SP.A'er Bert Anciaux: 'Ik heb in mijn jeugd heel nare dingen meegemaakt, die nog altijd mijn angsten bepalen'

Bert Anciaux zal niet op een lijst staan bij de gemeenteraadsverkiezingen in oktober. De Brusselse SP.A vindt hem een man van het verleden, en misschien is dat wel zo, geeft hij toe. ‘Je hebt andere en betere politici. Maar wellicht heeft ook de perceptie mij gekraakt. Bert de bleiter? Bert de ruziemaker? Het tégendeel is waar.’

We worden gadegeslagen door een vijftigtal senioren, terwijl we praten in de tuin van de Overbron, het eerste Nederlandstalige woon-zorgcentrum in Brussel. Bert Anciaux (58) is er gedelegeerd bestuurder, sinds hij niet meer voltijds politicus is.

Bert Anciaux «Sommigen zeggen me dat ik nog nuttig kan zijn in de politiek, en anderen, onder wie mijn vrouw Damienne, zeggen me al jaren dat ik ermee moet stoppen. Met die twee adviezen leef ik nu al een paar jaar. Tot mijn grote verbazing denken een paar enkelingen nog altijd dat de slinger vroeg of laat weer de andere richting uitgaat. Dat heb ik zelf te lang geloofd. Je hebt nu andere en betere politici. Mocht ik ooit de kans krijgen om staatssecretaris voor het Gevangeniswezen te worden, dan zou mijn laatste politieke droom in vervulling gaan, maar ik weet dat het nooit zal gebeuren. (Schouderophalend) Dat is ook goed.»

HUMO Ik hoor bijna onthechtheid. Bent u older, sadder and wiser geworden?

Anciaux «Ik ben veranderd, maar de politiek is dat nog meer. De stiel is minder prettig dan twintig jaar geleden. Politiek is nooit voor koorknapen geweest, maar vandaag wordt het wel erg hard gespeeld. Ik heb ook de indruk dat we vroeger meer op langere termijn werkten, terwijl ze nu met tien tweets per dag hun score in de peilingen de hoogte in proberen te krijgen. Het onmiddellijke gewin telt. Niemand durft nog tegen de stroom in te gaan. Neem het gevangeniswezen: mensen schrikken ervan dat ex-gedetineerden soms als geradicaliseerde wandelende tijdbommen buitenkomen. Hoeft dat te verbazen als je mensen in overvolle cellen propt, zonder veel begeleiding? Iedereen die één boek over criminologie heeft gelezen, weet dat je moet investeren in gevangenissen en in re-integratie, maar o wee de politicus die dat durft te zeggen, want een korst droog brood is nog te goed voor wie iets heeft uitgespookt. Het zijn net de landen met het grootste aantal gevangenen die ook het onveiligst zijn. De meeste politici weten dat, maar bijna niemand durft het nog te zeggen.»

HUMO Vroeger kon je onpopulaire maatregelen nemen en verloor je hooguit 2 procent in de verkiezingen. Vandaag worden mensen vanuit het niets president van de VS of Frankrijk. Politici zijn panisch voor de kiezer geworden.

Anciaux «De politiek maakt de kiezer, niet omgekeerd, dus die valt niets te verwijten. Het is moeilijker geworden om je boodschap over te brengen en discussies verzanden vaak in een welles-nietesspelletje, maar ik blijf geloven dat je mensen kunt overtuigen van een goed beleid, zelfs als het minder populair klinkt. Alleen hebben zowat alle politieke partijen dat geloof verloren. Trump is een leuk snoepje voor de media en hij weet te entertainen, maar hij is toch vooral president geworden omdat de tegenstand niet veel voorstelde. Hoe kon een man van Wall Street de arme blanken overtuigen dat uitgerekend hij het best hun belangen kan verdedigen? Omdat hij er brutaal voor uitkwam dat hij een rijke stinkerd is, terwijl de anderen vooral hypocriet overkwamen. Mensen zijn kritischer, bozer en zelfverzekerder dan vroeger, maar ze zoeken nog steeds bezielende verhalen. Die worden schaars, dus krijgen de verhalen die inspelen op angst en ongerustheid de bovenhand.»

HUMO Wat houdt u tegen om een bezielend verhaal te brengen?

