Terminator vs. Trump: de strijd van Arnold Schwarzenegger tegen de president van Amerika

Zijn rol als superheld is al even uitgespeeld, maar als het over het milieu gaat, is Arnold Schwarzenegger strijdvaardiger dan ooit. Aan Donald Trump heeft de gewezen gouverneur van Californië een gewiekste tegenstander. Geen probleem, zo heeft hij ze het liefst: ‘Donald, waarom wisselen we niet van job? Dan kunnen de mensen eindelijk met een gerust gemoed naar bed.’

'De milieuvervuiling kost elk jaar zeven miljoen levens: dáár gaat het om'

Arnold Schwarzenegger had zich zijn volgende gevecht waarschijnlijk anders voorgesteld. In plaats van een heroïsche strijd tegen een invasie van mutanten, binnenkort in een multiplex in uw buurt, raakte de bijna 70-jarige dubbelgespierde onlangs verwikkeld in een Twitter-vete met de leider van het Vrije Westen.

Even terugspoelen: nadat Donald Trump in 2015 had bekendgemaakt dat hij kandidaat was om president van de Verenigde Staten te worden, nam Schwarzenegger zijn plaats in als gastheer van de populaire realityshow ‘The New Celebrity Apprentice’. Het eerste seizoen met hem liep begin dit jaar, op het moment dat Trump zijn intrek nam in het Witte Huis, en de nieuwbakken president liet niet na op de tegenvallende kijkcijfers van The Governator te wijzen: ‘Wow, de kijkcijfers zijn net binnen, en Arnold Schwarzenegger wordt genekt door het enige echte kijkcijferkanon, Donald J. Trump.’

Schwarzenegger grijnst als we de tweet ter sprake brengen. Hij is net een work-out aan het afwerken in Gold’s Gym in Venice Beach, zijn vaste fitnessclub sinds hij in 1968 aankwam in Los Angeles. Tussen de oefeningen door poseert hij met enkele Russische sporters. Op de vraag of hij nog goede tips heeft, geeft hij een geheim prijs: ‘Start met zware gewichten en ga daarna steeds lichter, terwijl je de frequentie van je oefeningen opdrijft. Je spieren zullen niet weten wat ze overkomt. Ze schieten in paniek en hebben maar één keus: groeien.’ Daarna knuffelt hij een oud vrouwtje, dat hier net als hij al eeuwen komt: het is de dame die hij in 1977 boven zijn hoofd hield in de documentaire ‘Pumping Iron’.

Na de training is het tijd voor een forse kom havermout met bessen. Hij kauwt intussen ook op een vraag die dezer dagen heel wat wereldleiders bezighoudt: ‘Hoe pak je The Donald aan?’

Schwarzenegger en de president zijn al decennialang vage kennissen, en de acteur stelde zelf voor om zijn plaats in te nemen bij ‘The New Celebrity Apprentice’. ‘Ik had me nog nooit aan reality gewaagd, het leek me wel interessant,’ zegt hij. ‘En Trump zou zijn verkiezingscampagne nooit met de show kunnen combineren.’ De acteur nam contact op met Mark Burnett, de bedenker van het format, en zat samen met de bonzen van zender NBC. ‘Ze zeiden: ‘Laten we één seizoen doen en zien hoe het loopt.’’

Tijdens de verkiezingscampagne kondigde Schwarzenegger aan dat hij niet op Trump kon stemmen en hij raadde zijn collega-Republikeinen aan zijn voorbeeld te volgen: ‘Kies voor je land, niet voor je partij.’ Trumps tweet maakte duidelijk dat hij dat niet vergeten is.

‘Ik dacht: ‘Laat me hier eens een uurtje over nadenken.’ Daarna belde ik mijn assistent en ik zei: ‘Ik denk dat we een onderhoud met Trump moeten aanvragen en teruggaan naar New York.’’ Hij pauzeert even, om de impact van wat volgt nog groter te maken. ‘En ter plekke ram ik hem met zijn kop tegen de tafel!’

