null Beeld

Sweet 21: de crisisgeneratie

In de zomer van 2008 peilde Humo naar de zielenroerselen van enkele Vlaamse jongeren van zestien jaar. ‘Sweet sixteen’: zes tieners met verschillende karakters en achtergronden vertelden over hun leven en hun dromen, hun ouders, vrienden, prille verliefdheden, hun eerste keer. Vijf jaar later keren we bij hen terug. Onze zestienjarigen zijn nu éénentwintig. Hoe zou het nog zijn met Ena, Thomas, Siska, Elise, Samuel en Quinten?

En of er veel veranderd is! Ena, het meisje dat zichzelf omschreef als antiautoritair, is zelfs bijna onherkenbaar geworden. Als zestienjarige haatte ze haar ouders, die ze omschreef als ‘vijanden die mijn leven proberen te overheersen’. Het jaar daarop liep ze weg van huis, ging van school af en zwierf door Antwerpen met een grote zak ongewassen kleren op de rug. Vandaag woont Ena in een keurig huurhuis aan een steenweg in Haasdonk, met vriend en poes. Weg zijn de piercings en de wilde haardos, de stoere jekker is vervangen door een kleurrijk bloesje. ‘Ik heb eindelijk rust gevonden,’ zegt de voormalige rebel.

Of neem Elise – Matthysen – die als zestienjarige naar de Olympische Spelen van Peking trok als de jongste Belgische zwembelofte ooit. Drie jaar later stopte ze met competitiezwemmen en werd ze een gewoon meisje in de Kempen, dat een heleboel jeugd had in te halen. En terwijl Thomas, een jongen van de vakschool, al sinds zijn achttiende niks anders meer doet dan hard werken, sporten en sparen, heeft hippiemeisje Siska zich verzoend met het idee dat ze wellicht nooit tekenlerares zal worden en is ze ook in de liefde enkele illusies armer. Samuel en Quinten beleven vrolijke tijden als student en zijn vijf jaar later nog steeds boezemvrienden. Zes doodgewone jongeren van 21 jaar, zoals er in Vlaanderen vandaag een goeie 77.000 rondlopen (39.000 jongens, 38.000 meisjes). Voor we hen de komende weken zelf aan het woord laten, gaan we te rade bij twee deskundigen die de 21 al een tijdje gepasseerd zijn: jeugdpsychiater Lut De Rijdt (KU Leuven, Campus Kortenberg) legt uit hoe jongeren in die vijf jaar tijd psychologisch evolueren, pedagoog Pedro De Bruyckere (Arteveldehogeschool Gent) houdt de vinger aan de pols van de trends en de leefwereld van jongeren en jongvolwassenen. De Bruyckere ziet alvast één groot verschil tussen jongeren van vandaag en vijf jaar geleden, en dat komt door het faillissement van de Amerikaanse bank Lehman Brothers, dat in 2008 een wereldwijde crisis inluidde.


Herbeluister 'Hautekiet' (03-12) over dit artikel »

HUMO Die vijf crisisjaren hebben wel degelijk hun invloed gehad?

Pedro De Bruyckere «Jawel, hoewel de meeste jongeren er zelf nog niet veel van gevoeld hebben. Hun ouders wellicht wel, maar kinderen zijn nu eenmaal het laatste waar we op besparen. Jongeren voelen zich in Vlaanderen behoorlijk goed in hun vel. Ze zijn gelukkig en optimistisch over hun individuele toekomst, maar – en dat is helemaal anders dan vijf jaar geleden – ze zijn veel pessimistischer als het over de maatschappij gaat. Met henzelf komt het allemaal wel in orde, geloven ze, maar met de wereld komt het niet meer goed. Ze worden rond de oren geslagen met pessimistische berichten en worden daar wel door beïnvloed. Volgens een wereldwijde jongerenstudie van het internationaal onderzoeksbureau Kairos is de daling van dat globale optimisme een typisch westers fenomeen. In China liggen de jongeren daar bijvoorbeeld totaal niet van wakker. In Spanje, Italië en Griekenland, waar een snoeiharde crisis de jobs wegmaait, ligt het nog anders: daar is ook het persoonlijk optimisme bij de jongeren weg – je zou er eerder van persoonlijke wanhoop kunnen spreken.»

HUMO Als je jongeren vandaag naar hun dromen vraagt, krijg je heel simpele antwoorden: ze willen een huis met een tuin, een gezin en een goeie job. Heel nuchter allemaal. Waar zijn ze, de hemelbestormers met grootse verwachtingen?

De Bruyckere «Die hemelbestormers vind je nog wel in landen als India, waar jongeren dromen van ‘de beste worden in wat ze doen’, ‘een eigen succesvolle zaak beginnen’ en ‘rijk en beroemd worden’. Dat huisje-boompje-beestje-ideaal is ook al een typisch westers fenomeen. Jongeren gaan zich, misschien net door het geloof dat de wereld toch om zeep is, veel meer dan vroeger terugplooien op hun eigen kleine wereld en geluk. De meesten dromen er niet meer van om de wereld te verbeteren en hechten meer belang aan succes in de kleine dingen. Dat kwam ook op een heel frappante manier tot uiting in de Kairos-studie ‘Global Youth 2013’, waar ik daarnet al naar verwees. Op de vraag wie volgens jongeren het meeste respect verdient, steekt één antwoord er met kop en schouders bovenuit: ‘iemand die een goeie ouder is’ (49 procent), gevolgd door ‘iemand die zijn familie jaren bij elkaar houdt’ (35 procent) – véél meer dan ‘iemand die een fortuin heeft verdiend’ (19 procent) of ‘een succesvolle zaak of carrière uitbouwt’ (11 procent). Een diploma aan een gerenommeerde universiteit dwingt ook veel minder respect af (8 procent) en succesvolle atleten of artiesten scoren zelfs nog lager: 7 procent. Jongeren van nu willen graag een huis, maar er moet ook iets betekenisvol in zitten: een familie. Kinderen, de juiste partner, een goeie job waar ze voldoening uit halen en het eigen welbevinden is belangrijker dan grootse dingen verwezenlijken of macht en status verwerven.»


Bekijk de trailer van 'Sweet 21' »

Volgende week: Ena en Thomas. Hun volledige filmpjes zullen dan ook te bekijken zijn.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234