null Beeld

Stephen Malkmus & The Jicks - Wig Out at Jagbags'

Een afhaalchinees in Charlottenburg, de stad Keulen, de conceptuele kunstenares Rosemarie Trockel, electronica-artiest Gas en de krautrockpioniers van Can: dat Stephen Malkmus twee jaar met vrouw en kinderen in Berlijn is blijven plakken, heeft sporen nagelaten.

Althans in de lange lijst inspiratiebronnen die hij opsomt in het persbericht bij zijn nieuwe plaat, want ’t is niet dat Malkmus op het fantastisch getitelde Wig Out at Jagbags’ aan de slag is gegaan met motorik vierkwartspatronen en bunkertechno. Zelfs de koperblazers van de ‘german dads’ die hij van de straten van Berlijn plukte, klinken door en door Amerikanisch.

‘I was dressed for succes, but succes it never comes,’ prognosticeerde Malkmus begin jaren 90 al in ‘Here’, één van de hoogtepunten op Pavements debuutplaat ‘Slanted & Enchanted’. Natuurlijk: in bredere undergroundkringen sloeg ‘S&E’ in als een bom, de groep verwierf een emblematische status in het indierockpantheon en elke volgende plaat verkocht naar behoren. Maar het voorspelde megasucces – het geroezemoes over ‘de nieuwe R.E.M.’ klonk soms oorverdovend, majors wuifden met vette contracten – bleef uit.

Daarvoor klonk Pavement te rafelig, waren de songs te verwarrend en de belangrijkste groepsleden té capricieus. En eenmaal de scherpe kantjes – op de twee laatste platen – waren bijgevijld, was het momentum voorbij. In 1999 besloot Malkmus dat het vat af was, en in 2001 verscheen zijn eerste soloplaat, al kan men met enige stelligheid beweren dat de laatste Pavementplaat in feite Malkmus’ eerste soloplaat is: op ‘Terror Twilight’ was het muzikaal spectrum al danig opgerekt richting blues, folk en progrock, solo laveerde Malkmus nog veel verder weg van de grove korrel waarmee Pavement pionierde.

Op ‘Wig Out at Jagbags’ is die evolutie totaal: waar Pavement het grote publiek de gordijnen in joeg met te veel prikkeldraad om de songs, daar zou de schijnbare normaliteit van ‘Wig Out at Jagbags’ voor sommigen wel ’s een struikelblok kunnen blijken. Your loss, want de plaat is nóg beter dan de titel.

Het helikopterperspectief, eerst: als geheel klinkt ‘Wig Out at Jagbags’ misschien iets minder solide dan ‘Mirror Traffic’, de door Beck geproducete en door critici laaiend onthaalde vorige plaat, maar ze maakt dat ruimschoots goed met spontaniteit en zin voor avontuur. We duiken met uw permissie nog ’s in de uitstekende perstekst: ‘Indie guys trying to sound Memphis.’ Soul? Welja, maar dan à la Malkmus, die als songwriter én muzikant intussen zowat elk genre aankan, en toch altijd als zichzelf blijft klinken. De Elvis Costello van zijn generatie zeg maar. Vorsprung durch technik, met de tong in de kaak, maar altijd meer parafrase dan pastiche. ‘The Janitor Revealed’, ‘Independence Street’ en ‘Houston Hades’ (drie keer uitstekend) wasemen Booker T. & The M.G.’s uit, en in het bedrieglijk lieflijke ‘J Smoov’ croont Malkmus zich in het spoor van Al Green, warempel. Een kaduuk minnelied, dat halverwege een licht surrealistische wending neemt: dromerige synths en een ijle gitaar dragen het nummer naar de magistrale climax. ‘In a race,’ zucht de zanger intussen doorleefd, ‘to the inside of your face.

Want ja, ook tekstueel valt hier menig hart op te halen. Althans voor de amateurs van het betere vijfsterrencryptogram, want veel touw valt er niet vast te knopen aan de royaal gutsende stream of consciousness van Malkmus. Zeg mij: in welk ander universum rijmt ‘Shanghai’d in Oregon’ op ‘Cinnamon and Lesbians’? Uitstekende tweede single, die ‘Cinnamon and Lesbians’, net als de eerste – ‘Lariat’ – een sprankelende, loepzuivere popsong.

En weet u wél de vinger te krijgen achter de openingswoorden van het onbetwiste prijsbeest ‘Surreal Teenagers’, een tegelijk feeërieke en angstaanjagende berceuse? ‘Reverse creation / Creation in reverse / Elevation is so high / Jello will not harden.’ Nonsens, ja, maar wel voortreffelijke nonsens. Wartaal, zeker, maar eloquénte wartaal. Alleen het punky ‘Rumble at the Rainbo’ (sic) schijnt enigszins steek te houden. Als Malkmus schampert over ‘ancient dudes’ die naar de roots returnen, kan het natuurlijk enkel over de reünietour van Pavement uit 2010 gaan: ‘No new material, just cowboy boots.’ Nog twee echo’s uit het verleden: ‘Scattegories’ had zo op de laatste Pavement-plaat gekund, en ‘Shibboleth’ lonkt met zijn euforisch refrein ook al opzichtig naar de nineties. The Jicks als een bezopen maar trefzekere versie van de Pixies, met een handjevol benzodiazepines toe.

Overigens: een groot deel van ‘Wig Out’ werd opgenomen in een boerderij in de Ardennen. ‘Isolated, rural Belgium… near Luxembourg, the cradle of morbid tax relief.’ Soms – héél soms – is het persbericht bijna even goed als de plaat.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234