Te land, ter zee en op de vlucht: Onze Vrouw in boerkini

Hoe bang, hypocriet of ronduit racistisch is de gemiddelde Belgische strandganger? Onze Vrouw trok een boerkini aan en ging van een dagje strand genieten in Oostende, Blankenberge en Knokke. En warempel: één keer scheelde het geen haar of de politie werd erbij gehaald.

'Als ik ga zwemmen, trekken ouders hun kinderen bij me vandaan'

Een boerkini is een tweedelig zwemkostuum dat het volledige lichaam bedekt, met uitzondering van de handen, de voeten en het gezicht. Simpel uitgelegd: het is een soort jumpsuit uit kunststof met een tuniek eraan vastgenaaid, gecombineerd met een kapje. De vrouw die vorige week in Nice door de politie gedwongen werd haar tuniek uit te trekken, droeg dus helemaal geen boerkini – wie een boerkini moet uitspelen, zou daarna – o ironie – onmiddellijk opgepakt kunnen worden voor exhibitionisme.

Mijn exemplaar heb ik voor 45 euro op de kop getikt in de Brusselse Brabantstraat, en zal ik aantrekken bij een knusse 33 graden. Voor ik samen met fotograaf Anton Coene naar Oostende trek, zie ik op de nieuwssites nog tips passeren over hoe je de verzengende hitte het best te lijf gaat. Eén ervan luidt: ‘Pas uw kleding aan.’ Great.


Oostende ‘Echt: super!’

In de ondergrondse parking aan het Oostendse Mijnplein ruil ik mijn top en short voor m’n boerkini, al stop ik de kap niet – zoals het hoort – netjes in de kraag van het onderstuk: ’t is zo al warm genoeg. Onderweg naar het Groot Strand doe ik af en toe hoofden draaien, maar daar blijft het bij. Op de dijk neem ik plaats op een bankje, tussen keuvelende oudjes die de schaduw opgezocht hebben, maar links van mij blijft het over een recept voor spaghettisaus gaan, rechts van mij over het liefdesleven van ene Mark. Ik ben best tevreden over de bolognesesaus die ik zelf op tafel zet – geheim ingrediënt: geitenkaas – dus ik zet m’n tocht voort.

Wat verder op het strand doemt het Q-Beach House voor me op: ’s zomers jaagt zender Q-Music van daaruit dolle hits door uw radio. Op het terras van de tijdelijke radiostudio lijkt zich één of andere uitreiking af te spelen, en alsof Allah het gewild heeft, hoor ik plots Johan Vande Lanottes stem door de micro schallen: de burgemeester is er om bloemen en cheques aan de winnaars van het Vuurwerkfestival te overhandigen. Vande Lanotte liet in de pers al verstaan gekant te zijn tegen N-VA-parlementslid Nadia Sminates voorstel om een boerkiniverbod in te voeren: hij had het over een ‘hypothetisch probleem’, en beweerde nog geen enkele vrouw in boerkini op het strand van Oostende gespot te hebben. Daar zal nu verandering in komen! Als devote nepmoslima wil ik hem bedanken: ik stap enthousiast op hem af, stel me voor als Samira, en vertel hem hoe fijn ik het vind dat hij een verbod overroepen acht. Hij lijkt wat verrast en stamelt: ‘Het doet me plezier dat te horen.’ Of hij ook nog met mij op de foto wil? Hij slaat liefdevol z’n arm om me heen en poseert gewillig – ondertussen neemt een vrouw rechts van ons ook een foto van het tafereel met haar smartphone. Tijd voor een gesprek is er niet: er wordt aan zijn mouw getrokken – drukdrukdruk. Terwijl ik nog een cola drink op het terras van het Q-Beach House, word ik aangestaard en zie ik mensen elkaar aanporren, maar zodra ik hun richting uit kijk, wenden ze hun blik af.


Onze Vrouw bedankt Johan Vande Lanotte omdat hij een boerkiniverbod overbodig acht. Hij: 'Het doet me plezier dat te horen.'

