null Beeld

The Believer

't Zijn woelige tijden voor wie weleens met een keppeltje op het hoofd door de straten struint. Lichtjes provocerend doet Canvas vanavond zijn duit in het zakje door 'The Believer' te programmeren, het debuut van Henry Bean dat in 2001 meer stof deed opwaaien dan een Israëlische gevechtseenheid op de Gazastrook anno 2009.

'Een ode aan de Jodenhaat,' oreerden luitjes die niet goed gekeken hadden. Want het verhaal van Danny Balint, een Joodse jongen die zich verliest in zelfverloochening en een antisemitische hardliner wordt, is net een pleidooi tégen ranzig anti-judaïsme. Maar zo werd 't dus niet begrepen: Bean vond aanvankelijk geen distributeur, en moest zelf alle festivals afreizen. Waar hij uiteindelijk de mooiste erkenning kreeg: op het Sundance Festival werd 'The Believer' bekroond met de prijs van de jury.

HENRY BEAN «Ik wilde het verhaal vertellen van een overtuigde neonazi die, hoe hard hij ook probeert, niet kan ontkomen aan zijn Joods-zijn. 't Is losjes gebaseerd op het leven van Daniel Burros, een Ku Klux Klan-lid dat zelfmoord pleegde toen bekend raakte dat hij Joods was.

»Ik blijf erbij: 'The Believer' is een haast gênant pro-Joods document, 't is mijn liefdesgedicht aan het judaïsme. Het hoofdpersonage is geen domme jongen, maar een intellectueel zou ik hem toch ook niet meteen noemen. Ik leg hem de antisemitische argumenten in de mond waarvan ik vermoed dat zo'n type ze zou kunnen bedenken. Maar dat betekent toch niet dat ik die waarden wil propageren?»

- Veel mensen interpreteerden het wel zo.

BEAN «Mja, dat had ik enigszins verwacht. Ik was bang voor een rel - terecht, zo bleek. Dat de film geen distributeur vond, had te maken met Abraham Cooper, een rabbi verbonden aan het Simon Wiesenthalcentrum. Toen ik de film daar toonde, voelde ik meteen dat hij me niet mocht. 'Jij bent het soort mens dat er bij mij niet in komt,' zag ik hem denken. En effectief: hij is gaan rondstrooien dat ik een onbetamelijk document gemaakt had. In een telefoongesprek met iemand van Paramount, die de film zouden verdelen, zei hij dat de film niet deugde.

»Maar ik neem die zaak vooral het verkrampte Hollywood kwalijk. De studio's zijn tegenwoordig zo mogelijk nog conservatiever dan in de jaren veertig. Bovendien heeft zich daar een ellendig virus genesteld: gemakzucht. Alles is gericht op snel plezier - wie zijn publiek ook maar een béétje aan het denken wil zetten en enigszins innovatief wil zijn in dialogen en beeldtaal, krijgt meteen een fatwa naar z'n hoofd geslingerd. Triest.»

- 'The Believer' wordt vaak vergeleken met 'American History X'.

Bean «Begrijpelijk, maar ik denk dat ik meer risico genomen heb. 'American History X' was vooral een duidelijke film: het lag er vingerdik op dat de makers zich distantieerden van het personage van Edward Norton. Terwijl ik vooral op de kijker reken: hij moet zélf gaan nadenken over zijn hoogstpersoonlijke antwoorden op de ideeën van Danny.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234