Anciaux «Ik probeer anderen daarbij te helpen. (Stil) Ik word ook sneller moe dan vroeger. Mijn energie blijkt niet onuitputtelijk te zijn, besef ik sinds kort. Het heeft ook te maken met mijn kinderen, die bepaalde dingen absoluut niet belangrijk vinden, of zelfs achterhaald. Een tekenend detail: ik kan me doodergeren aan de afkorting ‘BXL’ voor Brussel, omdat die wijst op de weer sterker wordende verfransing van de hoofdstad. Ik zie mijn kinderen dan denken: waar jij je druk over maakt. Mijn verontwaardiging is niet weg, maar ik wil ook niet verzuren in de politiek, zoals nogal wat oudere collega’s.»

HUMO U had, net als Steve Stevaert, de politiek nodig om graag gezien te worden.

Anciaux «Bij Steve Stevaert was dat extreem, en ik ben ervan overtuigd dat je daar ook de reden voor zijn zelfmoord moet zoeken. Maar ik heb dat ook altijd gehad, ja. Volgens Damienne ben ik depressief geweest na 2009, toen ik me niet gewaardeerd voelde bij mijn nieuwe partij (de SP.A, red.). Ik moest me erbij neerleggen dat ik niet langer een hoofdrol speelde, wat ik in mijn carrière waarschijnlijk te veel heb gedaan. Ik was voorzitter en ik deed wat ik wilde. Nu heb ik vrede met mijn situatie, maar het heeft me toch een paar jaar gekost om die te aanvaarden.»


De kop eraf

HUMO U was in de politiek het populaire jongetje van de speelplaats. Vandaag lijken de bully’s de baas geworden.

Anciaux «Hard en brutaal zijn loont vandaag, conflicten zoeken in plaats van ze oplossen, mensen tegen elkaar opzetten in plaats van ze verenigen. Dat spel wil ik niet meespelen.»

HUMO Als u me wat psychologie van de koude grond toestaat: u was op school destijds het gepeste jongetje, misschien wilt u dat nooit meer meemaken.

Anciaux «Ja. Ik heb in het internaat al ervaren dat je meedogenloos wordt aangepakt als je je kop boven het maaiveld uitsteekt. Dat voel je vandaag nog harder. Er is niet de minste wellevendheid meer, op de sociale media scheldt men maar. Ik kan daar nog altijd niet goed tegen. Dus ja, laat dat maar aan mij voorbijgaan. Is dat zelfbescherming? Waarschijnlijk wel.»

HUMO Het zit diep?

Anciaux «Ik heb in mijn jeugd heel nare dingen meegemaakt, die nog altijd mijn angsten bepalen. (Stil) En dan gaat het slot erop.»

HUMO Zult u ooit vertellen wat er toen is gebeurd?

Anciaux (lang stil) «Ik weet het niet. Ik vind mezelf laf, weet je. Je bent niet trots als slachtoffer, je voelt je zelfs schuldig. In hoeverre was ik zelf verantwoordelijk voor wat ik heb meegemaakt? Het verstand zegt: ‘Niet in het minst.’ Maar de emotie zegt… (schiet vol).»

HUMO Tien jaar therapie zou kunnen helpen.

Anciaux «Ik beheers het door het allemaal in een donkere kamer op te sluiten en de deur zoveel mogelijk gesloten te houden. (Zucht) Wie zit op mijn verhaal te wachten?»

HUMO Mensen die iets vergelijkbaars hebben meegemaakt en uit uw verhaal kracht kunnen putten.

Anciaux «Ook het kerven in littekens kan pijn doen. Ik ben geen deskundige, ik kan mensen niet helpen met mijn verhalen. (Stil) Vind je niet dat het woord ‘ik’ al te veel gevallen is?»

HUMO Misschien. Mogelijk speelt ook mee dat u niet nog meer de aandacht wilt vestigen op uw gevoelige kant. Bart De Wever heeft al meer in het openbaar gehuild dan u, maar toch is de beeldvorming…

Anciaux «...anders. Natuurlijk ben ik geraakt, misschien zelfs gekraakt door die perceptie: Bert de bleiter, Bert de ruziemaker... Het tegendeel is waar: ik ben vooral een verzoener geweest bij de Volksunie, waardoor de lijdensweg nog verlengd is.»

