Sven Gatz, Vlaams minister van Cultuur, na het brouwverlof

Sven Gatz is weer helemaal terug en heeft een plan: 'Mijn voorstel is het geld voor cultuur te halen waar het zit: bij de rijken.'

HUMO Normaal verwacht je een liberale excellentie in een tempel van de loge, niet in een parochiekerk.

Sven Gatz «In Jette hebben wij een pastoor met een open geest, de motor van het plaatselijke verenigingsleven. Padre noemt hij zichzelf. Hij vroeg me of ik niet mee wilde voorbidden: ‘Als minister staat u toch boven de partijen?’ Dat kon ik uiteraard niet laten liggen (lacht).»

HUMO Noemt u zichzelf katholiek?

Gatz «Ik heb mezelf al eens een vrijzinnige christen genoemd. Ik hoef mijn afkomst niet te verloochenen: in mijn jeugdjaren ben ik een heel plezierige pastoor tegen het lijf gelopen, de beste vriend van mijn vader, een bourgondiër die dweepte met de bevrijdingstheologie: Dom Hélder Câmara, Oscar Romero, Edward Schillebeeckx – dat waren zijn lichtende voorbeelden. Maar in de loop der jaren ben ik geëvolueerd naar een vrijzinnige, al ben ik er geen zoals Karel De Gucht: er is nog altijd een hoek af bij mij.»

HUMO Nu bent u een halve christen bij de liberalen, vroeger was u een halve Franstalige bij de Vlaams-nationalisten. Is dat typerend?

Gatz «Ik hang er altijd zo’n beetje tussen, hè. En eerlijk gezegd: ik voel me goed in de zone tussen zwart en wit, al hoed ik me ervoor helemaal grijs te worden. Laten we zeggen dat ik een bruggenbouwer ben, ook als minister. En dan heb ik het niet over het feit dat ik de enige Brusselse minister in de Vlaamse regering ben, maar dat ik wat atypisch ben.»

HUMO Een links-liberaal in een rechtse regering.

Gatz «De meeste linkse, waarschijnlijk. Maar een regering hoeft niet te bestaan uit negen mensen die precies hetzelfde denken. Je kunt elke dag een nieuw conflict vinden, maar je kunt ook een gemeenschappelijke basis vinden om jarenlang samen te werken. Weet u, ik heb drie jaar lang buiten de politiek gewerkt, als directeur van de federatie van de Belgische brouwers. Dat brouwverlof heeft me de relativiteit van veel dingen doen inzien.»

HUMO Hebt u één moment getwijfeld toen u de mogelijkheid kreeg als minister terug te keren?

Gatz «Nee.»

HUMO U leek ontzettend blij dat u terug kon.

Gatz «Ik dacht dat ik mezelf in de loop der jaren goed had leren kennen. ‘Ik heb de politiek niet meer nodig,’ zei ik bij mijn vertrek als fractieleider van Open VLD in het Vlaams Parlement in 2011. En dan krijg je dat ene telefoontje, dat je midscheeps treft: ‘Tuurlijk ga ik het doen.’ Het was een bijna kinderlijk enthousiasme. Ik ben 24 uur vóór mijn eedaflegging gevraagd – misschien omdat er nog een andere kandidaat in de running was.»

HUMO Andere kandidaten – meervoud: Noël Slangen, Jean-Jacques De Gucht, Els Ampe.

Gatz (lacht)

HUMO Hebt u met veel mensen overlegd?

Gatz «Ik heb mijn vrouw gebeld toen ik naar Rillaar reed, waar Gwendolyn Rutten woont. Dat was natuurlijk niet om met de kaarten te spelen. Ik zei tegen mijn vrouw: ‘Wat vind je ervan?’ – ‘Ik vind het niet zo leuk: in de voorbije jaren hebben we elkaar weer wat vaker gezien. Maar ik hoor aan je stem dat je het wil doen. Dan moet je het ook doen.’»

'Aan een relatie moet je werken, elke dag: met je vrouw en met je minister-president'

HUMO Vreemd dat u met uw vrouw overlegt. Toen u dertien jaar geleden van Spirit naar de VLD bent overgestapt, hebt u dat niet gedaan.