Schwarzeneggers lach vult de cafetaria, en hij wrijft zijn kolenschoppen tegen elkaar. ‘Ja kijk, dat konden we natuurlijk niet maken. Ik moest hem op een andere manier op zijn plaats zetten.’ Uiteindelijk stuurde hij een tweet terug: ‘Er is niks belangrijkers dan de keuze van het volk. Ik wens je het allerbeste en ik hoop dat je je voor álle Amerikanen even agressief inzet als je deed voor je kijkcijfers.’

Sindsdien voert Schwarzenegger een guerrillaoorlog tegen Trump. Eerst had hij openlijke kritiek op de aanstelling van een klimaatnegationist aan het hoofd van het Environmental Protection Agency, daarna hekelde hij de president voor zijn inreisverbod voor reizigers uit zeven moslimlanden. ‘Een stom idee,’ noemde de tweevoudige gouverneur van Californië het op tv. ‘We lijken net idioten.’

‘De mensen hebben die uitspraak heel enthousiast onthaald,’ zegt Schwarzenegger, die er fijntjes op wijst dat Trump zich tegenwoordig meer als een eigengereide actieheld gedraagt dan hij. ‘Ik klink toch een pak diplomatischer?’ Hij stopt een flinke lepel havermout in zijn mond: ‘En dat is helemaal anders dan wat de mensen nog altijd van mij verwachten.’

Wat verwachten de mensen dan van Arnold Schwarzenegger? Ze zien hem nog altijd als de actieheld die bad guys tussen z’n boterham legt en z’n borst elke morgen met kokend lood wast. Of als de kerel die zich in een documentaire over het carnaval in Rio het volgende diepzinnige commentaar liet ontvallen: ‘Nu ik de mulattinnen ermee heb zien schudden, begrijp ik perfect waarom ze in Brazilië hetzelfde lichaamsdeel vereren als ik: de kont.’

Het is ook Arnie die ooit Barbara Bush omversleede – in Camp David, toen George senior president was – en die zijn zilveren huwelijk met Maria Shriver op de klippen stuurde door een kind te verwekken bij de meid. Maar die Arnold Schwarzenegger zie je niet vaak meer. Hij is nu één van de meest vooraanstaande milieuactivisten van Amerika. Het is een titel die hij niet gestolen heeft: als gouverneur van Californië liet hij verschillende waterkrachtcentrales bouwen – de eerste in de staat – en duizenden overheidsgebouwen energiezuinig maken. Maar dat is klein bier in vergelijking met de California Global Warming Solutions Act uit 2006: in die wet – de eerste in haar soort in de VS – nam Californië zich voor om tegen 2020 de uitstoot van schadelijke stoffen terug te brengen naar het niveau van 1990. En dat als Republikeinse gouverneur in een Democratische legislatuur.

‘Arnold heeft vanaf het begin een duidelijk standpunt ingenomen: het aanpakken van de klimaatverandering is goed voor de economie, de gezondheid, de nationale veiligheid én het milieu,’ zegt Terry Tamminen, een doorgewinterd milieuactivist en schrijver die onder Schwarzenegger aan het hoofd stond van het Environmental Protection Agency in Californië. Het verwondert hem niet dat Schwarzenegger na zijn twee ambtstermijnen als gouverneur nog altijd even begaan is met het milieu: ‘Hij ziet dat het Californische voorbeeld de hele wereld kan veranderen – vooral door het idee dat je niet hoeft te wachten op de nationale overheid of internationale instanties om iets te doen. Die tijd hebben we simpelweg niet.’

Om zijn ideeën kracht bij te zetten, vloog Schwarzenegger in 2015 naar Parijs voor de klimaatconferentie van de Verenigde Naties. Daar gaf hij een toespraak over de verdragen die hij als gouverneur met Mexicaanse staten en Canadese provincies had gesloten: ‘Lokale overheden kunnen tot 70 procent van de uitstoot van broeikasgassen controleren.’ Hij deinsde er in zijn speech niet voor terug om zijn filmstatus in te zetten voor de goede zaak: ‘Het moment is gekomen om op lokaal niveau de fakkel van een energievriendelijke toekomst op te nemen, meedogenloos als een Terminator.’

Dat maakt van Schwarzenegger de perfecte tegenstander voor Trump, een hevige voorstander van steenkool, petroleum en andere fossiele brandstoffen. Arnold heeft geen politieke ambities meer: de enige job die hem nog interesseert, is die van president, en die is onbereikbaar voor iemand die als Oostenrijker is geboren. In plaats daarvan wil hij voor het milieu strijden, met een Conan-zwaard als het moet.

