null Beeld

Slint: 'Spiderland' is een geniale toevalstreffer

Kentucky, de Amerikaanse staat die u verder fried chicken, twee derde van de Backstreet Boys en bluegrass bracht, bracht in 1991 ook ‘Spiderland’ voort, het grimmige meesterwerk van Slint. Dat de groep niet lang na de release uit elkaar brokkelde, droeg bij tot de mythe­vorming: de plaat zou uitgroeien tot een mijlpaal en kreeg onlangs geheel terecht nog een mooie re­issue mee. Slint zélf heeft zich ook bij elkaar geraapt: op woensdag 4 juni spelen ze de plaat integraal na in Trix.

Het waren vier slungels. Kinderen nog, bijna. In ‘Breadcrumb Trails’, de documentaire die Lance Bangs over de groep maakte, zie je hen grappen maken over eikels en schaamlippen. Vraag gitarist David Pajo (later: ­Tortoise, Zwan, zichzelf) naar hoe hij medegroepsleden Britt Walford en Brian McMahan had leren kennen, en je krijgt een vaag verhaal over hoe die laatste ooit een schaal met laxeermiddelen op smaak gebrachte brownies had gebakken, en daarmee zijn hele school een nacht lang aan de pot had gekluisterd.

Het staat in schril contrast met de muziek die ze op ‘Spiderland’ achterlieten, een plaat van een bevreemdende ingetogenheid. En net dat contrast maakt het raadsel enkel groter: hoe zijn die flurken – die eerder enkel het naar metal en een -core naar keuze zwemende ‘Tweez’ hadden gemaakt – er in godsnaam in geslaagd de juiste plaat op het juiste moment te maken? Dat ze het ook niet weten: ‘Spiderland’ is een geniale toevalstreffer.

‘Spiderland’ heeft alles wat ons doorgaans naar de platenspeler/cloud drijft: een sterke spanningsboog, een strak geluid, intense teksten, en zachte, subtiele songs met toch genoeg kloten aan hun lijf om een heel jaar Selah Sue te doen vergeten. Er staan slechts zes songs op, maar die bieden voedsel om jaren op te sjieken. Neem nu ‘Washer’: toen een kennis van de groep de handgeschreven tekst ergens zag rondslingeren (‘Don’t let this desperate moonlight leave me / With your empty pillow’), dacht hij dat het een zelfmoordbriefje betrof.

‘Spiderland’ is perfect op plaat gevatte puberweltschmerz. Een mens gaat zich er niet op zijn gemak door voelen, maar je merkt vanaf de eerste seconde van opener ‘Breadcrumb Trail’ dat er iets te gebeuren staat. Er zindert onbehagen tussen de gitaaraanslagen, en dat zorgt voor een spanning die songs als ‘Nosferatu Man’ en ‘Good Morning, Captain’ boven zichzelf doen uitstijgen. Het is die dubbelzinnigheid, dat van clichés gevrijwaarde sfeertje van eenzaamheid, dat zo uniek is aan ‘Spiderland’. Het lijkt een plaat voor sad bastards, maar het wérkt,­ als een belastinginspecteur met de hete adem van John Crombez in zijn nek.

In 1991 was er maar één die de kracht van de plaat meteen in het snotje had: Steve Albini. Hij had ‘Tweez’ geproducet, maar bij ‘Spiderland’ bleef hij een toeschouwer. ‘Iedereen die nog in staat is ontroering te vinden in rockmuziek, zou dit moeten horen. Over tien jaar zal het een mijlpaal blijken en zal je je moeten haasten om nog ergens een exemplaar te vinden.’ Men luisterde slechts met een half oor, en aanvankelijk werden niet meer dan 5.000 exemplaren verkocht. Maar het gelijk heeft geen horloge. Het is niet exact gedocumenteerd hoeveel stuks van ‘Spiderland’ er sindsdien van de hand gingen, maar de schattingen variëren tussen 50.000 en 100.000.

Net voor de vierdaagse opname­periode overleefde Brian McMahan volgens de overlevering ternauwernood en ‘in miraculeuze omstandigheden’ een auto-ongeluk. Mogelijk de reden waarom hij, kort ná de opnames, het ziekenhuis inging. Wordt ook verteld: dat de opnames zo intens waren dat de vier groepsleden achteraf aan psychiatrische behandeling toe waren. Hoe dan ook, dat de band zo snel na de release uit elkaar viel, was destijds voor iedereen een verrassing. Niet het minst voor de platenbaas van Touch And Go, die een geweldige plaat in handen had, maar niets om ’m te promoten.

Geen idee hoe Slint nu – ouder, wijzer en de onbevangenheid voorgoed kwijt – live klinkt. Maar de geruchten doen iets goeds vermoeden, en de muziekgeschiedenis passeert niet zo gek vaak aan je voordeur. Probeer in elk geval de plaat eens uit, ze voelt warm aan vanbinnen.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234