Gatz (lacht) «Dat was een vreemde periode. Een partij, de Volksunie, viel uit elkaar omdat haar grootste doel – federalisme in België – was verwezenlijkt. De Volksunie was een plezante bende, maar op dat moment kwamen de grote verschillen bovendrijven. De ene fractie, waartoe Bert Anciaux en ikzelf behoorden, wilde de richting van het links-liberalisme inslaan; de andere fractie de richting van het confederalisme, zeg maar: de onafhankelijkheid van Vlaanderen. Bert Anciaux koos voor een kartel met SP.A. Anderen volgden hem, maar bij mij wrong het, weken aan een stuk. Ik herinner me nog precies het moment waarop ik mijn besluit heb genomen: Brazilië - Duitsland, de finale van het WK Voetbal in 2002. Ik lag ’s nachts te woelen in mijn bed, ik stond op en ik keek nog een keer naar de samenvatting van de wedstrijd op de televisie: twee goals van Ronaldo, een blunder van Oliver Kahn. Ik heb mijn vrouw wakker gemaakt en gezegd: ‘Ik ga naar de VLD!’ Het was 4 uur ’s ochtends.»

HUMO De schuld van Ronaldo?

Gatz «In 1999 hadden we in Brussel al een kartellijst gemaakt met de VLD en enkele onafhankelijken. De voorbereidende gesprekken met Annemie Neyts en Guy Vanhengel waren bijzonder vlot verlopen: in geen tijd waren we het eens geworden – niet te vergelijken met de eindeloze paringsdansen die later zouden volgen. Met Guy klikt het, ik heb daar geen ander woord voor. Nog altijd.»

HUMO U bent, dankzij Guy, minister geworden.

Gatz «Hij heeft tegen Gwendolyn Rutten gezegd: ‘Voor de casting van een minister van Cultuur, Media, Jeugd en Brussel hoef je niet ver te zoeken: we hebben iemand voor wie alle planeten op één rij staan.’ Guy heeft het beslissende duwtje gegeven.»

HUMO In een interview met De Tijd vertelde u dat u in 1999 al wist dat het afgelopen was met de Volksunie: het moment waarop Geert Bourgeois de nieuwe marsrichting inzette – naar onafhankelijkheid. En nu komt u in een regering te zitten met hem als minister-president, de man van wie u een viscerale afkeer had.

Gatz «Tussen Geert Bourgeois en mij is er geen persoonlijke animositeit geweest, zoals tussen hem en Bert Anciaux. Ik heb met Geert altijd een weliswaar afstandelijke, maar hoffelijke relatie gehad. En: als je drie jaar in het echte leven hebt vertoefd, kweek je een ander soort maturiteit. Je vraagt je af: ga ik zo’n mooie aanbieding afwijzen omdat het niet de coalitie van mijn dromen is? (Hoofdschuddend) Als je niet in moeilijke omstandigheden aan politiek wil doen, ben je er niet voor geschikt.»


Heilige Gatz, korte pijn

HUMO Hoe was het wederzien met Bourgeois?

Gatz «Hij heeft een sms gestuurd zodra hij wist dat ik de eed zou afleggen. Dat voelde aan als: ‘Wees welkom.’ En in het beste geval als een wiedergutmachung – om de terminologie maar te behouden (lacht). Daarna hebben we elkaar ontmoet in het Vlaams Parlement, met een monkellachje op ons beider gezicht. Het was onwerkelijk: hij minister-president, ik minister van Cultuur in dezelfde regering. En de rest is werken, hè. Aan een relatie moet je werken, elke dag: met je vrouw en met je minister-president (lacht).»

HUMO U hebt geen moment van bezorgdheid gekend?

Gatz «Eén moment. Toen ik terugkeerde van het gesprek met Gwendolyn Rutten en ik wist dat ik de baan had. ‘Potverdorie,’ dacht ik, ‘ik moet toch dat regeerakkoord eens lezen’ (lacht).»

HUMO Je weet nooit wat er allemaal in staat.