We gaan verder het strand op – Anton houdt wat afstand, kwestie van de reacties op de gevoelige plaat te kunnen vastleggen en op te vangen wat mensen eventueel achter m’n rug over me te zeggen hebben. Terwijl ik naar zee wandel, levert dat al een ‘Ik weet begot niet wat ze aanheeft!’ op. Als ik aan twee redders vraag of ik met m’n boerkini in zee mag, kijken ze me verbaasd aan: ‘Natuurlijk! In Oostende geldt geen verbod, maar we hebben al gehoord dat ze er in De Haan, Blankenberge en Knokke wél een probleem van maken. Wij werden er nog niet over gebrieft, dus ga gerust de zee in!’ Later zal Anton vertellen dat ze na m’n afscheid tegen elkaar zeiden dat ze het ‘belachelijk’ vonden dat moslimvrouwen ‘door hun geloof een boerkini moeten dragen om te kunnen zwemmen’, want dat ‘dat toch niet comfortabel kan zijn’. Ik kan hen alvast geruststellen: een boerkini is van dezelfde stof gemaakt als badpakken en zwembroeken, voelt in het water dus erg licht aan, en is, bij deze temperaturen, in no time weer droog.

Ik hoor een meisje tegen haar vader zeggen: ‘Dat mag toch niet, papa, met je kleedje in zee gaan?’ Haar vader glimlacht naar me en maant z’n dochtertje gegeneerd tot zwijgen aan, maar natuurlijk bedoelt ze het niet slecht: een 4-jarige heeft wellicht geen weet van een mogelijk boerkiniverbod.

Afgezien van de starende blikken – naar mijn aanvoelen eerder nieuwsgierig dan afkeurend – ondervind ik geen enkele last in Oostende. Iedereen is vooral met z’n eigen ding bezig: zwemmen, lezen of zonnebaden. Pas op het Mijnplein, wanneer Anton en ik de ondergrondse parking willen binnenwandelen, word ik voor het eerst aangesproken: ‘Super!’ We draaien ons om: een gezinnetje dat onderweg is naar het strand, lacht ons vriendelijk toe. Fouad is blij verrast: ‘Dat je toch een boerkini draagt terwijl je ervoor beboet kunt worden, echt: super!’ Ik vertel hem dat je er in Oostende vooralsnog geen boete voor krijgt, en vraag zijn vrouw Elke, een Belgische moslima, of zij weleens in boerkini gaat zwemmen. ‘Nee, ik heb geen boerkini, omdat ik nooit de zee inga.’ Wordt ze vaak nagestaard omdat ze een hoofddoek draagt? ‘Ja, maar dat ben ik al gewoon. Jij bent toch geen bekeerlinge, hè?’ Ik bevestig, en goedgemutst zetten Anton en ik onze boerkinimissie verder. In de auto voel ik plots iets prikken in m’n hals: blijkt dat het label vooraan zit. Vreemd, want de rits bevindt zich achteraan. Moet die dan aan de voorkant zitten en heb ik m’n boerkini al de hele tijd achterstevoren aan? Ik laat het maar zo – boerkini for beginners, next stop: Blankenberge!

'Als ik zie hoe sommigen er hier bijlopen, denk ik soms dat zij beter wat méér kleren zouden aantrekken!'


Blankenberge ‘Vrij en blij in zee’

Blankenberge voelt over het algemeen minder permissief aan: wanneer ik door de Kerkstraat naar de dijk wandel, kijken mensen me voor het eerst afkeurend of zelfs vol walging aan. Op de dijk gaan sommigen, zowel letterlijk als figuurlijk, nog een stapje verder: vier mensen gaan ostentatief 10 meter verder staan om hun ijsje op te eten. Anton geeft me achteraf weer de commentaren door: ‘Kijk, dat is nu een boerkini.’ ‘Ja, zo kun je ze altijd makkelijk terugvinden!’

