Subliem of idioot: aids en de moord op VN-baas Dag Hammarskjöld

In de documentaire ‘Cold Case Hammarskjöld’ lost de Deense journalist en filmmaker Mads Brügger een 58 jaar oude cold case op (spoiler alert: de schurk was een Belgische huurling in Britse dienst) en legt hij ook nog het meest groteske complot sinds mensenheugenis bloot. De hamvraag blijft echter onopgelost: is Brügger echt geïnteresseerd in het achterhalen van de waarheid, of wil hij enkel een zo sappig mogelijke film afleveren?

Mads Brügger «In 2011 las ik in een artikel in The Guardian hoe een Zweedse privédetective, Göran Björkdahl genaamd, op eigen houtje de nog levende getuigen van de vliegtuigcrash in Zambia opspoorde, die in september 1961 het leven heeft gekost aan VN-secretaris-generaal Dag Hammarskjöld. Zoals veel mensen was ook Björkdahl ervan overtuigd dat die crash geen ongeluk was, maar dat zijn illustere landgenoot doelbewust om het leven was gebracht. Mij leek het een uitstekend uitgangspunt voor een documentaire: er is hoe dan ook iets megalomaans aan het idee dat iemand de VN-secretaris-generaal vermoordt, en daar nog mee wegkomt ook. En ik hou wel van een beetje megalomanie op tijd en stond.

»Om te zien welk vlees ik in de kuip had, heb ik Göran bij mij thuis in Denemarken uitgenodigd. Tot mijn vreugde bleek hij geen typische aanhanger van samenzweringstheorieën, maar een sceptische, helder denkende man, misschien wel de meest Zweedse Zweed die ik ooit heb ontmoet. Zo is het idee ontstaan om een film te maken over twee blanke Scandinaviërs van middelbare leeftijd die in zwart Afrika proberen uit te vissen wat er in 1961 precies is gebeurd met het vliegtuigje waarin Dag Hammarskjöld zich bevond. Via enkele omwegen hebben we sluitend bewijs gevonden voor onze stelling: Hammarskjöld is het slachtoffer geworden van een internationaal complot om hem uit de weg te ruimen.»

– Halfweg de film verschuift de focus naar de contouren van een mogelijke zwarte holocaust. Opmerkelijk.

Brügger «Na enkele jaren gedegen onderzoek kregen Göran en ik het South African Institute for Maritime Research in het vizier, een schimmige organisatie van ene Keith Maxwell. Eerst vond ik die maar een clowneske figuur, en ik geloofde niet dat het SAIMR echt had bestaan. Maar hoe langer we zochten, hoe meer we vonden, en zelfs dat zij de moord hadden georganiseerd. We kwamen ook iets groters op het spoor: twee zelfverklaarde ex-leden bevestigden ons dat het SAIMR vergevorderde plannen had om hiv te verspreiden onder zwarten, en zo een groot deel van de zwarte wereldbevolking te decimeren. Ik sloeg steil achterover.»

– ’t Is dan ook een wel érg boude bewering.

Brügger «Niet voor niks zeg ik aan het begin van de film: ‘Dit zou weleens het meest sublieme moordmysterie, ofwel de meest idiote samenzweringtheorie aller tijden kunnen zijn.’ Je mag zelf bepalen wat je het meest toepasselijk vindt.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234