Gatz «Voor mijn bevoegdheden, bedoel ik. Ik wilde geen non possumus tegenkomen, maar dat was gelukkig niet het geval.

»Een regeerakkoord is geen lange lijst van opdrachten die je machinaal moet uitvoeren. Het is geen bijbel. En mocht het dat wel zijn, dan zou ik daar ook opkomen voor de bevrijdingstheologie: je kunt altijd ruimte zoeken in de reinheid van de leer om nieuwe theorieën te ontwikkelen. Er stond niks in dat me onoverkomelijk leek. ‘Hier kan ik wel iets mee,’ dacht ik.»

HUMO Uw aanstelling ging gepaard met enkele heiligverklaringen.

Gatz «Het was een tikje gênant. Maar het is leuker zo binnen te komen dan vóór je eerste beleidsdaad al met één hand aan het kruis te worden genageld. (Schrikt) Wat is dat met mij vandaag? Ik blijf maar van die bevlogen beeldspraak gebruiken (lacht).»

HUMO Maar u wist dat het applaus zou ophouden. U bent minister in een regering van besparingen.

Gatz «Als je beperkte middelen hebt, moet je snijden.»

HUMO U hebt erg snel gesneden.

Gatz (knikt)

HUMO De korte pijn?

Gatz «Ik zie het nut van de lange pijn niet in. We moeten besparen bij alle departementen, dan moet ook de kunstensector zijn duit in het zakje doen.»

HUMO De grote Vlaamse cultuurinstellingen moeten maar 2,5 procent inleveren, de kleine meer dan 7 procent. Vanwaar dat verschil?

Gatz «Het Kunstendecreet, dat kamerbreed is goedgekeurd, vraagt dat we scherpe keuzes maken in het belang van onze cultuur, die nog altijd in goede gezondheid verkeert. We creëren bijkomende kansen voor grote huizen als deSingel en de AB, en in de toekomst hopelijk ook de Vooruit en het Concertgebouw, maar we verplichten hen ook ruimte te maken voor de kleintjes. Is dat de beste keuze? Ik zou niet herinnerd willen worden als de minister die op de kap van de kleintjes zat. Ik wil ook nieuwe financiële stromen creëren, vers geld vinden bij de overheid en de privé.»

'Mijn voorstel is het geld voor cultuur te halen waar het zit: bij de rijken'

HUMO Oda Van Neygen, voormalig artistiek leider van jeugdtheater Bronks en een goede bekende van u, noemde uw bezuinigingen op de kleintjes ‘schandalig’.

Gatz «Ik heb ontegensprekelijk een band met Bronks: ik heb er de jonge Josse De Pauw met Radeis aan het werk gezien. Ik heb er poppenspeler Jozef van den Berg voorstellingen weten onderbreken voor iets te luidruchtige, ongeïnteresseerde pubers.

»Vier jaar geleden, toen ik uit de politiek stapte, vroeg Oda of ik geen lid van de raad van bestuur wilde worden. Ik heb onmiddellijk toegezegd. Maar toen bleek dat ze het voorzitterschap voor mij in gedachten had. Ik zei: ‘Ik blijf liever gewoon lid, anders lijk ik wel een trofee: een oud-politicus aan het hoofd van de raad van bestuur.’ Ik ben twee jaar lid geweest. Maar nu ontkomt Bronks ook niet aan de besparingsgolf. En Oda heeft emotioneel gereageerd. Bon, ik heb haar gebeld, we hebben het bijgelegd. Maar zij verwacht wel, net als verscheidene andere theaters, dat het in de komende jaren beter zal gaan. En die hoop wil ik geven.»

HUMO Is er licht aan het einde van de tunnel?

Gatz «Over anderhalf jaar zou de economie weer moeten aantrekken: de overheid zal meer belastinggeld binnenkrijgen en meer kunnen uitgeven. De hervorming met het Kunstendecreet zal het landschap ook herverkavelen en nieuwe perspectieven bieden. En met alternatieve financiering zullen we meer middelen uit de markt halen, al reageert de sector vooralsnog terughoudend.»