Als het op promotiewerk aankomt, is Arnold een kei. Hij begon zijn carrière met het verkopen van voedingssupplementen, en met zijn films deed hij net hetzelfde, maar dan wereldwijd: telkens als de marketingafdeling een steek liet vallen, kwam hij tussenbeide. Slechte marketing is ook het belangrijkste probleem van de milieuactivisten, vindt hij.

‘Die jongens geven speeches die ikzelf geweldig vind, maar waar de gewone man geen snars van begrijpt. Je kunt praten over de zeespiegel tot je een ons weegt, maar wat betekent dat voor een arme donder uit Iowa die elke dag strijd moet leveren om brood op de plank te krijgen?’

Hij begrijpt dat de mensen bang zijn van IS en de moorden die ze dag in, dag uit in het nieuws zien, en dus hanteert hij ook dreigende taal: in november vorig jaar lanceerde hij een tv-spotje van 90 seconden met als boodschap dat er wereldwijd jaarlijks zeven miljoen mensen sterven door de milieuvervuiling – meer dan door auto-ongelukken, moorden, oorlogen en zelfmoorden. Daarna richt Arnie zich tot de politici die weigeren het probleem aan te pakken: ‘Ik zou hun mond aan de uitlaatpijp van een vrachtwagen willen vastkleven, de motor aanzetten en zien hoelang het duurt voor ze de pijp aan Maarten geven.’

Harde taal, maar dat moet, zegt hij: ‘Als je niet klaar en duidelijk bent, praat je over de hoofden van de mensen heen.’


Ideetje voor Obama

In januari 2011 rondde Schwarzenegger zijn tweede termijn als gouverneur van Californië af, iets wat weinig inwoners zich hadden kunnen voorstellen, ook Arnold niet. In 2003 verkeerde de staat in complete chaos. De Democratische gouverneur Gray Davis was na de stroomcrisis gedwongen af te treden en meer dan honderd kandidaten voelden zich geroepen om hem te vervangen, onder wie ook Larry Flynt, de uitgever van het pornoblad Hustler, en de acteur Gary Coleman, Arnold uit ‘Diff’rent Strokes’. Schwarzenegger, die niet langer kon aanzien hoe zijn staat naar het bankroet werd gedreven, kondigde onverwacht zijn kandidatuur aan in ‘The Tonight Show with Jay Leno’.

'Ja, ik heb een Hummer, maar hij rijdt op biodiesel: als ik gas geef, ruikt het naar frietjes'

Toen hij ook verkozen raakte, ging hij meteen tot de actie over. Hij probeerde de begroting van Californië weer in evenwicht te krijgen, hij wist bij president Bush miljoenen dollars los te peuteren voor naschoolse activiteiten en kondigde groene maatregelen af waar ook de industrie zich in kon vinden. ‘Ik heb toen duidelijk gemaakt dat het olietijdperk op zijn laatste benen liep. Zonnepanelen en elektrische auto’s: dat is de toekomst.’

‘Hij is een Republikein, maar hij toonde dat je niet hoeft te kiezen tussen het milieu of de economie,’ zegt Fran Pavley, een Democratische senator die nauw met Schwarzenegger heeft samengewerkt. ‘Nu hebben we honderdduizend jobs in de zonne-energiesector in Californië. Hij was niet te beroerd om advies in te winnen bij mensen die er meer van af wisten dan hij, en hij kon het hebben als je het fundamenteel met hem oneens was.’

Na de recessie van 2008 ontspoorde de begroting opnieuw en Schwarzenegger kwam onder vuur te liggen omdat hij overheidspersoneel dwong onbetaald verlof op te nemen. Zijn hervorming van de gezondheidszorg werd gekelderd – al prees hij zichzelf achteraf dat hij Obama had geïnspireerd – en zijn aanvaringen met de vakbonden zetten zijn huwelijk met Maria Shriver onder druk. Zij is de dochter van Eunice Kennedy en Sargent Shriver, de stichter van het Peace Corps en in 1972 vicepresidentskandidaat voor de Democraten. Arnolds schoonfamilie had hem aan de borst gedrukt, maar ze waren wel pro vakbonden en ze waren allerminst in hun nopjes toen hij de Democratische senatoren ‘mietjes’ had genoemd omdat ze hadden geweigerd te snoeien in de overheidspensioenen.

