Stoelen en tafels aan de kant: de nieuwe van Franz Ferdinand

Vijf jaar liggen er tussen de vorige van Franz Ferdinand, ‘Right Thoughts, Right Words, Right Action’, en de nieuwe, ‘Always Ascending’. In de tussentijd verfde Alex Kapranos zijn haar blond, namen de heren onder de naam FFS een genietbare plaat op met hun helden van Sparks (de bandnaam zou zowel voor ‘Franz Ferdinand Sparks’ als voor ‘For Fuck’s Sake’ staan), en veranderde de groep van bezetting.

Nick McCarthy, leadgitarist sinds het jaar nul, wilde meer tijd voor zijn gezin en werd vervangen door een gitarist én een toetsenman. Die laatste – Julian Corrie is de naam – zit in een Brussele hotellobby zichtbaar verguld te wezen met de complimentjes van zijn baas.

‘Ik ken wel hónderd gitaristen en toetsenisten die meteen ‘Ja!’ zouden hebben geroepen als we ze hadden gevraagd of ze Franz Ferdinand wilden vervoegen,’ zegt Alex Kapranos. ‘Maar ik wilde geen sessiemuzikanten die feilloos onze oude nummers konden reproduceren – ik wilde muzikanten met een eigen identiteit, muzikanten die iets nieuws op tafel legden. Daarom hebben we Dino (Bardot, red.) en Julian aan boord genomen. Ik hoor nu talloze groepen die als Franz Ferdinand klinken, of die toch behoorlijk zwaar door ons beïnvloed lijken te zijn. Maar Miaoux Miaoux, het fantastische soloproject van Julian, lijkt in niets op Franz Ferdinand. Ik zie dat alleen maar als een voordeel.»

Julian Corrie (glunderend) «Dank je wel, Alex.»

'Pas als het niet ingewikkeld klinkt, kan je er ook lekker ontspannen op dansen'

Alex Kapranos «Ken je die hilarische documentaire over Metallica, ‘Some Kind of Monster’? Daar zit een scène in waarin ze audities organiseren voor een nieuwe bassist. Die vent die uiteindelijk gekozen wordt, met z’n lange vlechten en z’n bermudashort, hoe heet die ook alweer?»

Corrie «Robert Trujillo, van Suicidal Tendencies

Kapranos «Coole gast! Veel cooler dan de andere bandleden, als je het mij vraagt. Hij was ook de enige van al die opdravende bassisten die iets nieuws, iets eigens durfde te doen: volgens mij hebben ze ’m precies daarom gekozen. Ondanks het feit dat ze – héél typisch – al die jongens drie Metallica-nummers lieten spelen. Zo van: ‘Laat nu maar eens zien hoe goed jullie onze vorige bassist kunnen naspelen, boys!’ Hand op het hart: wij hebben geen énkel oud Franz Ferdinand-nummer met Julian en Dino gespeeld totdat we helemaal klaar waren met het opnemen van onze nieuwe plaat. Pas toen we ergens een optreden in het verschiet hadden, beseften we ineens: ‘Oei, we zullen natuurlijk ook wel wat oude nummers moeten brengen. Kunnen we nog snel even ‘Take Me Out’ inoefenen?’»

HUMO Julian, jij was 19 toen ‘Take Me Out’ uitkwam. Levendige herinneringen?

Corrie «Heel zeker, ja. Ik volgde Franz Ferdinand al van bij hun debuut, ‘Darts of Pleasure’ (uit 2003, red.). Voor mij kwam het dus niet als een verrassing dat ze een klassieker als ‘Take Me Out’ konden schrijven. Ik kan me ook nog heel helder het moment herinneren, jaren later, dat ik ‘Ulysses’ voor het eerst hoorde. (Tegen Kapranos) Was dat niet de eerste single uit ‘Tonight: Franz Ferdinand’?»

Kapranos «Klopt, ja.»

Corrie «Aanvankelijk was ik nogal verward: ik vond het een gek nummer. Maar hoe meer ik ernaar luisterde, hoe beter ik het vond. Uiteindelijk begreep ik dat het in wezen een heel catchy popsong is, maar dan wel één die via een vreemde omweg op zijn bestemming aankomt. Net daarom is het een heel belangrijk nummer voor mij geweest, want zulke songs maken is precies wat ik altijd zelf heb proberen te doen.»

Kapranos «En dat is precies waarom je jou wilden, Julian. (Tegen Humo) We hebben Julian wel nog even uitgetest voor we ’m in dienst namen, om te zien welk vlees we in de kuip hadden. Dat deden we op de traditionele Glaswegian manier: samen een curry gaan eten, en daarna met z’n allen bier hijsen in de pub. Waar we, zoals de traditie het voorschrijft, tot in de kleine uurtjes zijn blijven hangen. Na die nacht, de eerste keer dat we elkaar ontmoetten trouwens, wisten we allemaal: hij is onze man.»