HUMO Hoeveel alternatieven zijn er ook? Veel verder dan het voorbeeld van de taxshelter in de audiovisuele sector – een gunstige fiscale regeling voor investerende bedrijven – komt u meestal niet.

Gatz «We zijn een witboek voor alternatieve financiering aan het maken. Maar de beleggingen met hoog rendement, wat de taxshelter voor de filmindustrie is, zul je elders niet aantreffen, dat klopt. Je kunt wel geleidelijk naar een meer gemengd model overgaan: je laat de overheid het privé-initiatief van cultuur steunen door het fiscaal aftrekbaar te maken.

»Wij zijn wat doorgeslagen. In de eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog was er de bereidheid van privémecenassen om cultuur te steunen. Daarna, in de democratiseringsgolf van de jaren 60 en 70, heeft de overheid het helemaal overgenomen. Maar intussen is het overheidsgeld op, terwijl er in de maatschappij best nog geld te vinden is. Mijn voorstel is het geld te halen waar het zit: bij de rijken.»


De bibberende bibs

HUMO Hoe groot is de woede in de culturele wereld nu?

Gatz «Het valt mee.»

HUMO Houden mensen zich gedeisd omdat de volgende subsidieronde op komst is?

Gatz «De sector heeft zich gemanifesteerd, maar is niet in overdrive gegaan. Een kleine groep zal hoe dan ook geen vriendjes met het beleid worden, maar de meesten geloven dat ik het goed met hen voorheb: er is een voorzichtig bondgenootschap, maar het kan snel kantelen. Kijk naar het debat over de bibliotheken.»

HUMO Daar is het wél emotioneel geworden. Waarom?

Gatz «Boeken en bibliotheken verwijzen naar je kindertijd, toen je leerde lezen en de wereld bevatten. Het leek wel alsof ik van de mensen het vermogen om te dromen wilde afnemen.»

HUMO U neemt daar een deel van af, door het geld van de Vlaamse Gemeenschap naar het Gemeentefonds af te leiden. De gemeenten hoeven de Vlaamse centen niet meer voor hun bibliotheken te gebruiken.

Gatz «Fout. Bibliotheken zijn van onderuit gegroeid: door de verzuiling waren er al veel bibliotheken in Vlaanderen na de Tweede Wereldoorlog, katholieke en vrijzinnige. In de jaren 70 heeft Rika De Backer, als CVP-minister, de verzuiling een halt toegeroepen: bibliotheken moesten openbaar worden. Elke gemeente moest er één hebben, en ze betaalden daar grotendeels zelf voor. Maar in 2002 zei de Vlaamse Gemeenschap: ‘De gemeentelijke bibliotheken krijgen meer geld van overheidswege als ze beter samenwerken met de plaatselijke cultuurdienst en het cultureel centrum.’ En nu, zoveel jaren later, zeggen wij op vraag van de gemeenten: ‘U mag het geld naar eigen goeddunken uitgeven.’»

HUMO Waarom verbindt u daar niet de voorwaarde aan dat het naar cultuur moet gaan?

Gatz «Ik ben een believer: er zal geld naar de bibliotheken blijven gaan. In de voorbije zes maanden heb ik vijf nieuwe bibliotheken zien ontstaan, en ik zie er in de komende maanden nog vijf bij komen – nieuwe en vernieuwde bibliotheken. En dat is ook het echte debat: wat is een bibliotheek in 2015? De tijd dat het grote kamers waren, waar in een gewijde stilte boeken uit hoge rekken werden gehaald, is definitief voorbij. De bibliotheek die het nu goed doet, is een belevingsruimte.

»De paradox is: in Vlaanderen worden steeds minder boeken ontleend, maar er zijn wel steeds meer bibliotheekbezoekers. Je kunt van een bibliotheek weer een hotspot maken, waar je ook een boek kunt ontlenen – dat blijft de bedoeling. Maar wat zal er, in deze tijden van digitalisering, van de bibliotheek als instelling worden? Dat weet niemand. Ik weet wel dat de huidige bibliotheekbezoekers ook op cultureel vlak een dienstverlenende overheid vragen. Mensen willen niet alleen dat de putten in het wegdek worden gedicht en riolen worden aangelegd. Ze willen ook een bibliotheek en een cultureel centrum. Ze willen alles, en ze hebben gelijk.»