Maar nu zijn tweede ambtstermijn er bijna op zat, had Schwarzenegger het gevoel dat hij orde op zaken had gesteld. Niet dat hij veel tijd had om ervan te genieten. Kort nadat hij zijn ambt had neergelegd, vroeg Maria de echtscheiding aan, omdat ze te weten was gekomen dat Arnold in 1997 de huismeid had bezwangerd – Mildred Baena beviel datzelfde jaar van Joseph, zes (!) dagen nadat Maria van Christopher was bevallen, Schwarzeneggers vierde spruit.

Alle banden met de Kennedy’s werden doorgeknipt, de familie die hem onder meer had geleerd hoe je tijdens het diner over politiek kon praten – iets wat in zijn jeugdjaren in Oostenrijk absoluut not done was. Wat de hele zaak nog surreëler maakte, was dat Shriver pal achter haar man had gestaan tijdens zijn eerste verkiezingscampagne voor het gouverneurschap, toen hij van ongewenste intimiteiten werd beschuldigd.

Zes jaar later heeft Schwarzenegger het goedgemaakt met zijn kinderen en heeft hij een gezonde relatie met Joseph (19), die studeert aan de nabijgelegen Pepperdine University. Piekeren doet hij al lang niet meer over ‘de grootste fout van mijn leven’. ‘Ik zou mezelf voor het hoofd kunnen slaan zoveel ik wil, maar dat zal niets aan de situatie veranderen. De vraag is: hoe kun je verder? Hoe kun je een prima relatie hebben met je kinderen? Je kunt de klok niet terugdraaien. Als ik écht de Terminator zou zijn en terug in de tijd kon reizen, zou ik natuurlijk tegen mezelf gaan zeggen: ‘Arnold... Nee, jongen, niet doen.’ Maar achteraf is het makkelijk praten, hè.’


Gekke groenen

Vandaag is Donald Trump aan de macht en Schwarzenegger is niet van plan om het hem makkelijk te maken. Zijn discussies met Trump gaan alleen over het milieu, het is niet persoonlijk, bezweert hij. ‘Maar zoals hij terug naar het steenkooltijdperk wil... Komaan! Dan zou ik afzweren waar ik altijd voor heb gevochten.’ Tegelijkertijd vervloekt hij milieuactivisten die het grotere plaatje niet zien. Als voorbeeld geeft hij het Sunrise Powerlink-project uit 2005, dat zonne-energie moest transporteren van Imperial Valley naar San Diego. Milieubewegingen vonden het eerst fantastisch, tot ze inzage kregen in de plannen. ‘En toen zeiden ze: ‘Ja, maar hier ga je dwars door natuurgebied, en daar dwars door de woestijn, en hier leeft een bijzondere schildpad, en daar heb je een interessante schapenpopulatie, en een beetje verder ga je over indiaanse heilige grond.’’

Schwarzenegger raakt opgewonden en schudt driftig het hoofd. ‘Ze hebben vijf jaar geprocedeerd voor we konden beginnen. Pas zeven jaar later was het klaar, maar we hadden het hele project in één jaar af kunnen krijgen! Ze moeten gewoon zwijgen en ons voor groene energie laten zorgen.’

Niet dat hijzelf perfect is: wanneer ik hem vraag wat hij allemaal in zijn garage heeft staan, zegt hij: ‘Een GMC Yukon-terreinwagen en een Hummer. Maar hij rijdt op biodiesel: als ik gas geef, ruikt het naar frietjes.’

Wanneer je hem bezig hoort, is het niet moeilijk te begrijpen waarom hij de Californiërs kon charmeren als gouverneur: hij is net als Donald Trump, maar dan met groene vingers. ‘Hij denkt ongetwijfeld: ‘Ik zou het veel beter doen dan die hufter,’’ zegt regisseur James Cameron, die al meer dan dertig jaar met hem bevriend is. ‘Je ziet wel een duidelijke parallel: de persoonlijkheidscultus. Schwarzenegger is er gouverneur door geworden, en het is goed uitgedraaid. Nu heeft Trump het op dezelfde manier tot in het Witte Huis geschopt, maar hij leidt ons recht naar de hel.’