Corrie «Dat was wederzijds: zij bleken ook míjn mannen te zijn.»

HUMO Alex, je vertelde daarnet dat je tegenwoordig veel bands hoort die als Franz Ferdinand klinken. Stoort dat je?

Kapranos «Nee, ik vind het fantastisch. In mijn ogen betekent het dat we cool gevonden worden.»

Corrie «Imitatie is de meest oprechte vorm van vleierij.»

Kapranos «Dat bedoel ik, en ik bén gevleid. Al hebben we zelf nooit proberen te klinken als iemand anders.

»Toen wij begonnen, wilden we muziek maken die in geen enkel opzicht leek op wat we op de radio hoorden. En met iedere nieuwe plaat hebben we geprobeerd om weer iets anders te doen dan op de vorige plaat. Nu ook weer: nooit eerder klonken we zoals op ‘Always Ascending’. Máár: het blijft wel altijd Franz Ferdinand. Al de bands en artiesten die ik echt heb bewonderd, hebben heel hun carrière lang zichzelf heruitgevonden, terwijl ze toch altijd hun eigen identiteit wisten te behouden. Dat lijkt eenvoudig, maar dat is het niet.»

HUMO Eén van de grootste invloeden op jullie nieuwe plaat – ik lees dit ook maar af uit de perstekst – is een Kretenzisch muziekgenre dat ‘rizitika’ heet.

Kapranos (knikt) «Meer bepaald een plaat van Yannis Markopoulos die ‘Rizitika’ heet – mijn vader, een Griek, is altijd gek geweest op die plaat. In één van mijn vroegste herinneringen ben ik 2, hooguit 3, en zit ik op de schouders van m’n vader terwijl ‘Rizitika’ opstaat. Ik weet nog dat hij me uit puur enthousiasme weleens de hele kamer rondzwierde, en dat ik op mijn beurt ook een ongelooflijke buzz kreeg van die muziek. Hoe jong ik ook was, ‘Rizitika’ tilde mijn bewustzijn naar een ander niveau, precies zoals een drug als MDMA dat ook kan doen. De plaat bevrijdde de serotonines in mijn systeem en gaf me een euforisch gevoel.

»Een tijdje geleden heb ik die plaat herontdekt, en heb ik me voor het eerst goed gerealiseerd dat het dát gevoel is waarnaar ik als muzikant altijd op zoek ben geweest. Ik zal niet zeggen dat het geluid van ‘Rizitika’ ook het geluid van ‘Always Ascending’ is, maar het idee erachter is wel hetzelfde.»

HUMO Even terzijde. Hoorde ik je nu net zeggen dat je weleens MDMA gebruikt?

Kapranos (lacht) «Daar ga ik geen commentaar op geven.»

HUMO Oké dan: welk nummer op ‘Always Ascending’ geeft jou het meest het gevoel alsof je MDMA hebt gebruikt?

Kapranos «Ha! Ik denk... ‘Lazy Boy’.»

HUMO Een dansbaar nummer, maar op een rare manier.

Kapranos «Ik ben dan ook een rare danser.»

Corrie «‘Lazy Boy’ steunt op een maat met vijf tellen. Dat is ongebruikelijk in rock en popmuziek: meestal hoor je vierkwartsmaten.»

Kapranos «Kan jij erop dansen?»

HUMO Als ik in vorm ben.

Kapranos «Great. Meestal wanneer een nummer op een maat met vijf tellen steunt, hoor je de muzikanten hardop denken: ‘O, wat zijn wij toch intelligent bezig! Luister eens, mensen, hoe ongelooflijk moeilijk het is om deze muziek te spelen. En toch kunnen wij het!’ Ik vind dat het domste wat je kan doen. Het leuke is nu juist dat zo’n nummer klinkt alsof je het zo uit je mouw schudt. Pas als het niet ingewikkeld klinkt, kan je er ook lekker ontspannen op dansen. En fucking hell, we dansen nu al eeuwen op vierkwartsmaten, waarom niet een keer iets anders? De meeste mensen die tot vier kunnen tellen, kunnen toch ook tot vijf tellen?»

'Een muzikant wil op z'n minst één plaat of één song afleveren die alles verandert'

Corrie «Alle eer mag in dezen naar Bob (Hardy, red.) en Paul (Thomson, red.), de bassist en de drummer: vooral zij hebben ervoor gezorgd dat ‘Lazy Boy’ zo gemakkelijk klinkt. Ik heb als producer al met veel drummers en bassisten gewerkt, maar een tandem die zo goed op elkaar is ingespeeld als Bob en Paul, ben ik nog niet tegengekomen. Ik heb mijn ogen uitgekeken in de maanden dat we samen in dat afgelegen huisje in West-Schotland hebben doorgebracht.»