'Ik sluit niet uit dat er enkele bibliotheken zullen verdwijnen, maar het zullen er niet veel zijn. Daar zullen we ook scherp op toezien'

HUMO Bart Caron (Groen), uw scherpste criticus, zegt: ‘Op korte termijn zal er weinig veranderen: het beleidsplan van de gemeenten is al lang gemaakt. Maar na de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 zal het effect desastreus zijn. Het water staat de gemeenten aan de lippen, dan zijn de putten in de weg dringender dan de gaten in de bibliotheek.’

Gatz «Nogmaals, de huidige burger wil alles.»

HUMO Maar u kiest, als minister van Cultuur, voor de putten in de weg?

Gatz «Ik kies daar niet voor. (Zucht) U gaat ervan uit dat de burger de politiek ertoe zal aanzetten eerst de putten in de weg te dichten, vanuit het idee: ‘Erst kommt das Fressen, dann kommt die Moral.’ Maar zoals in de 19de-eeuwse marxistische benadering is het al een poosje niet meer. U onderschat het wervende effect van een bibliotheek: je kunt er gemeenteraadsverkiezingen mee winnen of verliezen. De burger is op zoek naar meer dan het materiële.

HUMO Hoe gaat u dat doen?

Gatz «Ik zal erop toezien, de plaatselijke burgemeester, de schepen van cultuur, de burger – we zijn met genoeg. De culturele verankering zit diep.»

HUMO Enfin, het is een mooie geste voor uw collega-minister Liesbeth Homans (N-VA), bevoegd voor de putten in de Vlaamse wegen.

Gatz «Op het einde van de vorige legislatuur, toen ik nog veilig in het Brouwershuis zat, waren alle partijen – inclusief de SP.A – het erover eens: er moeten meer middelen naar de gemeenten gaan. Alleen Groen is consequent in zijn verzet. Maar goed, op zich is het niet verkeerd dat er zo heftig over bibliotheken wordt gediscussieerd. Hoe lang is dat geleden?»


Reservaat voor Vlaamse zangers

HUMO Wat bent u in deze Vlaamse regering: een Brusselse Vlaming of een Vlaamse Brusselaar?

Gatz «Twintig jaar geleden zou ik me een Brusselse Vlaming hebben genoemd. Nu zeg ik: een Nederlandstalige Brusselaar – een gradatie erger dan een Vlaamse Brusselaar. Kan de Humolezer nog volgen? (lacht)

»Ik ben in twintig jaar tijd meer Brusselaar geworden. Maar onze stad is dermate veranderd dat een tweedeling Frans- of Nederlandstalig niet meer opgaat, er gloort een nieuw burgerschap: we zijn stilaan allemaal Brusselaars, ondanks onze verschillende oorsprong, cultuur en taal.»

HUMO Bestaat er, naar het woord van de Brusselse minister-president Rudi Vervoort (PS), een Brusselse identiteit?

Gatz (knikt) «Sommigen koketteren ermee: ‘In Brussel kun je geen Vlaamse of Franstalige identiteit meer hebben.’ Ik ben daar behoudender in: voorlopig schuren verschillende aardlagen nog over elkaar. Kent u ‘un Maroxellois’? Zo noemen Marokkaanse Brusselaars zich tegenwoordig. Iedereen in Brussel kan zich met een bepaalde laag identificeren.»

'Ikzelf, met mijn Franstalige moeder en Vlaamse vader, heb lange tijd mijn Vlaamse kant te zeer benadrukt, maar nu moet ik toch bekennen: de Francofolies zitten ook in mij'

HUMO U noemt zichzelf geen Vlaamse, maar een Nederlandstalige Brusselaar.

