The Boss versus The President: Bruce Springsteen daagt Donald Trump uit

De gevaarlijkste tegenstander van Donald Trump is geen politieke rivaal maar een rocker uit de arbeidersklasse. Bruce Springsteen heeft miljoenen fans die voor Trump hebben gestemd, en hij begrijpt als geen ander de Verenigde Staten. De president zal dan ook graag horen dat Springsteen, een Democraat in hart en nieren die campagne voor Barack Obama heeft gevoerd, een tweede ambtstermijn voor Trump in het Witte Huis voorspelt: ‘Ik zie op dit moment niemand die Trump zou kunnen verslaan.’

'Maar het is niet omdat je een goeie rocker bent, dat je ook een goede politicus kunt worden. Ik ben gewoon een muzikant met een grote mond'

We zitten in de kleedkamer van Bruce Springsteen in het Walter Kerr Theatre. Hij maakt zich klaar voor zijn onemanshow ‘Springsteen on Broadway’, een tweeënhalf uur durende marathon die hij sinds oktober vorig jaar vijf keer per week opvoert, en die sinds kort ook te zien is op Netflix.

Springsteen is zichtbaar verouderd in vergelijking met een paar jaar geleden, hier en daar wat grijzer ook. In zijn show vertelt hij honderduit over zijn jeugdjaren, die doorklinken in zijn muziek. Zijn vader was arbeider en het gezin had het lastig om de eindjes aan elkaar te knopen: ‘New York City was maar een uur rijden van Freehold, waar ik ben opgegroeid, maar het had net zo goed op de maan kunnen liggen, want we hadden geen geld om te reizen.’

Tegen de muur van zijn kleedkamer hangt de Amerikaanse vlag, en op de spiegel heeft hij oude foto’s geplakt. Op één daarvan is hij te zien met Castiles, de band waarin hij als tiener speelde. Hij is de enige overlevende van het vijftal. Drummer Bart Haynes is in Vietnam gesneuveld, en zanger George Theiss is eerder dit jaar bezweken aan longkanker. Zelf blijft hij onvermoeibaar doorgaan.

Bruce Springsteen «Daar is een eenvoudige reden voor: het publiek blijft komen.»

Springsteens vorige tour, in 2016, bracht wereldwijd bijna 270 miljoen dollar op. Maar dat geld houdt hij niet allemaal voor zichzelf: sinds zijn ‘Born in the USA’-tournee in 1984 schenkt de rocker na elke show 10.000 dollar aan een goed doel.

– Al meer dan drie decennia: intussen moet u miljoenen hebben weggegeven.

SPRINGSTEEN «Ik was toen 34 en wilde mijn steentje bijdragen. In de jaren 80 sloten veel staalfabrieken de deuren. Ik had een ontmoeting met de voorzitter van de lokale vakbond in Monongahela Valley, in de Rust Belt, en hij bracht me in contact met een organisatie van voedselbanken die later tot een nationaal netwerk zou uitgroeien. We zijn samen groot geworden (glimlacht). En sindsdien ben ik hen blijven steunen.»

– U speelt ook op de Stand Up for Heroes-benefietconcerten, ten voordele van veteranen die gehavend uit Afghanistan en Irak zijn teruggekeerd.

SPRINGSTEEN «Ik speel gitaar en zamel geld in. Voor mij is het maar een kleine inspanning, en voor hen betekent het heel veel.»

– In de hele VS staan mensen in de rij voor een warme maaltijd. Door de zwakke sociale zekerheid in Amerika zijn ze aangewezen op milde weldoeners zoals u.

Springsteen «Honger is nog steeds een groot probleem in Amerika. We zijn nochtans één van de welvarendste landen ter wereld, dus dan weet je dat er iets goed fout zit.

»Minstens een even groot probleem is de pijnstillerepidemie. Alleen al vorig jaar heeft die 48.000 levens geëist, vooral bij de armen.»

– Liefdadigheidswerk is mooi, maar moet er niks aan de bron gebeuren?

Springsteen «Geen enkele partij heeft tot dusver iets gedaan aan de armoede die aan de basis van die problemen ligt. Eigenlijk hebben we een nieuw marshallplan nodig om onze steden te redden, waar veel mensen honger lijden. Maar blijkbaar is niemand in staat om zoiets op poten te zetten.»