'Schwar­zen­eg­ger:'Hey Donald, waarom wisselen we niet van job? Dan kunnen de mensen eindelijk met een gerust gemoed naar bed.'

Schwarzenegger slaagt er wel goed in om zijn woede te verbergen en zoveel mogelijk humor in zijn boodschap te steken. Zo heeft hij eens een videoclip met Cameron over de vleesconsumptie gemaakt – de vleesindustrie is één van de grote boosdoeners in de klimaatverandering. In de clip zie je Arnold geblinddoekt door een woestijnlandschap strompelen en hij dondert bijna van een klif, waarop hij zijn blinddoek afneemt en met zijn Arnold-accent zegt: ‘Less meat, less heat, more life’ – minder vlees, minder hitte, meer leven.

Vanmiddag gaat hij in discussie met studenten van Schwarzenegger het door hem gesponsorde Schwarzenegger Institute for State and Global Policy, een onderdeel van de University of Southern California (USC). Hij brengt een mix van kwinkslagen en tips hoe ze de milieuproblematiek aan een twijfelend publiek kunnen verkopen. Een meisje dat voor ingenieur studeert, stelt hem een vraag en begint dan te blozen: ‘Ik wilde nog iets vragen, maar ik ben vergeten wat.’ Arnold laat de kans niet liggen: ‘Geen probleem, het is ook gouverneur Perry overkomen toen hij president wilde worden (tijdens een tv-debat kon hij maar twee van de drie departementen opnoemen die hij wilde afschaffen, red.).’

Alle studenten lachen, maar Arnold wordt meteen weer ernstig: ‘Als je begint over bomen die worden aangetast door exotische kevers of over de stijging van de zeespiegel tegen 2040, krijg je vast te horen: ‘Daar lig ik niet meteen wakker van.’ Je moet de mensen wakker schudden met wat ze vandaag al voelen. Milieuactivisten hebben het altijd over de opwarming van de aarde, maar dat is niet het belangrijkste. Elk jaar sterven er zeven miljoen mensen door de milieuvervuiling: daar draait het om.’

Hij drukt de studenten op het hart om zich op vandaag te concentreren: dat doet hij zelf ook, zeker nu hij de kaap van de 70 nadert. Volgende week gaat hij een skiwedstrijd in Oostenrijk bijwonen, hij gaat op bezoek bij paus Franciscus – hij heeft zich al geout als een grote fan – en hij blijft Trump onder vuur nemen over het inreisverbod voor moslims.

Maar Trump schiet ook terug: ‘Laten we bidden voor Arnold en zijn beroerde kijkcijfers,’ zei hij op het National Prayer Breakfast. Schwarzeneggers antwoord liet niet lang op zich wachten: ‘Hey, Donald, ik heb een fantastisch idee: waarom wisselen we niet van job? Jij lokt kijkers op tv, en ik neem jouw job over, dan kunnen de mensen eindelijk met een gerust gemoed naar bed.’

Al bij al is Schwarzeneggers leven niet zo gek veel veranderd. ‘Ik heb nu twee weken op een filmset in China gestaan voor een prent met Jackie Chan. Daarna ben ik doorgevlogen naar Europa voor een toespraak, en bij mijn terugkeer heb ik de opnames voor ‘The New Celebrity Apprentice’ afgewerkt.’ Binnenkort komt er nog een nieuwe film met hem uit: ‘Aftermath’. Een vrouw en haar kind zijn omgekomen in een vliegtuigcrash, en de echtgenoot, gespeeld door Schwarzenegger, geeft de luchtverkeersleider de schuld.

Na het gesprek met de studenten rijdt hij terug naar Brentwood, waar hij hartelijk wordt verwelkomd door zijn pony Whiskey. ‘Wat ze het liefst van al doet, is in huis rondwandelen,’ zegt hij, terwijl hij naar Whiskey wuift.

Hij stapt uit de auto en wordt onmiddellijk omringd door zijn assistent, een bodyguard en een cameraploeg die een interview komt opnemen. ‘Daar gaan we!’

© Men’s Journal

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234