Gatz «Ik zit in de Vlaamse regering, in die zin ben ik Vlaming à part entière. Maar ik ben niet blind voor het feit dat het Nederlands aan spankracht wint in Brussel: nog nooit leerden zoveel mensen onze taal, kinderen én volwassenen. Ik droom niet van een vervlaamsing van Brussel, maar we lijken het belang ervan amper te beseffen. Het is een kantelpunt! Al die mensen worden op zijn minst tweetalige Brusselaars. Of drie- of viertalig. Met Nederlands onderwijs verhogen ze de kans om werk te vinden, maar de taal sluipt ook in hun hoofd en hart. Het wordt iets van henzelf. Ikzelf, met mijn Franstalige moeder en Vlaamse vader, heb lange tijd mijn Vlaamse kant te zeer benadrukt, maar nu – na al die jaren – moet ik toch bekennen: de Francofolies zitten ook in mij (lacht).»

HUMO U moet, als Vlaams minister van Cultuur, toezien op het Vlaamse gehalte van de AB.

Gatz «Wie zegt dat? Er is een discussie met enkele parlementsleden van de N-VA over de vraag: ‘Hoe Vlaams moeten onze cultuurhuizen in Brussel zijn?’ Mijn stelling is: ze worden door de Vlaamse overheid betoelaagd, dus ze zijn Vlaams. Kijk naar de KVS. Zelfs de Franstaligen noemen het le théâtre flamand. De gewijzigde werkelijkheid in Brussel wil dat alle cultuurhuizen in Brussel een diverser publiek aantrekken: Vlaamse huizen krijgen veel Franstaligen over de vloer, en vice versa. So what? De stad leeft.»

HUMO Waar gaat de discussie dan over?

Gatz «Of de AB of KVS Vlaams genoeg is. Terwijl het voor mij uitsluitend om de inhoud gaat: wat brengen ze?»

HUMO Het gaat niet over minimumquota, minstens zoveel procent Vlaams repertoire?

Gatz «Die discussie is er goddank níét.»

HUMO Ook niet bij de VRT?

Gatz «Daar is het anders, maar dat moeten we zonder complexen oplossen. Een reservaat creëren met opgelegde quota voor Vlaamse zangers, daar geloof ik niet in. Je moet dat zelf laten leven, de overheid kan dat niet allemaal sturen. Mij zou het niet storen als de Vlaamse muziekindustrie een boost zou krijgen met een nieuwe ‘Tien om te zien’, al zijn het niet noodzakelijk mijn favoriete plaatjes.»

HUMO Uw onderhandelingen met de VRT over een nieuwe beheersovereenkomst zouden bijzonder stroef verlopen. Klopt dat?

Gatz «Ten gevolge van de besparingen heeft het VRT-management gevraagd: ‘Kunnen we het lopende contract niet een beetje inperken?’ Dat is gebeurd, nu gaat het nog over personeel en pensioenregelingen, geen inhoudelijke kwesties. De discussie over een nieuwe beheersovereenkomst moet nog beginnen.»

HUMO De VRT moet tegen 2019 39 miljoen euro besparen. Dat is niet niks.

Gatz «27 miljoen, wat ons departement betreft, op een omzet van ongeveer 450 miljoen: dat is veel, maar niet onmogelijk. Besparingen creëren onrust, daarom moeten we een snelle doorstart maken, in de vorm van een vervroegde beheersovereenkomst. Hopelijk is die er tegen het eind van het jaar. Ik ben ook een radicale voorstander van de bouw van een nieuwe VRT, achter het huidige gebouw, beter bekend als ‘de grootste chauffage van Brussel’.»

HUMO Een kleiner gebouw.

Gatz «Ja, het huidige gebouw is anderhalf à twee keer te groot.»

HUMO En er zitten te veel mensen?

Gatz «Bon, het is geen doel op zich om te praten over het personeelsbestand van de VRT, wel over wat ze in de toekomst gaan doen. Voor die onderhandelingen bevinden we ons in de voorbereidende fase: we vergelijken de werking van de VRT met andere openbare omroepen. Er komt een publieks- en stakeholdersbevraging, daarna volgt het debat in de commissie Media van het Vlaams Parlement, dat tegen de zomer afgerond zal zijn. Dan weten we welke thema’s van belang zijn voor de nieuwe beheersovereenkomst. Ik wil een sterke openbare omroep, maar ook één die zijn rol juist inschat in het ecosysteem van de Vlaamse media.»

