null Beeld

'Strafpleiters': Gilles De Coster getuigt

Wat zijn recentelijk op de klippen gelopen relatie met Studio Brussel-stem Linde Merckpoel betreft, wenst Gilles De Coster zich op zijn zwijgrecht te beroepen. Hij wil wél tot bekentenissen overgaan over ‘Strafpleiters’, een nieuw Canvas-programma uit de Woestijnvis-stal. Daarin hoort De Coster een achttal bekende advocaten uit over hun vak (Jef Vermassen is er voor één keer niet bij), en hoopt hij meteen ook de mens onder de toga bloot te leggen.

'Doodsbedreigingen, stress, lange dagen, scheidingen... Geen wonder dat zoveel advocaten boksen in hun vrije tijd'

Gilles De Coster «Het idee om iets met advocaten te doen, leefde al een paar jaar bij Woestijnvis, sinds het begin van ‘De rechtbank’. Aanvankelijk was het de bedoeling om een realityprogramma te maken, maar dat plan liep vast op het beroepsgeheim: een overleg tussen een advocaat en zijn cliënt mág je simpelweg niet filmen. Ze hebben de switch gemaakt naar interviews à la ‘Nooitgedacht’ met Rik Torfs, een programma van een jaar of tien geleden: één tafel, twee stoelen, geen publiek. Ze zijn bij mij terechtgekomen voor de rol van interviewer. Heel fijn natuurlijk, want interviewen doe ik nog altijd het liefst van al. Het is een terugkeer naar mijn roots: hier op de VRT heb ik jarenlang mensen geïnterviewd voor de radio.»

HUMO Bovendien heb je iets met het onderwerp: in een mistig verleden heb je een rechtenstudie aangevat.

De Coster (lachje) «Ik was ingeschreven, laten we het daarop houden. Rechten was niks voor mij: ik vond vakken als bronnenstudie en logica onmetelijk saai, en na één faliekant afgelopen academiejaar, ben ik overgestapt op een studie journalistiek. Maar een zekere fascinatie voor de wereld van de rechtspraak is er altijd geweest. Zo ben ik een min of meer trouwe kijker van ‘De rechtbank’ en heb ik in mijn leven ook al een paar keer een assisenproces gevolgd. Onder andere dat van Hans Van Themsche in 2007 – ik woonde destijds om de hoek van het toenmalige Antwerpse Justitiepaleis. Ik geef toe dat ik dat vooral uit morbide curiositeit deed: ik wilde Het Kwaad In Persoon weleens met eigen ogen zien. Dat doet iets, hoor! Zeker in zo’n statige zaal. Maar wat je ook ziet tijdens zo’n assisenproces – en daarom raad ik iedereen aan om er eens naartoe te gaan – is hoe gelaagd de werkelijkheid is. Het is niet zwart of wit.

»Het is precies dat wat het beroep van strafpleiter zo interessant maakt: de complexiteit ervan, vooral op moreel vlak. In de eerste aflevering werp ik mijn strafpleiters een moreel dilemma voor de voeten: ‘Stel, ik ben uw cliënt, en ik zeg u in alle vertrouwen dat ik mijn beste vriend vermoord heb. Toch sta ik erop dat u voluit voor de vrijspraak gaat: in het hele dossier is namelijk geen half bewijs tegen mij te vinden.’»

undefined

HUMO Ik heb die eerste aflevering gezien: de acht door jou geïnterviewde advocaten bevestigen allemaal dat ze in dat geval alles in het werk zouden stellen om je vrij te krijgen. Niet dat dat me verraste, maar ik voelde toch een opstoot van woede.

De Coster «Mijn eerste gedachte was: ‘Ménen jullie dit nu?’ Maar toen ze hun gedachtegang uitlegden, snapte ik het wel. Zij zeggen: je moet als maatschappij de bluts met de buil nemen. Dat het af en toe voorkomt dat iemand die schuldig is, toch vrijuit gaat – door procedurefouten of door een slecht dossier – dat is de prijs die je moet betalen voor een goed functionerende rechtsstaat. Neem nu die Antwerpse dealertjes die een tijdje geleden wegens een procedurefout op vrije voeten werden gesteld, en al juichend door de gangen van het Justitiepaleis dansten. Wraakroepend, natuurlijk: als gewone burger gooi je je slof naar het tv-toestel – ík heb dat althans gedaan. Maar een advocaat bekijkt ook de andere kant van het verhaal: als je toelaat dat telefoons onrechtmatig worden afgetapt – want dat was hier het geval – dan treed je de wet met voeten, en ondermijn je de rechtsstaat.»