Ook nu vraag ik eerst aan enkele redders of ik met mijn boerkini in zee mag. De eerste drukt me op het hart dat ik mag gaan zwemmen, de tweede twijfelt en vraagt het voor de zekerheid via zijn walkietalkie eens na: ‘Doe maar.’ Ook in Blankenberge geen zwemverbod, dus, maar het valt op dat mensen me hier mijden: in nog geen twee minuten ben ik plots het middelpunt van een lege cirkel met een diameter van pakweg 10 meter. Om te checken of ik me niets aan het inbeelden ben, waad ik 100 meter verder door het water. Ik ga te midden van een groep spelende kinderen en hun ouders staan, en jawel: opnieuw zwemt iedereen van me weg. Kinderen storen zich niet aan mij, het zijn de ouders die hen subtiel een andere richting uit sturen: een kleuter in een zwembandje wordt door zijn moeder meters verder getrokken, en ouders die met hun kroost een balspel spelen, gooien de bal opzettelijk veel te ver. Vreemde gewaarwording bij mezelf: na een poosje ga ik vanzelf in de buurt van zwarten en moslims staan, want zij ontwijken me niet – minderheden onder elkaar.

Omdat niemand me aanspreekt, besluit ik van tactiek te veranderen en zelf op mensen af te stappen. De eerste vrouw aan wie ik gedag zeg, houdt haar rechterhand voor mijn gezicht en draait haar hoofd weg. Ik sta perplex: ze zégt zelfs niets tegen me. Ik wandel naar drie meisjes die in bikini liggen te zonnen en vraag hun wat ze van een boerkiniverbod vinden: ‘Zolang ik er zelf geen last van heb, maakt het mij niet uit.’ Last? Verwachten ze dan dat vrouwen in boerkini hen een Koran onder de neus zullen duwen? ‘Neen, ’t is waar, eigenlijk heb ik daar sowieso geen last van.’ Haar vriendin vraagt me of zo’n boerkini niet ontzettend warm is. Dat valt, tot mijn eigen verbazing, goed mee: op de dijk is het puffen geblazen, maar op het strand zorgt de zeebries voor afkoeling en in het water heb ik helemaal geen last van de hitte. Ik ga naast een oudere dame op het strand zitten: ‘Van mij mag je dragen wat je wil.’ Ze knipoogt: ‘En als ik zie hoe sommigen er hier bijlopen, denk ik soms dat zij beter wat méér kleren zouden aantrekken! Ik voel me ook niet bedreigd: er zitten extremisten in élke bevolkingsgroep. Ik vraag me alleen af of sommige moslima’s niet liever vrij en blij in zee zouden willen zwemmen, zoals de westerse vrouwen.’

Ons gesprek wordt onderbroken door een tafereel achter ons in het water: twee jongetjes gooien zand naar twee gesluierde tienermeisjes. Ik wacht hen op: ‘Dat zijn onze neefjes – ze zijn het weer aan het uithangen.’ Opmerkelijk: ook zij vragen me of een boerkini niet verboden is. ‘Nog niet, en hopelijk blijft dat zo.’ Zelf hebben ze trouwens geen boerkini: ‘Als wij in zee gaan, dragen we gewoon een jurk en een hoofddoek.’ Een boerkiniverbod lijkt dus sowieso nutteloos: alweer ben ik de enige die er één aanheeft.

Op de dijk merk ik nogmaals dat in hetzelfde schuitje zitten voor verbinding zorgt: een moslima met hoofddoek glimlacht naar me wanneer ze voorbij wandelt. Sisterhood! Terug in de Kerkstraat zie ik tienerjongens aan meisjes in bikini vragen om met hen op de foto te gaan, maar ze worden afgewimpeld. Ik wil testen of ze met een vrouw in boerkini op de foto willen: jawel. Wat het begeleidende commentaar op hun Facebookpagina zal zijn, wil ik liever niet weten.

'De meeste mensen trekken zich weinig aan van mijn boerkini: ze kijken even en genieten daarna meteen weer van hun dagje strand'


Knokke ‘Ga wég!!!’

Het is al na zessen wanneer we in het mondaine Knokke arriveren, en volgens een digitale apothekersklok in de Lippenslaan is het nog steeds 35 graden. Heeft de beau monde, die hier met golfkarretjes op straat rondtuft, meer problemen met boerkini’s dan de minder gegoede Vlaming? O ja.