Randdebiel

Springsteen wikt zijn woorden als hij het over de Amerikaanse politiek heeft, en over zijn land, waar de ongelijkheid en de tegenstellingen groter zijn dan ooit. Maar het is duidelijk dat hij misnoegd is. Arbeiders, landbouwers, alleenstaande moeders, truckers, bewoners van caravanwijken – zíjn publiek – zijn bang. De lonen stijgen allang niet meer, goedkope import maakt Amerikaanse producten minder aantrekkelijk en de snelheid waarmee de samenleving digitaal wordt, heeft miljoenen gedesillusioneerd achtergelaten. De interneteconomie creëert niet genoeg jobs, klagen ze, terwijl er wel elke dag nieuwe regels worden uitgevaardigd die hun leven lastiger maken.

In plaats van die problemen aan te pakken, lijken de Democraten vooral bezig met een nationaal verbod op plastic rietjes en een strengere wetgeving voor vervuilende fabrieken, die nu al in de problemen zitten. Ondertussen verleidt Donald Trump de traditionele Democratische kiezers met de belofte om af te rekenen met zelfvoldane politici en hun meelopers, en met nadelige handelsakkoorden. Hij schildert zijn tegenstanders af als geprivilegieerde liberalen die de grootste minachting koesteren voor de arbeiders in de diepe VS.

SPRINGSTEEN «Er zijn veel redenen waarom zoveel mensen voor Trump stemmen. De arbeiders hebben al zware klappen te verwerken gekregen door de sluiting van de staalfabrieken in de jaren 70 en 80. Daarna explodeerde de informatietechnologie. Dat zijn gebeurtenissen die levens ingrijpend veranderen. Plots woon je in een land waarvan je je geen deel meer voelt uitmaken. Of je voelt dat er niemand naar je luistert. Er is enorm veel onzekerheid en angst. En dan komt er iemand die je angst voor het vreemde en onbekende bespeelt, en de schuld afschuift op mensen aan de andere kant van de grens. Dan heb je een publiek voor zulke meningen. Er is ontzettend veel veranderd in de VS, en daar hebben de Democratische noch de Republikeinse regeringen op gereageerd.»

'Ik denk niet dat iemand als Donald Trump oplossingen voor onze problemen heeft. Hij doet vooral wat anderen vóór hem hebben gedaan: de belastingen verlagen voor wie het al goed heeft ''

– In ‘Youngstown’ zong u over de teloorgang van de staalindustrie in de gelijknamige stad in de Rust Belt. Trump hield er vorig jaar een ophefmakende speech: ‘Die jobs zullen allemaal terugkeren. We zullen die fabrieken opnieuw doen draaien, of we breken ze af en bouwen er splinternieuwe.’

SPRINGSTEEN «Ja, en daar kwam niets van in huis.»

– Hij beloofde de Amerikaanse markt te beschermen met hogere invoertaksen.

SPRINGSTEEN «Kijk, zoals de meeste Amerikanen zou ik het liefst hebben dat die jobs hier blijven. Maar ik denk niet dat iemand als Donald Trump oplossingen voor onze problemen heeft. Hij doet vooral wat anderen vóór hem hebben gedaan: de belastingen verlagen voor wie het al goed heeft. Ik ben er niet zo zeker van dat die invoertaksen het gewenste effect zullen hebben en of er wel een manier is om die jobs terug naar hier te krijgen. Dat maakt zoveel Amerikanen bang.»

– U steekt uw minachting voor Trump niet weg. Zo noemde u hem ooit al een randdebiel. Dat kost u ongetwijfeld fans.

SPRINGSTEEN «Tja. Dat is de prijs die ik betaal voor mijn overtuiging.»

– Toen Robert De Niro eerder dit jaar naar Trump uithaalde, sloeg die genadeloos terug: ‘Robert De Niro – erg laag IQ. Heeft te veel klappen op zijn hoofd gekregen in boksfilms.’ U heeft hij voorlopig gespaard.

SPRINGSTEEN (grijnst) «Misschien is hij bang om zijn aanhangers te dwingen om te kiezen tussen hem en mij.»

– Er lijkt eindelijk verandering op til. De Democraten veroverden in november opnieuw het Huis van Afgevaardigden.

Springsteen «Met de hulp van een rist Hollywoodsterren, ja. En zo overtuigend was die overwinning ook weer niet. In de Senaat verloren we zetels aan de Republikeinen, vooral in regio’s waar Trump een bezoek had gebracht.