HUMO U was eens het onderwerp van een quizvraag in ‘De slimste mens’: ‘Noem de vijf partijen waar Bert Anciaux lid van is geweest.’

Anciaux «Het is mij gemeld, ja. Bij de Volksunie heb ik ooit het verwijt gekregen dat ik te veel aan amusementsprogramma’s meedeed, en dat dat nefast was voor de sérieux van de politiek. Maar ik heb me nooit in een panda verkleed. Bart De Wever raakt daarmee weg – chapeau, je moet het maar kunnen.»

'Mijn vrouw en mijn kinderen vinden mij best vermoeiend. Ik ben aangeboren onrustig, ik weet niet waar dat vandaan komt.'

HUMO Dat u het nu kalmer aan doet, heeft dat ook te maken met het gegeven dat u, met permissie, behoorlijk vermoeiend kunt zijn?

Anciaux «Mijn vrouw en kinderen zeggen dat ook. Ik ben aangeboren onrustig, ik weet niet waar dat vandaan komt. Ik start elke ochtend met een kop kamillethee, en mensen zeggen me dan dat het precies niet helpt. Het helpt wél, want het zou anders nog veel erger zijn (lacht). Misschien heeft het ermee te maken dat ik mijn hele carrière boven mijn politieke gewicht heb gebokst, zoals een goede vriend me ooit heeft gezegd. Dat lukt alleen als je enorm veel energie kunt opbrengen. Veel politici zijn intelligenter, maar ik heb toch één en ander kunnen realiseren. Ik ben er trots op dat ik een nieuw cultuur- en sportbeleid heb geïntroduceerd, dat ik meer middelen voor cultuur heb vrijgemaakt, dat ik de zone 30 aan scholen heb ingevoerd. Maar het meest trots ben ik toch op de interneringswet (die geesteszieke criminelen een behandeling garandeert, red.). Die heeft eindelijk de situatie van de allerzwaksten in onze samenleving verbeterd.»

HUMO Destijds zei u dat de Volksunie geen bestaansreden meer had: Vlaanderen had nu zijn rechtstreeks verkozen parlement. U leek gelijk te krijgen: Geert Bourgeois was de enig overblijvende verkozene. En kijk nu naar de N-VA.

Anciaux «Maar mijn analyse blijft toch geldig? Behalve de harde kern ligt niemand nog wakker van het communautaire. En al zeker niet de grote meerderheid van de N-VA-kiezers. Die partij is groot geworden dankzij een charismatische en fantastische communicator als voorzitter. En ze surfen mee op de golf die heel Europa beroert: asiel en migratie. De N-VA is geen sociaal-conservatieve partij meer, maar een rechts-liberale partij. Ze is de vertegenwoordiger van de hardwerkende Vlaamse gemeenschap, die bang is haar rijkdom te verliezen. Het rechts-liberalisme is vandaag één van de sterkste ideologische stromingen: iedereen moet in staat zijn om zijn eigen boontjes te doppen, en de overheid en solidariteit zijn eerder een rem dan een motor. Als je mislukt, is het je eigen verantwoordelijkheid, zoals hun leermeester Theodore Dalrymple het verwoordt. Die boodschap slaat aan, al klopt ze van geen kanten.»

HUMO Is de N-VA dan niet de erfgenaam van de Volksunie?

Anciaux «Zeker niet. Zelfs de sociaal-conservatieve vleugel van de Volksunie was gematigd pacifistisch, nu ontbreekt iedere pacifistische reflex. De N-VA roept zelfs het luidst dat het Belgische leger versterkt moet worden: er mogen miljarden verspild worden aan militaire aankopen. Ze scharen zich achter de enorm gevaarlijke defensiepolitiek van de VS. Tot nu zeiden de Amerikanen dat ze nooit als eerste kernwapens zouden gebruiken – dat was trouwens de voorwaarde om ze te mogen opslaan op de luchtmachtbasis in Kleine-Brogel. Nu sluiten ze niet meer uit dat die wapens ingezet kunnen worden bij een cyberaanval. De N-VA heeft dus niet alleen het pacifisme afgezworen, ze verknecht zichzelf aan de Amerikanen. Ik gruw van die machtspolitiek. Hoe je daar als oud-VU’er aan kunt meedoen, is voor mij een raadsel.»