Het begint al wanneer ik uit de auto stap: een vrouw met een keffer aan de leiband kijkt me aan met een blik alsof ze – ik kan het echt niet anders omschrijven – elk moment kan beginnen te kotsen. Achter m’n zonnebril draai ik met m’n ogen. Ook hier mag ik probleemloos zwemmen, al is dat niet aangenaam: een man haalt, recht voor m’n neus, vier kinderen uit het water wanneer ik enkele seconden voor hen blijf staan. Mensen porren elkaar aan, wijzen naar me en lachen. Langer dan vijf minuten blijf ik dan ook niet in het water. Ik vraag aan een kerel die strandstoelen staat te vouwen of ze hier wel vaker moslima’s zien. ‘Niet in boerkini. En eigenlijk ook niet in zee. Dat blijft meestal achter de zeilen zitten.’ Wel te spotten: een vrouw in monokini die een chihuahua voor haar borsten houdt en zo de zee ingaat.

Voor het eerst scheiden de wegen van Anton en mezelf: hij doet rondvraag over het boerkiniverbod op de dijk, terwijl ik het strand voor m’n rekening neem. Het eerste koppel – Franstalig, bien sûr – dat languit ligt te verpozen op een strandstoel van de Knokke-Strand Beach Club, vergast me meteen op blinde razernij. Om níéts. Ik pols of ik iets mag vragen – dat mag nog net. Wat mevrouw vindt van een boerkiniverbod? ‘Je n’ai pas envie d’en parler.’ Waarom niet? Haar man, koene redder in nood, mengt zich – brullend – in het gesprek: ‘Ga weg! Dit is een privéstrand! We hebben betaald om hier te mogen zijn!’ Ik ben niet onder de indruk: ‘Alsof ik hier niet gewoon mag rondwandelen. Ik ga toch niet op een strandstoel zitten?’ ‘Ga gewoon wég! Val iemand anders lastig! We zijn hier op vakantie!’ Ik haal rustig m’n schouders op: ‘Ik ben hier ook op vakantie.’ ‘Wel, geniet er dan van! Val jij altijd mensen lastig op vakantie? GA WEG!’

'Veel mensen hebben nog nooit een boerkini in the wild gezien. Of ze ze kennen het niet eens: 'Boerkini, is dat iets om te eten?''

Om u een idee te geven hoe hard de man precies aan het roepen is: ondertussen is iederéén die betaald heeft om aan de Knokke-Strand Beach Club te mógen zitten, naar ons aan het kijken. Verbouwereerd vertrek ik. M’n bloed kookt: ‘Wat. Een. Lul.’ Ik ben nog geen 100 meter verder, wanneer iemand me plots op de schouder tikt: ‘Waar ben je mee bezig? Een reportage of zo? Val je de mensen lastig met vervelende vragen?’ ‘Nee, die vragen stel ik uit nieuwsgierigheid en interesse. Ik ben Samira, trouwens. En jij?’ ‘Ik ben de eigenaar.’ ‘Van?’ ‘Van álles hier.’ Hij maakt, niet zonder trots, een weids gebaar met z’n armen. ‘Van het ganse strand van Knokke?’ ‘Neen. Van hier tot daar.’ Hij wijst van de uiterste strandstoelen links, tot aan de uiterste rechts. Ik kijk naar waar hij wijst, en merk dat iedereen ons nog steeds aan het aangapen is. ‘Welke vragen stel je eigenlijk?’ ‘Wat mensen vinden van een boerkiniverbod. Wat denk jij daarvan?’ ‘Ik heb daar geen mening over.’ Right. Ik wandel weg, en lees ondertussen een vrolijke sms van Anton: ‘Een oud vrouwtje in een tearoom: ‘Boerkini, is dat iets om te eten?’ Geen grap!’ Ik sms terug dat ik net weggejaagd ben – ook geen grap. ‘Wat? Ik kom terug!’