»Het is fijn om weer de grootste partij te zijn in het Huis van Afgevaardigden, maar ik had liever nog meer onvrede over de voorbije twee jaar gezien. Het land is op dit moment sterk verdeeld, en veel mensen slikken al dat gezwets. We maken de moeilijkste periode in jaren door.»

– Tien jaar geleden voerde u actief campagne voor Obama en zamelde u geld in met concerten. Nu niet meer.

Springsteen «Ik zie op dit moment gewoon niemand die Trump zou kunnen verslaan. Het zou iemand moeten zijn die dezelfde taal spreekt, maar zo’n kandidaat hebben de Democraten niet.»


Geknipte kandidaat

Misschien heeft de Democratische partij een nieuwe kandidaat nodig. Iemand die net als Trump wortels in New Jersey heeft, waar de president zijn boks- en gokimperium heeft opgebouwd. Een steenrijke beroemdheid zonder politieke bagage, die de taal van het volk spreekt. Met andere woorden, iemand als Bruce Springsteen. Hij is nu 69, even oud als Trump toen die zich kandidaat stelde voor het presidentschap. Net als Trump is hij een kind van de jaren 40 dat zich een weg naar de top heeft gevochten, en werd hij niet uitgeloot om in Vietnam te gaan vechten. De broer van Trump was een zware drinker, net als de vader van Springsteen – het zou hen ertoe bewegen zelf geheelonthouder te worden. Ze steunen allebei goede doelen voor oorlogsveteranen en zwepen hele stadions op met de Amerikaanse vlag op de achtergrond. Ze supporteren zelfs voor hetzelfde baseballteam, de New York Yankees.

– En, wanneer maakt u uw kandidatuur bekend?

Springsteen (lacht) «Ik zou een vreselijke kandidaat zijn. Bovendien ga ik binnenkort weer op tournee met de E Street Band, en komt er een nieuwe plaat uit, mijn eerste in vijf jaar. Bij gebrek aan een betere omschrijving noem ik het een singer-songwriterplaat, meer een soloproject. Mijn fans zien The Boss liever op een podium dan in de politieke arena (glimlacht).»

– U kreeg van Barack Obama de Presidential Medal of Freedom, de hoogste Amerikaanse onderscheiding, en gaf kort daarna een privéconcert voor zijn gezin. Sindsdien zijn de Obama’s goede vrienden. Met die politieke connecties en staat van dienst, én het geld dat u als muzikant hebt verdiend, zou u een geknipte presidentskandidaat zijn.

SPRINGSTEEN «Maar het is niet omdat je een goeie rocker bent, dat je ook een goede politicus kunt worden, hoeveel platen je ook hebt verkocht. Uiteindelijk ben je gewoon een muzikant met een grote mond.»


Katholieke stempel

Hij mag dan wel een gulle weldoener zijn, uiteraard vergeet The Boss ook zichzelf niet. Springsteen heeft tot op heden 135 miljoen platen verkocht, zijn tournees zijn erg winstgevend en hij strijkt een aardige stuiver op van de merchandising. Hij heeft een boerderij in New Jersey met meer dan 150 hectare grond, waar hij en zijn vrouw Patti Scialfa paarden kweken. Daarnaast hebben ze een huis in Los Angeles en een ander in Florida, en een mooie verzameling oldtimers en motoren.

Zijn kinderen hebben les gevolgd aan een gerenommeerde privéschool, waar ze een uniform moesten dragen – Springsteen zou er zelf ongetwijfeld buitengegooid zijn. Evan (28) is afgestudeerd in de muziekwetenschap aan Boston College, hij schrijft songs en werkt als producer voor een radiozender. Jessie (26) rijgt de successen aan elkaar in het jumpingcircuit en Sam (24) heeft de school vroegtijdig verlaten. Hij is nu brandweerman en boer. Springsteens vermogen wordt geschat op 200 miljoen dollar. Hij heeft dat nooit bevestigd, maar bekent in zijn autobiografie ‘Born to Run’ dat hij er warmpjes bij zit: ‘Ik leid een luxeleven, ik dobber in mijn jacht op de Middellandse Zee en vlieg met mijn privéjet van de ene tandarts naar de andere.’

'Ik zou een vreselijke presidentskandidaat zijn. Mijn fans zien The Boss liever op het podium.' (Foto: Bruce Springsteen krijgt de Presidential Medal of Freedom van Barack Obama.)'