Bang van pubermeisjes

HUMO De N-VA heeft een tik van 5 procent gekregen in de peilingen, volgens sommigen omdat ze genadeloos en koud begint over te komen.

Anciaux «Mijn geloof in peilingen is miniem, maar ik hoop dat ze voor één keer kloppen. Ooit komt de slinger terug, daar ben ik van overtuigd, maar vandaag zit hij nog altijd aan hun kant. Hun discours klinkt redelijk, maar komt steeds dichter in de buurt van het zeventigpuntenprogramma van het Vlaams Blok destijds. En wat helemaal briljant is: hoe ze als grootste partij toch de indruk kunnen wekken dat ze een vervolgde minderheid zijn die op het punt staat slachtoffer te worden van een ‘Soumission’-scenario. Ze spelen in op angstgevoelens en dat rendeert electoraal enorm, maar het is wel nefast voor de samenleving.

»Het enige wat erg doorzichtig wordt, is de ‘Het is allemaal de schuld van de sossen’-retoriek. Minister van Mobiliteit Ben Weyts zei het onlangs nog eens toen hij het over de problemen bij De Lijn had, en hij werd bijgetreden door de voorzitter van de raad van bestuur van De Lijn (N-VA’er Marc Descheemaecker, red.). En dat terwijl die voorzitter er zelf vijf jaar zit en het bijna tien jaar geleden is dat er nog een socialist op het departement Mobiliteit zat. Een beetje ernstig blijven, nee?»

HUMO Het is een staat van genade die ook Guy Verhofstadt en Steve Stevaert gekend hebben.

Anciaux «Zeker, maar die legden de verantwoordelijkheid niet bij anderen. Misschien heeft hun staat van genade daarom niet zo lang geduurd. Mensen hebben blijkbaar veel meer dan vroeger nood aan sterk leiderschap, ook al zijn ze paradoxaal genoeg kritischer en ontvoogder dan vroeger. De Wever levert dat leiderschap.»

HUMO Hij levert ook een verhaal. De hardwerkenden willen hun moeizaam verworven welvaart niet zien verdampen door een ongecontroleerde migratiestroom. Je kunt het daarmee eens zijn of niet, maar het is wel een verhaal.

Anciaux «Een verhaal dat bovendien appelleert aan de primaire oerangst voor alles wat vreemd is. Maar het is een vieze redenering, want je maakt de mensen wijs dat een terugkeer naar het monoculturele Vlaanderen van vóór de oorlog nog mogelijk zou zijn. Steek dat in een jasje van normen en waarden...»

HUMO Valt u die waarden niet af? U ziet geen graten in hoofddoeken op school.

Anciaux «Dat is een mooi voorbeeld. Wat zijn onze normen en waarden? Toch dat we een actief pluralisme voorstaan: iedereen kan en mag zijn wie hij of zij wil, zonder enige druk van welke kant ook? Een hoofddoek verbieden is een even grote inbreuk op de individuele vrijheid als hem verplichten. De Volksunie wilde de minderheid van Brusselse Vlamingen het recht geven zichzelf te zijn. En nu de zogenaamde erfgenaam van de Volksunie de grootste is in Vlaanderen,wil die dat iedereen wordt zoals zij? Sorry, ik heb mijn hele politieke leven aan de kant van de underdog gestaan, ik ga nu niet veranderen.»

HUMO Maar de hoofddoek is een symbool van de ongelijkheid, luidt het argument, zelfs van de onderdrukking van de moslimvrouw. De vrijzinnige vleugel van uw partij denkt er net zo over.

Anciaux «Ik weet het. Daarom is het goed dat we een partijstandpunt hebben dat vertrekt vanuit het recht jezelf te mogen zijn. Ik begrijp het wel. Vrijzinnigen hebben decennia moeten vechten tegen een instituut dat zeer dominant was. De kerk en de bisschoppen beïnvloedden de wetgeving of hielden ze tegen: abortus, het homohuwelijk, euthanasie, noem maar op. Maar moet je daarom bang zijn voor enkele pubermeisjes met een hoofddoek? Moslims vormen een bijzonder kleine minderheid in België, en niet meteen de sociaal-economische elite. Dat is toch een andere situatie, nee? Maar veel Vlamingen zien in iedere moslim een potentiële terrorist.»

HUMO De meerderheid van de recente terreuraanslagen werd wel gepleegd door mensen die ‘Allahoe akbar’ riepen.

