null Beeld

Special: DWDD University presenteert de oerknal

‘De wereld draait door’ breidt zich uit: vanaf vanavond zullen er in het tijdslot van de beste talkshow der Lage Landen geregeld tv-colleges worden gegeven onder de noemer ‘DWDD University’.

De eer om af te trappen is voor professor Robbert Dijkgraaf, de theoretisch natuurkundige die zich vanaf 1 juli directeur mag noemen van het prestigieuzer dan prestigieuze Institute for Advanced Study te Princeton, ooit de academische thuisbasis van Albert Einstein.

In de Koepelkerk in Amsterdam zal Dijkgraaf vijftig minuten lang uitweiden over de helaas niet op video vastgelegde ka-blááám die 13,7 miljard jaar geleden de gigantische holle ruimte voortbracht waarin wij ons met z’n allen bevinden: de oerknal. Professor?

Robbert Dijkgraaf «Het zal je misschien teleurstellen, maar de oerknal is niets meer dan een mooi woord voor iets waar we überhaupt niets over weten. Overal in de ruimte zien we de restanten ervan, en zoals een detective die een misdaad reconstrueert, kunnen we via die restanten wel ‘terugrekenen’ hoe één en ander zich ontwikkeld heeft.

»Maar we kunnen maar terug in de tijd gaan tot aan de oerknal zelf: van dan af begrijpen we hoegenaamd niets meer, omdat het hele idee van een oerknal eigenlijk een onmogelijkheid is, althans volgens de huidige mathematica.

»In ieder geval staat vast dat het universum ooit zo klein als een ei was, en dat het sinds de oerknal alsmaar verder is blijven uitdijen. Lang is gedacht dat de vaart waarmee het heelal uitdijt langzaam zou moeten afnemen, want materie trekt andere materie aan. Maar dat blijkt niet te kloppen: inmiddels weten we dat het heelal juist alsmaar sneller uitdijt.

»Zo is men erachter gekomen dat er in de lege ruimte een energie moet zitten, een soort antizwaartekracht, zeg maar. Tot hiertoe hebben we er geen flauw idee van wat die zogenaamde ‘donkere energie’ precies is; we weten alleen dat het heelal er al sinds het ontstaan alsmaar sneller door wordt voortgestuwd - alsof iemand continu het gaspedaal van een oneindig snelle auto ingedrukt houdt.

»Het onvermijdelijke gevolg is dat we in ons melkwegstelsel steeds eenzamer zullen worden: alle andere sterrenstelsels zullen zich steeds verder van ons verwijderen, en wij zullen overblijven als een piepklein eilandje in het Grote Niets.»

HUMO Domme vraag, hoor, maar hoe kan het dat de planeten geen grillige brokstukken zijn, wat je toch zou verwachten na een reusachtige ontploffing?

Dijkgraaf «Dat is perfect te verklaren. De eerste momenten na de oerknal - en daarmee bedoel ik: de eerste paar honderdduizend jaar - was het heelal een soort oersoep, met hier en daar een piepklein korreltje erin.

»Die korreltjes zijn na verloop van tijd groter en groter geworden, omdat materie onder invloed van de zwaartekracht naar andere materie toe getrokken wordt. En op de lange duur werden ze ook rond, omdat de zwaartekracht het grootst is vanuit het middelpunt. ‘t Is dus de zwaartekracht die orde heeft geschapen in de aanvankelijke chaos van ons universum.»

HUMO Aha. En dan nog een domme vraag: wat was er vóór de oerknal?

Dijkgraaf «Daarover bestaan er verschillende theorieën. De meest plausibele lijkt me dat ons universum een zogenaamd baby-universum is; dat het ooit een klein stukje in een ander heelal is geweest dat is geëxplodeerd en een nieuw heelal heeft gevormd. En het heelal waaruit ons heelal is voortgekomen, zou op haar beurt óók weer uit een ander heelal kunnen zijn voortgekomen.

»Een wonderlijke gedachte toch: tot voor kort gingen we ervan uit dat het universum alles is wat er bestaat, maar nu lijkt het steeds waarschijnlijker dat het niet meer is dan een blaadje aan een heel grote boom; een telg uit een hele familie van universums, waar misschien wel heel andere natuurwetten gelden. Het doet een mens toch even duizelen, nee?»

undefined

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234