zijn dan vijftig jaar geleden, maar toch nog steeds in een rare spagaat zitten. ‘In onze beeldcultuur zijn vrouwen uitdagend en sexy, maar als wij ons daarnaar gedragen,’ vertelt Sunny’s twintig jaar jongere zusje, ‘noemen ze je meteen een slet of een soa-koningin en word je bang dat geen enkele jongen je nog als vriendin wil.’

‘Sletvrees’ werd bekroond met de Seksuologie Mediaprijs 2013 van de Nederlandse Wetenschappelijke Vereniging voor Seksuologie. Terecht, want net als in haar gelijknamige boek wijst Bergman in die docu op een waarheid die vrouwen onderhuids blijft verwarren. Dat vonden ze bij uitgeverij Van Dale kennelijk ook: ze nomineerden ‘sletvrees’ voor de verkiezing van het Woord van het Jaar 2013.

Het begon nochtans allemaal heel simpel.

Sunny Bergman «Ik hoorde mijn zusje praten en dacht: ik heb vijfendertig mannen gehad, benieuwd wat voor waardeoordeel dat oproept na vijftig jaar emancipatie.»

HUMO En?

Bergman «Ik schrok ervan hoeveel mannen daar toch even van moesten slikken en toegaven dat ze liever een vriendin hadden met iets minder ervaring. Een paar Engelse jongens vonden me zelfs ronduit vies: zij gingen ervan uit dat iemand die met zo veel mannen in bed had gelegen, per definitie een slet was.»

HUMO Waar ligt de grens? Na hoeveel mannen word je een slet?

Bergman «Dat is de vraag. Ik heb voor de grap vrouwen opgeroepen om via Twitter bekend te maken hoeveel bedpartners ze hadden gehad, maar er zijn er niet veel die het aangedurfd hebben. Een goeie vriendin van mij, een schrijfster, zei: ‘Ik zit zeker aan tachtig, maar als ik dat op Twitter zet, gaan mensen me anders bekijken. Jouw getal, vijfendertig, is precies goed. Daarmee zeg je: ‘Ik ben wild geweest, maar het is binnen de perken gebleven.’ Bij tachtig gaan mensen toch denken dat je een afwijking hebt.’

»Nu, dat verschilt natuurlijk van milieu tot milieu. In onze omgeving is iedereen best vrijgevochten en veroordelen vriendinnen elkaar niet, maar toch leven de maatschappelijke denkbeelden over wat sletten en dellen zijn ook in óns – wat ook blijkt uit de reactie van mijn vriendin. Ik weet zeker dat zelfs mijn aantal in de ogen van mensen uit minder progressieve kringen buitenproportioneel is.»

HUMO Je zegt: ‘In mijn omgeving veroordelen vriendinnen elkaar niet.’ Het zijn inderdaad ook vrouwen die andere vrouwen een slet noemen, viel me op in je documentaire.

Bergman «Je bedoelt die pornoactrices, die zeggen: ‘Ik ben tenminste geen hoer’. Of de klassehoer, die zegt: ‘Ik doe het tenminste niet in de wc of zonder condoom.’ Er is altijd een lagere categorie. Tja, vrouwen vergelijken, hè.»

HUMO Wanneer is een vrouw een slet in jouw ogen? In het woordenboek vond ik als voorbeeld bij de definitie van het woord: ‘Die slet bedriegt haar man al vijf jaar...’ Een slet heeft in de ogen van degene die het oordeel velt meestal een twijfelachtig karakter.

Bergman «Dát vind ik dus zo erg: als je seksueel actief bent, beoordelen mensen niet alleen die seksuele activiteit, maar trekken ze vaak ook je hele wezen in twijfel.

»In een wetenschappelijk experiment hebben onderzoekers een groep jonge mensen een scenario voorgelegd waarin de ene student aan de andere vraagt of die zin heeft in vrijblijvende seks. ‘Ja,’ luidt het antwoord. Bij de helft van de ondervraagden heette de student die de vraag stelt Lisa, bij de andere helft Mark. Vervolgens werd er gepolst hoe de deelnemers dachten over Mark en Lisa. Wat bleek? Niet alleen vonden meer mensen vooral Lisa promiscue, ze vonden haar ook minder intelligent, minder competent en zelfs geestelijk ongezonder!»

HUMO Ik heb er mezelf toch ook al op betrapt dat ik iemand die directeuren verleidt om haar carrière te bevorderen, een slet noem.

Bergman «Daar gaat het eigenlijk altijd over, hè: dat iemand vindt dat een vrouw haar seksualiteit op een zogenaamd oneigenlijke manier inzet.»

HUMO Jij vindt dat nooit?

Bergman «Als ik een meisje met een heel kort rokje aanstellerig zie doen tegen een oudere man, dan vind ik die hele situatie tragisch – de man evengoed. En ik voel toch ook empathie voor dat meisje, want ik denk: je leeft in een wereld waar ingewikkelde boodschappen gegeven worden over wat er van een vrouw verwacht wordt. Misschien genereert ze met dat rokje de waardering die ze nodig heeft, maar nog nooit gekregen heeft.

»Ik vind het ook herkenbaar. Als ik eerlijk ben, moet ik toegeven dat ook ik wel gebruikmaak van mijn vrouwelijkheid. Tijdens die interviews met pornoproducenten op de pornobeurs, deed ik me bijvoorbeeld meisjesachtiger en schattiger voor dan ik ben om die mannen ertoe aan te zetten helemaal hun zelfingenomen zelf te zijn. Ik wou niet dat ze doorhadden dat ik er eigenlijk op uit was hen te ontmaskeren. Op dat moment ben ik zelfs niet eens onecht: die wil om te behagen zít ook wel in mij.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234