Anciaux «Het waren vaak criminelen die plots zingeving in de islam vonden en via aanslagen op een plekje in het paradijs hoopten. Het zijn er hooguit enkele honderden. Wat doe je dan als politicus? Benadrukken dat 99,9 procent van de moslims alleen maar een beter leven voor zichzelf en hun kinderen wil, zoals wij allemaal? Of die 0,1 procent voorstellen als representatief voor een hele gemeenschap, omdat zoiets je meer stemmen oplevert?

»Wij werken veel met scholen en onlangs zat in een debat een moslimmeisje dat erg kritisch en vrijgevochten overkwam. Na afloop haalde ze uit de vestiaire een hoofddoek die haar bijna tot op de grond bedekte. Ik schrok me een ongeluk en sprak haar aan. Bleek dat ze die tegen de wil van haar ouders droeg – ze vreesden dat ze lastiggevallen zou worden. Dat gebeurde ook, maar juist daarom droeg ze die doek: als een opgestoken middelvinger naar een samenleving die moslims als tweederangsburgers beschouwt. Ze wilde bewust choqueren, als teken van verzet. Bestaat er sociale dwang? Zeker, en daar moet je op reageren. Maar je moet tegelijk beseffen dat mensen moeilijk respect voor jou kunnen opbrengen als jij geen respect toont. Dat is een wezenlijke basisvoorwaarde voor iedere relatie.»


Erger kan niet meer

'Kunnen en willen we wel samenleven met mensen die geen Vlamingen zijn, en die dat ook niet willen of kunnen worden? ''

HUMO Aan de N-VA weet ik wat ik heb, maar bij de SP.A hoor ik alles én het omgekeerde daarvan. Er is bijvoorbeeld meer dan een wereld van verschil tussen uw standpunten over migratie en die van socioloog Mark Elchardus.

Anciaux «Natuurlijk kunnen we niet alle miserie van de wereld oplossen, daar heeft Mark Elchardus gelijk in. Maar vandaag lossen we erg weinig op. Er zijn steeds minder vluchtelingen en asielzoekers, en er is geen argument waarom Europa die relatief kleine groep niet zou kunnen opvangen. De OESO zegt dat we zelfs meer migranten nodig zullen hebben om de werknemers die met pensioen gaan te vervangen. Als we het goed aanpakken, zal dat de economie doen groeien, net zoals toen de vrouwen massaal op de arbeidsmarkt kwamen. Het probleem is vooral cultureel: kunnen en willen we samenleven met mensen die geen Vlamingen zijn, en die dat ook niet volledig willen of kunnen worden? Aanvaarden we andere identiteiten dan de onze?

»Misschien moeten we ook een soort marshallplan voor Afrika overwegen, zoals Amerika dat net na de Tweede Wereldoorlog voor Europa heeft gefinancierd. Zo kunnen we vermijden dat in de toekomst meer migranten uit dat continent naar hier willen komen. De Europese Centrale Bank heeft de afgelopen tien jaar 2.500 miljard euro bijgedrukt om de financiële sector en de rest van de economie te onderstutten. Met een tiende van dat bedrag zou je in Afrika mega-investeringen in onderwijs, gezondheidszorg en waterbeheer kunnen doen.»

'De SP.A is geen lieveling van de media: alle kemels van ons halen de voorpagina's, die van de N-VA zelden of nooit.'

HUMO U zei daarstraks dat Trump floreert door de zwakke tegenstand. Dat zou je ook over Bart De Wever kunnen zeggen.

Anciaux «De SP.A heeft een communicatieprobleem. Onze voorzitter John Crombez is een fantastische kerel en één van de verstandigste mensen die ik ken, maar ook ik moet op het partijbestuur geregeld vragen: ‘Hoe bedoel je dat juist?’ Hij heeft niet de gave om simpele oneliners te spuien. Hij is het type dat altijd drie passen vooruit denkt, en die ook wil uitleggen – hij heeft overigens bijna altijd gelijk. Bovendien is er die staat van genade. Wie durft te wroeten in de connecties van de Antwerpse N-VA met Land Invest en het Luikse pensioenfonds Ogeo? Waarom houdt de N-VA Alain Mathot (zoon van PS-kopstuk Guy Mathot, red.) de hand boven het hoofd? Ik stel alleen maar vast dat alle kemels van de SP.A de voorpagina halen, en die van de N-VA zelden of nooit. Wij zijn niet bepaald de lievelingen van de media. De pers heeft Daniël Termont keihard aangepakt over Optima en Ghelamco, terwijl er niets aan de hand was.