Na de dood van enkele van zijn beste vrienden is Bruce Springsteen begonnen met een balans op te maken. Behalve de andere leden van Castiles zijn er ook twee maatjes van de E Street Band overleden, saxofonist Clarence Clemons en accordeonist Danny Federici.

SPRINGSTEEN «Ik denk nog elke dag aan hen. Weet je, ik geloof in geesten. Ze leven samen met ons. Ze verlaten ons nooit, en daarin schuilt een zekere schoonheid en hoop. Ik geniet ervan als ik de geesten van mijn vader en van Clarence een bezoekje breng, en die van mijn vrienden en familie. Ik doe dat elke avond op het podium. En ik bezoek geregeld het katholieke kerkje in Freehold, waar ik als kleine jongen nog misdienaar was.»

– Dat verbaast me. U hebt jarenlang gefulmineerd tegen uw strenge katholieke opvoeding: de dictatuur van de nonnen in de basisschool Saint Rose of Lima in Freehold zou u nog altijd nachtmerries bezorgen.

SPRINGSTEEN «Naarmate je ouder wordt, word je vatbaarder voor spiritualiteit. Je bent ook dichter bij die andere wereld, misschien heeft dat er ook iets mee te maken. Het dogmatische van de godsdienst heb ik al lang achter me gelaten. Maar wat je nooit uit mij zult krijgen, zijn die acht jaar aan een katholieke school. Ik voel me nog altijd aangetrokken tot de katholieke kerk. Ik weet niet of dat meer met religie dan met nostalgie te maken heeft, maar ik voel die katholieke stempel heel sterk. Alleen biechten heb ik al heel lang niet meer gedaan (lacht).»

– U hebt lang tegen depressies gevochten.

SPRINGSTEEN «Ja, en fysiek wordt het ook allemaal wat lastig. Door intensief gitaar te spelen, heb ik voortdurend last van peesontstekingen. Ik ben aan mijn keel geopereerd en aan mijn nekwervels, omdat ik aan één zijde alle gevoel kwijt was. Soms voel ik me als Indiana Jones, die in de laatste ‘Raiders’-film te horen krijgt: ‘Indy, we hebben de leeftijd bereikt waarop het leven stopt met ons dingen te geven en ze begint af te nemen’ (lacht). Maar ik ben niet van plan om gas terug te nemen, hoor. Ik ga nog steeds naar de fitness, alleen wat minder dan vroeger. Hoe ouder je wordt, hoe minder je hoeft te doen. Ik maak twee of drie keer per week een stevige wandeling en ik ben wat in de weer met mijn gewichten, dat is het ongeveer. En ik let op wat ik eet: ’s ochtends havermout en wat fruit, ’s middags een vegetarische chilischotel en ’s avonds een lichte maaltijd.»

– Een leven vol rock-’n-roll krijgt uw generatie niet klein: u bent niet de enige rocker op jaren.

SPRINGSTEEN «Precies: Mick Jagger is 75 en in topvorm, net als Paul McCartney. B.B. King en Chuck Berry hebben nog opgetreden tot een eind in de 80. En ik heb nog met Pete Seeger gezongen toen hij 90 was. Gelukkig heb ik goede genen. Mijn tantes Ida en Dora zijn 90 en 92 geworden, en mijn moeder is nog altijd actief op haar 93ste, al is dat nu wat minder sinds ze alzheimer heeft.

»Ik ga voor de lange termijn, en ik ben benieuwd wat ik bij elkaar gespeeld zal hebben in mijn leven. Beeld je eens in hoe Elvis zichzelf opnieuw had kunnen uitvinden op zijn 70ste, of waar Jimi Hendrix geëindigd zou zijn met zijn elektrische gitaar.»

Op zijn volgende tournee zal Springsteen niet meer zo snel op zijn knieën over het podium glijden of crowdsurfen, maar voor het overige is hij niet van plan veel toegevingen te doen. Dat is uitstekend nieuws voor de miljoenen fans die terugkijken op hun leven op de soundtrack van vijf decennia muziek. En hij heeft een duidelijke boodschap voor wie wacht op een signaal om het wat rustiger aan te doen: blijven doorgaan.

– Bent u klaar voor een zesde decennium rock-’n-roll?

SPRINGSTEEN «Absoluut. Waarom niet?»

© The Sunday Times





‘Springsteen on Broadway’ is uit bij Columbia Records. De show is ook te zien op Netflix.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234