HUMO Meneer de advocaat, slaap zacht.

De Coster «Ze geven toe dat ze wel wat slapeloze nachten beleven. ‘Stel nu dat ik mijn vriend heb vermoord, maar toch word vrijgesproken,’ werp ik hen voor de voeten. ‘En op mijn eerste dag buiten de cel sla ik opnieuw iemand het hoofd in. Is dat dan niet uw verantwoordelijkheid?’ ‘Nee,’ antwoorden ze daar zonder uitzondering op. Al geven ze toe dat dat voor grote gewetensproblemen zou zorgen.

»Maar zoals Sven Mary ergens zegt: ‘Ik heb twee gewetens: één als mens en één als strafpleiter’. Zo’n ontdubbeld geweten, ik prijs mezelf gelukkig dat ik daar niet mee hoef rond te lopen: wat dat betreft, ben ik een morele seut. Nu ik er zo over nadenk: eigenlijk is het niet eens zó verwonderlijk dat zoveel advocaten boksen in hun vrije tijd. Zo’n uitlaatklep voor al je opgekropte woede en frustratie heb je echt wel nodig.»

HUMO Wat mij opviel, was de lage dunk die jouw geïnterviewden hadden van het gros van hun concullega’s. De overgrote meerderheid van de in dit land actieve advocaten verdient de titel advocaat niet: daar kwam het op neer.

De Coster «Choquerend, hè? ‘Blijf weg van ons’, zegt Joris Van Cauter zelfs. Daarmee bedoelt hij dat het uiteraard nooit goed nieuws is wanneer je een advocaat nodig hebt, maar ook dat je op voorhand niet kunt weten of je een goeie advocaat onder de arm neemt. Er bestaan geen sites met recensies, of onderzoeken van Test-Aankoop. In wezen is het een tombola: hooguit vier kansen op de tien dat je een goeie advocaat treft, zes dat je met een knoeier te maken hebt – volgens Katrien Van der Straeten zijn er zelfs bij die hun dossiers niet lezen.»

HUMO Zou jij een goeie advocaat zijn, denk je?

De Coster «Ikke? Nah

HUMO Ik zie je glunderen.

De Coster «Oké, ik geef toe dat ik best graag een mooi pleidooi zou voeren voor een goed gevulde rechtszaal. Maar ik vrees dat ik het te moeilijk zou hebben met al de shit die bij de job komt kijken. Maak het bijvoorbeeld maar eens mee dat je cliënt tot levenslang wordt veroordeeld voor moord, ook al weet je zeker dat hij of zij níét schuldig is. Met Katrien Van der Straeten had ik het op een gegeven moment over de parachutemoord: ze heeft het er erg moeilijk mee dat Els Clottemans, haar cliënt, tot dertig jaar is veroordeeld, omdat ze er oprecht van overtuigd is dat Clottemans onschuldig is. Daar zou ik dus niet mee kunnen leven.»

HUMO Het is een zware stiel?

De Coster «Het heeft een grote impact op je privéleven: de geboorte van een baby die niet wordt bijgewoond, het kerstdiner dat plots wordt afgebroken omdat een cliënt belt, het dochtertje dat komt vertellen dat ze op de speelplaats opmerkingen over jou heeft gekregen, de lange dagen, de scheidingen die dat veroorzaakt… De prijs is hoog, hè? Er zijn er ook bij die al politiebegeleiding hebben gekregen, of die zoals Sven Mary fysiek zijn aangevallen. Mary zegt zelfs dat hij weleens gebeld wordt vanuit de gevangenis: ‘Ik moet nog maar drie maanden zitten. Het eerste wat ik doe wanneer ik vrijkom, is jou overhoop schieten in je kantoor.’ Als mij zoiets zou overkomen, dan zou ik zonder er ook maar één seconde langer over na te denken mijn toga aan de haak hangen: ‘Dat iemand anders mijn job maar overneemt, ik word patattenboer.’ Bij wijze van spreken dan, hè.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234