»Nu goed, ons laatste SP.A-congres was fantastisch.»

HUMO Dat haalt het nieuws niet. Wel het gestuntel van Tom Meeuws in Antwerpen, het springen van het Antwerpse kartel met Groen en de valse e-mails van John Crombez in het F-16-dossier.

Anciaux «Het lijkt soms alsof Murphy ermee gemoeid is. En telkens als we zoiets meemaken, zeggen we: ‘Erger kan niet meer.’ Ik ben het ermee eens dat socialisten properder moeten zijn dan anderen. Wellicht is dat ook het geval, maar we worden nauwlettender in de gaten gehouden.»

HUMO Hoe voelt u zich inmiddels bij de SP.A?

Anciaux «In het partijbureau word ik wel gewaardeerd en gerespecteerd, maar lokaal niet. Er zijn mensen in de partij die vinden dat ik nog een rol kan spelen in Brussel, maar de Brusselse afdeling denkt daar anders over. Oké, dan niet.»

HUMO U wilde de tweede plaats op de lijst voor de gemeenteraadsverkiezingen in oktober, maar u kreeg de laatste plaats. U besloot vervolgens om niet meer op te komen.

Anciaux «Dat men mij de tweede plaats niet gunde, heeft weinig met ideologie te maken, maar alles met de schaarse plaatsen bij een kleine partij. En akkoord, het zal ook met de persoon Bert Anciaux te maken hebben. Johan Vande Lanotte vindt me de meest linkse geest van de hele SP.A, en hij bedoelt dat als een compliment, maar met iemand als Louis Tobback verloopt het contact nog steeds stroef. Waarom die man op zijn 80ste nog altijd gefrustreerd is over mijn komst, begrijp ik niet.»

HUMO Omdat hij destijds op de radio moest vernemen dat de partij van naam moest veranderen, omdat u dat als voorwaarde had gesteld voor uw komst?

Anciaux «Hij wéét perfect dat die naamsverandering niet mijn eis was. Het was zelfs niet eens mijn idee, maar wel dat van andere SP.A’ers. Dat hij dat desondanks toch blijft vertellen, is niet netjes. Ik weet niet waarom ik hem op de zenuwen werk. Of toch wel: ik heb hem redelijk zwaar aangepakt na de dood van Semira Adamu (Nigeriaanse asielzoekster die in 1998 om het leven kwam bij haar repatriëring, red.). Dat heeft hij me nooit vergeven.»

HUMO De SP.A komt op onder de naam ‘Change.Brussels’. De kracht van verandering, als het ware.

Anciaux «Perfect tweetalig, nee? (lacht) Ik was de enige die onder de SP.A-vlag naar de verkiezingen wilde gaan. Het verhaal van de solidariteit moet meer dan ooit verteld worden. Ik voel me niet gelukkig met het Brusselse nationalisme dat bij alle Brusselse partijen de kop opsteekt, als antwoord op het agressieve Vlaams-nationalisme. Moet je nationalisme met nationalisme bestrijden?

»Ik begrijp ook de verafgoding van het gewest als ideaal bestuursniveau niet, want daarmee sluit je Brussel op binnen zijn geografische grenzen en verhinder je het te groeien. Dan zullen er nóóit snelle metrolijnen naar Aalst, Mechelen of Namen komen. En de financiering van het Nederlandstalige onderwijs zal ter discussie gesteld worden, terwijl dat vandaag het enige onderwijsnet is dat goed functioneert.»

HUMO Wie wordt de volgende Brusselse burgemeester?

Anciaux «De PS heeft als vervanger van Yvan Mayeur nu gelukkig een burgemeester die het wel goed meent. Philippe Close is geen populist of een volkse mens, maar de eerste burgemeester sinds lang die de stad niet als zijn persoonlijke eigendom beschouwt. Hij kent zijn dossiers en weet nog waar het socialisme voor staat. Sommigen zullen het me niet in dank afnemen, maar van mij mag hij de verkiezingen winnen.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle verhalen van de Humo rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234