HUMO In ‘De zevende dag’ gaf u al een hint wat u daarmee bedoelt. De VRT zendt te veel voetbal uit, zei u. Foutje.

Gatz «Hoezo?»

HUMO VTM heeft tegenwoordig meer voetbalrechten.

Gatz «Ik had het ook over het wielrennen.»

HUMO Zo’n foutje verraadt dat u niet tevreden bent. Er schort kennelijk iets.

Gatz «Ik ben best tevreden over de huidige VRT. Alleen, zijn ze goed genoeg gewapend voor de komende tien jaar? Dan moet je kijken naar de twee basispijlers: informatie en cultuur. En je afvragen of weekendinterviews op de site brengen, en daarmee de concurrentie met de kranten aangaan, een taak van de openbare omroep is. Ik pleit niet voor een VRT zonder sport, entertainment of drama. Anders dreig je een nichezender te worden, waar niemand naar kijkt. Alleen: hoeveel sport is genoeg?»

HUMO Is de balans doorgeslagen?

Gatz «Ik had het in ‘De zevende dag’ ook over de Ronde van Vlaanderen: moet je zo’n wedstrijd de hele dag uitzenden? Mensen zeggen: ‘De Ronde is de hoogmis van het wielrennen in Vlaanderen.’ Oké, maar vanaf wanneer wordt een hoogmis afgoderij?

»De VRT hoort de lat hoog te leggen, een standaard voor kwaliteit te zijn.»

HUMO Is die standaard er nog?

Gatz «Jazeker.»

HUMO Met vier dagen in de week ‘We’re Going to Ibiza’ op Eén?

Gatz «Dat gesprek wil ik dus met hen voeren: hoeveel entertainment is genoeg? Over het algemeen staat de openbare omroep waar hij zou moeten staan, maar het zou beter kunnen. En dat is niet altijd een kwestie van middelen.»

HUMO Het moet kleiner maar beter?

Gatz «Beter.»

HUMO Gaat u ook radiozenders verkopen?

Gatz «In de komende weken gaan we in het parlement debatteren over een mogelijke herverdeling van de radiofrequenties. Ik pleit niet voor een algehele herverdeling zoals in Nederland, waar alle radiozenders nu op elkaar lijken, maar ik ga wel de frequenties laten vernieuwen.»

'Mensen zien je als een wandelend spaarvarken, waar ze met de hamer achteraan lopen. Maar ik zie het vooral als één groot avontuur'


Het kasteel van Weyts

HUMO In uw mooie boek over Brussel uit 2008, ‘Bastaard’, houdt u een vurig pleidooi voor een gemeenschappelijke subsidiepot van de Franstalige en Vlaamse gemeenschap voor culturele projecten in het Nederlands, Frans en Engels. Dat hebt u als Vlaams minister niet herhaald.

Gatz «Ik ga dat project, als minister, aankaarten. Mijn coalitiepartners zijn ervoor gewonnen, de Franse Gemeenschap ook, en ik vermoed dat ik ook bij het Brussels Hoofdstedelijk Gewest een gewillig oor vind. Het gewest heeft zijn ambitie in de eerste plaats gericht op de Citroëngarage aan het IJzerplein, die tot een museum zal worden omgebouwd.»

HUMO Bent u pro?

Gatz «Jazeker. Het is een goede zaak voor Brussel, de kunstensector en de Kanaalzone.»

HUMO En het grote cultureel centrum in Ruisbroek, komt dat er?

Gatz «Op dit moment is Ruisbroek een luchtkasteel. In het regeerakkoord staat dat we een haalbaarheidsstudie zullen uitvoeren. Hoe groot moet het zijn? Wie zal het betalen: de minister van Cultuur, ikzelf, of de minister van Toerisme, Ben Weyts? Die discussie moet nog beginnen. Ook de discussie of je een cultureel centrum en een congrescentrum met elkaar kan laten versmelten, moet nog gevoerd.»

HUMO Wat denkt u zelf van het kasteel van Weyts?

Gatz «Van een cultureel centrum meer of minder is nog nooit iemand doodgegaan.»

