null Beeld

STUFF. Het viersterren-interview

De STUFF.-methode: muziek spelen, gewoon omdat het kan, vervolgens nummers schrijven en opnemen, plaat uitbrengen, nummers weer demonteren, onderdelen vervangen, onderdelen oppoetsen en weer spelen.

Het Antwerps-Gentse STUFF. repeteert vandaag in de tot studio omgebouwde garage van toetsenist Joris Caluwaerts, diep in de Antwerpse Seefhoek. Ik verwacht een doorloopje van hun setlist; per slot dient er opgewarmd te worden voor de concerten waarmee het vijftal de komende weken het verschijnen van z’n fantastische titelloze debuutplaat zal vieren. Maar ik kijk toe hoe de groep met chirurgische precisie inzoomt op ‘Skywalker’ en ‘Event Horizon’; er wordt niet zomaar gemorreld aan details, er worden geen passages uitgesponnen voor het dramatische podiumeffect, maar het hele nummer wordt uit- en weer aangekleed. Ik hoor overstuurde gitaren, omineuze samples en versjteerde blazers, maar heb geen idéé wie wat speelt – ik weet alleen dat ik niet mag vergeten in en uit te ademen. ‘Dat is’m, volgens mij,’ zegt Caluwaerts droog, als de cimbaalruis uitsterft. Tijd om naar de keuken te verkassen, alwaar Caluwaerts en turntablist Mixmonster Menno aan het afwassen slaan, de rest buigt zich over koffiemok en smartphonescherm.

HUMO Klets ik weer uit m’n nek als ik zeg dat de nummers van STUFF. levende organismen zijn en dat jullie debuutplaat een momentopname is?

Dries Laheye (bas) «’t Kan wel kloppen. We hebben de nummers van de plaat inderdaad bij elkaar gejamd, en nu moeten we ze weer instuderen om ze live te kunnen brengen.»

Andrew Claes (EWI) «Live in de studio of live op het podium: ’t zijn twee verschillende werelden. Ik heb al gemerkt dat strak gerepeteerde passages live beter overkomen, maar in de studio kwamen ze dikwijls net mínder goed uit de verf, terwijl de dingen die we uit de losse pols improviseerden meteen goed zaten. Maar daardoor moet je vaak de omgekeerde beweging maken als je diezelfde nummers live wil brengen.»

HUMO Maar moet je ze ook zo nodig helemaal uitrafelen om ze vervolgens wéér in elkaar te passen?

Laheye «Hey: het moet wél spannend blijven, hè. De mensen die ons kennen, verwachten trouwens niet dat wij die nummers noot voor noot gaan naspelen.»

Lander Gyselinck (drums) «We doen alleszins wat ik zélf van een livegroep verwacht. Je verwacht van Sonic Youth toch ook niet dat...»

HUMO ...de intro van ‘100 %’ exact klinkt zoals op ‘Dirty’? Wij niet, maar wie weet zijn er ooit lui nadien wél hun geld gaan terugvragen.

Claes «Ik zou m’n geld terugvragen als het wél klonk zoals op de plaat (lacht).»

Laheye «Concerten van groepen die hun platen exact naspelen: hoe saai zijn die? Als concertganger wil je vooral iets meemaken: iets dat muzikaal spannend is of – gesteld dat je toch dicht bij je plaat blijft – een spetterende show.»

Gyselinck «Ik wil alleszins de vrijheid om dingen uit te proberen. En als het nergens op lijkt, dan hebben we dat allemaal direct gehoord. So what?»

HUMO Hoe belangrijk was het voor jullie om die plaat te maken?

Joris Caluwaerts «Belangrijk genoeg. ’t Is ons visitekaartje, iets dat we kunnen voorleggen als mensen vragen hoe we klinken. Of toch ongeveer.

»Ook voor onszelf was het nodig om een plaat te maken, al was het maar om duidelijk te maken dat we ’t ménen, en dat we nu gerust de volgende stap kunnen zetten. We staan alleszins te popelen om aan nieuwe nummers te beginnen.»

Mixmonster Menno «Zo werkt het systeem waarin we opereren: pas wanneer je een plaat hebt, kun je je ding verkopen – optreden dus.»

HUMO ‘STUFF.’ is een uitstekende plaat, en dat is geen evidentie voor groepen die bogen op een buitenmaatse livereputatie. Battles, bijvoorbeeld: briljant op het podium, op plaat maar half geslaagd.

Gyselinck «Hun ‘Gloss Drop’ was inderdaad saai, maar ‘Mirrored’ is één van de beste platen die ooit op Warp zijn verschenen.»

Claes (verslikt zich in zijn koffie) «Sorry hoor, maar zei jij nu écht ‘die ooit op Warp zijn verschenen’?»

Gyselinck (lacht) «Ik bedoelde: van echte bands, niet van eenzame producers. Zo goed?»

Claes «Nee, want ik vond Seefeel ook super.»

HUMO Mag ik daar Red Snapper aan toevoegen, makers van het geweldige ‘Our Aim Is to Satisfy Red Snapper’, een plaat waar ‘STUFF.’ bijwijlen aan herinnert?