Ik haal ondertussen een blikje cola en wacht zittend in het zand, 10 meter van de uiterst rechtse strandstoelen. Maar ook dát mag blijkbaar niet, omdat de eigenaar slechts een paar meter verderop ook een bar uitbaat – dat anderen af en aan lopen met zakjes chips die ze op de dijk kochten, lijkt dan weer geen probleem. Plots hoor ik mezelf roepen: ‘Is het omdat ik een boerkini draag, misschien?!’ Ik heb het gehad, en ga meteen 100 meter verderop in het zand wachten, achter een omheining. Ook Anton keert terug met een verhaal: de man van het etablissement zag hem een foto nemen, greep hem bij de arm en dreigde er de politie bij te halen.

Ik ben ontdaan. Door het onrecht. Doordat er onnodig tegen me geroepen werd. Doordat iemand, terwijl ik al tegen m’n zin aan het wegwandelen was, het nodig vond de eigenaar op me af te sturen. Terwijl de volledige conversatie ook op een normaal volume had gevoerd kunnen worden. Terwijl het koppel ook gewoon had kunnen zeggen: ‘Ja, we zijn voor een boerkiniverbod.’ Wat dachten ze: dat ik dan amok gemaakt zou hebben? Dat ik dan een bommengordel had bovengehaald? Ik krijg, slurpend van m’n cola, fantasieën over hoe ik het hen betaald kan zetten: eens een volledige dag zo’n stomme strandstoel huren, om me er breed lachend in m’n boerkini op neer te vleien. Als ik, na slechts één dag nagestaard en uitgekafferd te worden, al zulke wraakplannetjes – en andere die niet voor publicatie vatbaar zijn – aan het smeden ben, hoe moeten échte moslima’s zich dan niet voelen?

Een Antwerpse vrouw in bikini komt naar ons toe: ‘Ik ben zelf half-Marokkaans, en ik hoorde je zeggen dat je weggestuurd bent omdat je een boerkini draagt.’ Ik kan een lachje niet onderdrukken: blijkbaar reikt m’n stemvolume verder dan ik dacht. ‘Maar dat klopt niet. Ik kom hier al lang, en de eigenaar is best oké. Het is jammer wanneer er ruzie ontstaat door zoiets. De verschillende bevolkingsgroepen zouden mekaar moeten leren kennen. Maar ja, hoe zorg je daarvoor?’ ‘Ik dacht: door een vriendelijk gesprek aan te knopen.’ Ze lacht. Ik vervolg: ‘Trouwens, ik ben er zeker van: had ik dezelfde vraag gesteld in monokini en met een chihuahua voor m’n borsten, dan hadden ze wellicht wél willen antwoorden.’ Ze lacht nog luider: ‘Ik wil gewoon dat je weet dat niet iedereen hier zo is.’ Fair enough. Maar onderweg naar de auto horen we, wandelend op de stoep, plots ‘bliep bliep’: een vrouw die voor haar wagen staat te keuvelen, doet die nog snel op slot wanneer ik passeer.

Goed, ik ben slechts één dag in boerkini naar de Vlaamse kust getrokken, en de minder sympathieke medemensen die ik ontmoet heb, zijn natuurlijk niet representatief voor een volledige kustgemeente. Maar toch, een poging tot conclusie: is een boerkiniverbod nuttig? Geenszins. Geen enkele moslima die ik sprak of zag, droeg of had een boerkini. Zowat alle strandgangers hadden nog nooit een exemplaar in the wild gezien, en sommigen weten zelfs niet eens wat een boerkini juist is. Verder trekt de overgrote meerderheid zich er ook weinig van aan: ze kijken wel eens nieuwsgierig op, maar genieten daarna meteen weer van hun dagje strand. En dan heb ik de meeste reacties nog zelf uitgelokt. Ga dus liever over tot de orde van de dag, beste N-VA-politici. Stop met mensen bang te maken. En kies voor een dagje strand voortaan voor Knokke: daar zullen ze jullie met open armen ontvangen.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle verhalen van de Humo rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234