HUMO Vertel mij daar eens w...

Kapranos (onderbreekt) «I’ll tell you what: Bob en Paul zijn de John McVie en Mick Fleetwood van Franz Ferdinand.»

Corrie (lacht)

Kapranos «Ik meen het. Een tijdje geleden ontdekte ik op een playlist met de muzikale invloeden van Daft Punk een nummer van Fleetwood Mac dat ik nog niet kende: ‘Hold Me’, uit die jaren 80-plaat vóór ‘Tango in the Night’, hoe heet-ie ook weer?»

Corrie «‘Mirage’.»

Kapranos «Juist. Ik speelde het af voor mijn vriendin en vroeg haar: ‘Je kent dit nummer niet, maar kun je raden van wie het is?’ – ‘Nee, ik herken het echt niet.’ Ik zeg: ‘Luister naar de bas en de drum.’ Plots wist ze het: Fleetwood Mac! Ja, die sound herken je uit duizenden, hè? Zoals McVie en Fleetwood samenspeelden, dát was de basis van Fleetwood Mac. En ’t is precies zo met Bob en Paul: zij twee, en niemand anders, bepalen het geluid van Franz Ferdinand.»

HUMO Julian, je had het over een afgelegen huisje in West-Schotland?

Corrie «Afgelegen is eigenlijk een groot woord.»

Kapranos «De dichtstbijzijnde stad is behoorlijk ver weg, de dichtstbijzijnde pub geruststellend dichtbij.»

Corrie «Hoe dan ook hebben we er zes, zeven maanden samengeleefd om muziek te maken. Alleen in het weekend gingen we naar huis.

Kapranos «Ik hou daar wel van, om me met de band ergens op het platteland af te zonderen. Je krijgt er weinig prikkels van buitenaf, wat bevorderlijk is wanneer je muziek wilt maken: je kunt je helemaal focussen op je eigen universum.

»Ik heb altijd graag de verhalen gelezen over Captain Beefheart & The Magic Band die het gruwelijk ingewikkelde ‘Trout Mask Replica’ instudeerden in één of ander huurhuisje, waar ze volgens de legende overleefden op één blikje sojabonen per week – helemaal gék werden ze terwijl ze die plaat maakten. Het klinkt misschien raar, maar zoiets heb ik ook altijd geambieerd.»

Corrie «De meeste bands trekken al de studio in wanneer hun songs nog lang niet afgewerkt zijn; de losse ideeën ontwikkelen ze terwijl ze opnemen. Zodra de plaat op tape staat, kunnen ze hun nieuwe nummers nog altijd niet goed spelen: pas na een jaar, anderhalf jaar touren hebben ze ze echt onder de knie. Wij wilden de omgekeerde richting volgen: die maanden in dat huis onze nieuwe nummers zo vaak spelen dat we ze desnoods achterstevoren uit het hoofd kenden, voor we de studio in Londen indoken om ze op te nemen. We hebben de hele plaat in amper zes dagen ingeblikt. Wat je op ‘Always Ascending’ hoort, is in wezen een band die live speelt. Geen overdubs, geen click track, geen Pro Tools. Het is een rauwe plaat.»

Kapranos «De beste die we ooit gemaakt hebben (lachje). Natúúrlijk.»

HUMO Heren, een slotvraagje nog. In 2014 was het honderd jaar geleden...

Kapranos «Dat aartshertog Franz Ferdinand werd vermoord in Sarajevo? I know.»

HUMO Hebben jullie dat op één of andere manier herdacht?

Kapranos «Kort antwoord: nee (lacht). We zijn wel gevraagd om in Sarajevo te spelen op een evenement om die honderdste verjaardag te herdenken. Maar dat aanbod hebben we toch afgeslagen: niet alleen vond ik het nogal smakeloos, het leek me ook niet ongevaarlijk. Door daar te gaan optreden daag je het lot echt uit, hè? Ik heb geen zin om zelf vermoord te worden, dank je vriendelijk.

»Ik moet wel toegeven: de reden waarom we ons Franz Ferdinand hebben genoemd, naast het feit dat de naam aangenaam allitereert, is dat die moord alles heeft veranderd. Je zou kunnen zeggen dat de 20ste eeuw pas echt begon op 28 juni 1914, het was een kantelmoment in de geschiedenis. Voor mij vertegenwoordigt dat alles waar je als muzikant, als artiest, als band naar streeft: je wilt op z’n minst één plaat of één song afleveren die alles verandert, waarna niks meer hetzelfde is. Denk aan ‘Nevermind’ van Nirvana, of aan ‘Ashes to Ashes’ van David Bowie. Ik weet niet of we met Franz Ferdinand ooit zoiets bereikt hebben of zullen bereiken, maar we hebben het wel geprobeerd.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234