HUMO Moet het niet in de stad?

Gatz «Ik zie het als win-win: Citroën in de stad, Ruisbroek in de rand – wat is het probleem?»

HUMO Er is geld genoeg?

Gatz «Nee. Voor Citroën is er geld omdat het gewest heeft beslist er een hoofdpunt van te maken. De site is zo groot dat een deel van de financiering zal komen uit de bouw van woningen en bedrijven: ik ben blij vast te stellen dat de PS mijn ideeën over alternatieve financiering deelt. Voor Ruisbroek is er momenteel geen geld.»

HUMO Tussen haakjes: hoe kijkt u, als Brusselaar, tegen Uplace aan?

Gatz «Dat is een lastig dossier, met het oog op de concurrentie tussen stad en rand. Iedereen voelt aan zijn water dat drie nieuwe grote winkelcentra te veel van het goede is. Het complex aan de Van Praetbrug in Schaarbeek komt er: zij waren er het eerst bij. Op de Heizel gaat het nu vooral om het nieuwe stadion van Anderlecht. En naar Uplace loopt een openbaar onderzoek.»

HUMO De gelijkenissen tussen Uplace en Oosterweel zijn frappant.

Gatz «Ik zou ze niet vergelijken: Oosterweel wil een mobiliteitsprobleem oplossen…»

HUMO …en Uplace één creëren?

Gatz «Nee, dat wilde ik niet zeggen: Uplace is bestemd voor handel en leisure.»

HUMO Maar doet u eens een voorspelling: komt het er of niet?

Gatz «Ik heb daar geen enkele mening over.»

HUMO Nog een gevoelig dossier: hoe hebt u het ontslag van de Vlaamse Bouwmeester Peter Swinnen ervaren?

Gatz «Er is een gerechtelijke procedure aan de gang, ik spreek me daar niet over uit.»

HUMO Swinnen was u erg goed bekend, een geestverwant met wie u plannen hebt gemaakt voor een nieuwe skyline in Brussel.

Gatz «Voor hem is het heel jammer.»

HUMO Hijzelf zegt dat hij, om politieke redenen, door de N-VA is kaltgestellt.

Gatz (zwijgt)

HUMO Oké, nog even over ‘Bastaard’. U beschrijft in het boek hoe uw inmiddels overleden moeder ervan droomde een plek te verwerven in ‘la ville haute’ van Brussel. Nu verkeert u in de hoogste regionen van de stad, als minister van Cultuur. Enig idee hoe zij dat zou hebben gezien?

Gatz «Elke ouder zou daar trots op zijn, toch? Mijn moeder had nogal een air, zoals ze in Brussel zeggen. Ze moet ooit tegen haar zussen hebben gezegd: ‘Tu verras, un jour il sera ministre.’ Ze heeft gelijk gekregen (lacht).»

HUMO Voelt u de adrenaline van het ministerschap?

Gatz «Ik heb nooit zo hard gewerkt in mijn leven. Je moet beleid voeren, de druk is groot: mensen zien je als een wandelend spaarvarken, waar ze met een hamer achteraan lopen. Maar ik zie het vooral als één groot avontuur: je leert ook veel intrigerende mensen kennen. Alleen, je moet af en toe wat rust in je hoofd vinden.»

HUMO Zoekt u dat bij FC Brussels?

Gatz «FC Brussels bestaat niet meer sinds vorig seizoen.»

HUMO Juist, ja.

Gatz «Ik zie supporters, die de triomfen van RWDM koesteren, verwoede pogingen doen om een lijk tot leven te brengen, maar op een bepaald moment moet je kunnen inzien dat het voorbij is. Al blijft dromen toegestaan. Ik ben nu zonder club. In Brussel luidt de vraag dan: moet je naar Union of Anderlecht?»

HUMO En?

Gatz «Eén van mijn beste vrienden is David Steegen, perswoordvoerder bij Anderlecht: ik volg het wel en wee van zijn club op de voet, maar ik kan me niet permitteren me als Anderlechtsympathisant te outen, echt niet. Ik fiets nu.»

HUMO Bedankt.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234