Gyselinck «Aha, die ken ik niet. Ga ik zeker checken.»

undefined

'Spacen voor 50.000 man, hoera!'

Laheye «De sfeer op de plaat is helemaal anders dan die tijdens onze concerten: we nemen vaak serieus gas terug, omdat we beseffen dat mensen die plaat ook gewoon thuis willen opzetten, op huiskamervolume. Je wil niet altijd omvergeknald worden, hè?»


Balorkest

Ere wie ere toekomt: ’t was drummer Lander Gyselinck die STUFF. bij elkaar trommelde.

Gyselinck «Ik kwam net van het conservatorium, en ik zocht een excuus om te jammen met muzikanten die ik zelf tof vond. Zoals jazzmuzikanten zich altijd en overal kunnen uitleven met standards wilde ik onze eigen pool van standards maken, maar dan geïnspireerd door de muziek waar ik zelf graag naar luister – elektronica, hiphop, noem maar op. Ik heb toen eens gepolst bij de baas van café White Cat in Gent of we op donderdag geen vaste jamsessie konden organiseren; het kon, en ik heb Joris gebeld om te vragen of hij kwam meedoen.»

Claes «Waarop Joris mij belde. Hij heeft me wel moeten overtuigen om mee te gaan naar de White Cat, want het eerste dat in me opkwam was: ‘Oh nee, jammen.’ Ik had het daar wel een beetje mee gehad, intussen. Maar toch blij dat ik heb toegehapt.»

Gyselinck «Het waren niet zomaar jamsessies, maar eerder open repetities waar het publiek kon komen dansen. We maakten transcripties van loops uit hiphopnummers, gooiden er wat eightiesfunk bij en gingen ermee aan de slag – meestal pas een uurtje voor het optreden, maar dat gaf niet: de rest improviseerden we er gewoon bij. Na een tijdje kwam er een vast publiek op af, en ’t liep echt lekker. Zozeer dat ik nog altijd mailtjes krijg met de vraag wanneer we eindelijk nog eens in de White Cat gaan spelen. Helaas hebben we daar geen tijd meer voor.»

HUMO Lekker ouderwets wel, gaan dansen op de huisband van een hip café.

Laheye «Vijf muzikanten die op het podium staan te jammen, en het publiek dat op die livemuziek komt dansen: waar gebeurt dat nog, dezer dagen? Dansen op muziek die deejays voorschotelen, da’s een heel andere vibe.»

Caluwaerts «Die jamsessies waren geweldig, maar plots was er toch de drang om eigen nummers te schrijven. Maar we klinken wél zoals we vandaag klinken omdat we op die manier zijn begonnen.

»Veel hedendaagse bands beginnen vanuit het idee dat ze koste wat kost een groepje willen oprichten: ze zoeken wat muzikanten bijeen, gaan nummers schrijven en een plaat opnemen en trekken daar vervolgens de baan mee op. Wij hebben eerst héél veel gespeeld...»

Laheye «Niet eens met als doel de mensen te doen dansen: dat was, zeker in het begin, niet meer dan een prettig neveneffect.»

Caluwaerts «Door de combinatie van vijf persoonlijkheden én de sfeer in de White Cat werd het dansbaar spul. Daar komt bovenop dat wij die muziek maken omdat we ze willen maken, niet omdat we bekend willen worden, of een andere drogreden. Vandaar dat onze muziek ook oprecht klinkt.»

HUMO Wat ik me nog afvroeg: Menno is de enige die niet aan het conservatorium heeft gestudeerd; wordt hij daar eigenlijk om gepest?

Mixmonster Menno «Dagelijks.»

Caluwaerts (droog) «Terecht, ook.»

Mixmonster Menno «Ach, ’t is vooral leerrijk om te zien hoe zij de nummers benaderen. Maar ik geloof niet dat ik er ooit problemen mee heb gehad.»

Laheye «Muziek is muziek, hè. Wij vieren hebben een jazzachtergrond, nota bene van hetzelfde instituut, en daar hoort een zeker vakjargon bij, maar verder denk ik niet dat er veel verschil is. Menno bespeelt ook een instrument dat totaal geen uitstaans heeft met de onze; wij doen misschien wel rare dingen met onze instrumenten, maar ze zijn wel herkenbaar: drums, basgitaar, piano, blazer.»

undefined

'Concerten van groepen die hun platen exact naspelen: hoe saai zijn die? Als concertganger wil je vooral iets meemaken'

HUMO Saai, dus. Hij speelt tenminste turntable.

Laheye «’t Is waar: eigenlijk lacht hij ons uit.»

HUMO Jullie zijn een straffe liveband, maar zien jullie jezelf ook op het hoofdpodium van – pakweg – Rock Werchter staan?

Laheye «Ik zou alleszins geen nee zeggen als ze ons vroegen.»

Caluwaerts «Ik hoor dat mensen het leuk vinden dat we zo dicht bij elkaar staan, want dan kunnen ze zien hoe we op elkaar reageren. Dat gaat niet werken op het hoofdpodium van Werchter, denk ik.»

Claes «We kiezen in de eerste plaats voor wat het beste klinkt, niet voor wat er het beste uitziet. En ik vrees dat we op zo’n groot festival als Rock Werchter heel wat compromissen zouden moeten sluiten. Nog los van het feit dat festivals niet echt mijn ding zijn. Als toeschouwer, bedoel ik dan: ik ben gewoon geen mens die al maanden op voorhand zijn ticket bestelt, ook al is het programma nog niet bekend.»

Laheye «Naar een festival gaan, dat is een weekendje kamperen en drinken met je vrienden, en af en toe een bandje checken.»

Mixmonster Menno «Ik durf er geld op te verwedden dat er mensen zijn die achteraf moeten toegeven dat ze helemaal niks van het programma gezien hebben (lacht).»

Laheye «En dan? Ik ging vroeger ook naar Dranouter voor de vibe, hoor.»

Claes «Nu ik erover nadenk: je kunt op dat hoofdpodium van Werchter wel degelijk zotte dingen doen. In 2009 zag ik Basement Jaxx na Depeche Mode op Werchter Classic, en dat was echt crazy: eerst joegen ze er een paar hitjes door, maar daarna toverden ze een drummer, zangeressen en blazers tevoorschijn en kreeg het verdorie een ‘Bitches Brew’-sfeertje mee. Spacen voor 50.000 man, hoera!»

HUMO Jullie spelen allemaal in verschillende constellaties: Joris bij Magnus en The Go Find, Dries en Andrew bij BRZZVLL, Andrew ook nog bij Internal Sun, Dries ook nog bij Hoera, Menno bij DJ Grazhoppa’s Bigband en Überdope, Lander bij LABtrio, Kris Defoort Trio en Howard Peach – en dan ben ik er vast nog een paar vergeten. Wordt een mens daar geen beetje schizofreen van?

Laheye «Integendeel: het is kicken, al die verschillende groepen en stijlen. Elke groep is een ander universum, waar andere wetten gelden, en je kunt alleen maar afgaan op je gevoel. ’t Houdt je fris, dus.»

Caluwaerts «Alleen de planning is soms hels. Je moet weleens iemand teleurstellen: ‘Sorry jong, overmorgen speel ik met een andere groep.’»

Claes «Ik zie maar één nadeel: als ik in één week elke dag met een ander project heb gespeeld, staat op het einde van de week mijn hoofd op ontploffen. Of als je een hele avond lang met BRZZVLL op het podium van CC Berchem staat tijdens Nuff Said, en dan nog in zeven haasten naar Luik moet rijden om een kot in de nacht op te treden met STUFF. – ‘Oké, volgende halte.’ Niet simpel.»

HUMO Wat als STUFF. plots een stuk groter zou worden dan de 17 andere projecten. Zou je bereid zijn er een paar af te stoten?

Caluwaerts (blaast) «Nee, zeg.»

Mixmonster Menno «Ik zou alvast minder nieuwe dingen aannemen, dat kan nog nét.»

Claes «Het zou alleszins lastig worden, want alle dingen die ik doe, doe ik omdat ik er keihard in geloof.»

Caluwaerts «Het zou heerlijk zijn, mocht STUFF. ontploffen, maar ik zou niet alléén bij STUFF. willen spelen – ik zou zot worden. We zijn goeie kameraden, maar af en toe eens met een ander gezicht samenspelen, doet wonderen (lacht).»

HUMO Kortom: uitgerekend die schizofrenie maakt STUFF. uniek.

Caluwaerts «Absoluut.»

Laheye «Jaar in, jaar uit hetzelfde doen: ik mag er niet aan denken. Maar stel dat we een maand kregen om – ik zeg maar wat – de soundtrack bij een film te schrijven: ik zou geen minuut twijfelen.»

Caluwaerts «Of een heel ander genre aanpakken.»

HUMO Er wordt bij ons veel te weinig straffe heavy metal gemaakt.

Laheye «Kijk: dat vind ik dus ook.»

Te wapen, dan maar weer. In het repetitiehok stort de groep zich vierklauwens op ‘Hawkmoth’, een nummer van Plaid dat ze ooit live brachten met Pudding oO; Plaid zelf postte die versie nadien op zijn eigen Facebookpagina. Begrijpelijk: als Claes de melodie uit zijn elektronische sax blaast, klinkt het als een weemoedige jazzstandard. Gyselinck houdt niet zomaar een strakke beat aan, hij accentueert het schokkerige van het origineel met speelse rimshots. Bij de tempowisseling laat Mixmaster Menno een lieflijk gezongen ‘la-la-la-la’-sample opkringelen (de groep drukt me later op het hart niet de Shazam-verklikker uit te hangen: ’t moet een verrassing blijven voor wie naar de liveshows komt), en het komende halfuur registreer ik hoe de groep die sample zo veel mogelijk ademruimte gunt, ter meerdere eer en glorie van het nummer. Wil iemand alvast een Facebookpagina aanmaken voor de STUFF.-methode, zodat ik ze vervolgens kan liken? Moge ze zich als een virus verspreiden over het land.


'Plaat van het jaar.' Lees de bespreking van het album

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234