null Beeld

'The Drop': Michaël Roskam dringt Hollywood binnen

Een lawine van loftuigingen, een ijzersterk openingsweekend aan de box office: ‘The Drop’, het Hollywooddebuut van ‘Rundskop’-regisseur Michaël R. Roskam, heeft in de Verenigde Staten indruk gemaakt.

Erik Stockman

Tijdens een bezoekje aan de set in Brooklyn, nu dik een jaar geleden, ontmoette Humo een relaxte Roskam. Zichtbaar in zijn sas bewoog hij zich tussen zijn acteurs en zijn technische ploeg. Hoofdrolspelers Tom Hardy (‘The Dark Knight Rises’, ‘Locke’) en Noomi Rapace (‘The Girl with the Dragon Tattoo’, ‘Prometheus’) vertrouwden ons toe dat ze in de wolken waren over hun samenwerking met de Belg: ‘Michaël is een echte poëet. Het was alleen wat wennen aan dat soms vreemde Vlaamse gevoel voor humor.’

Op de set liepen nog wel meer Vlamingen rond: Nicolas Karakatsanis, de briljante director of photography van ‘Rundskop’, stond achter de camera, Matthias Schoenaerts vertolkt een bijrol. Via een monitor mochten we een opname observeren waarin Schoenaerts Hardy in zijn huis komt intimideren: het ging om een kleine scène, er kwamen geen revolvers of kopstoten aan te pas, maar de dreiging hing tastbaar in de lucht. Toen al vertelden onze voelsprieten ons dat ‘The Drop’ weleens iets heel speciaals zou kunnen worden. En inderdaad: nu we de afgewerkte film hebben gezien, kunnen we alleen maar bevestigen dat ‘The Drop’ een bijzondere, op een traag opborrelende suspense drijvende prent is geworden.

HUMO Bob Saginowski is één van de meest intrigerende personages die ik de laatste tijd in de donkere zaal ben tegengekomen. Wie is die man? Een onschadelijke barman? Een sympathieke peer met een laag IQ? Een ex-gangster die zich gedeisd houdt?

Michaël Roskam «Nobody sees him coming. Bob is een wandelend mysterie – dat was trouwens één van de elementen die mij zo aantrokken in het scenario van ‘The Drop’. Ik word gefascineerd door figuren die zich niet laten kennen, tot ze door omstandigheden worden gedwongen om uit hun schulp te komen. Niemand weet wat er met Bob aan de hand is, niemand weet wat er zit aan te komen, maar op het moment dát het komt: whám! Tijdens de testvisies zaten de mensen te roepen en te joelen: ‘Oh my God! Oh my God!’ Fantastisch (lacht).

»Maar Bob is niet het enige personage uit ‘The Drop’ dat zich niet laat kennen. Ook Nadia (Noomi Rapace), Marv (James Gandolfini, die tussen de opnames en de release overleed. ‘The Drop is zijn laatste film, red.) en zelfs Chovka, de gangsterbaas, houden voortdurend een pokerface op. Niemand laat zien wat hij denkt of voelt, niemand wil zijn intenties kenbaar maken. Als je het geluid zou afzetten, zou je niet eens doorhebben dat je naar een gangsterfilm zit te kijken. Neem nu de scène waarin Chovka, fantastisch vertolkt door Michael Aronov, Marv in de bar komt afdreigen. Als je die scène zonder geluid zou bekijken, zou je kunnen denken dat Chovka en Marv gewoon een vriendschappelijke babbel houden – al voel je wel dat er van Chovka een zekere dreiging uitgaat. Ik had hem evengoed als een driftkikker tekeer kunnen laten gaan: ‘Where’s my fucking money!!! Shut the fuck op!!! Motherfuckers!!!’ (lacht) Maar waarom zou Chovka dat moeten doen? Marv en Bob wéten dat hij een zware jongen is. Dus had ik aan Michael gevraagd om die scène heel ingetogen te spelen. En dat was voor iedereen zo’n beetje de opdracht: laat je niet kennen, verberg je gevoelens, zet je pokerface op, acteer niet te expliciet. Het níét doen is vaak sterker dan het wél doen. Zelfs Eric Deeds, het personage van Matthias, doet er alles aan om te verbergen dat hij eigenlijk gek is (lacht).»

HUMO Kunnen we zeggen dat die ingetogenheid de stempel is die jij op ‘The Drop’ hebt gedrukt?

Roskam (knikt) «Nu, de aanzet was wel al aanwezig in het scenario. Daarnaast wilde ik er ook iets fabelachtigs in, iets film noir-sprookjesachtigs. Op de set dacht ik voortdurend: hoe zou Frank Capra ‘Taxi Driver’ hebben gemaakt? En hoe zou Travis Bickle eruit hebben gezien als het James Stewart was geweest in plaats van Robert De Niro

HUMO Het scenario is van Dennis Lehane, de schrijver van ‘Shutter Island’, ‘Gone Baby Gone’ en ‘Mystic River’. Een grote naam dus. Had hij er geen problemen mee dat je hier en daar veranderingen hebt aangebracht aan zijn script?

Roskam «Nee. Dennis is ongelooflijk genereus geweest – iets wat ik nooit had verwacht. ‘Het is mijn script,’ zei hij, ‘maar het is jouw film. Als je dingen wil veranderen, kunnen we erover praten.’ En ik héb scènes en dialogen toegevoegd. Die stuurde ik dan ter goedkeuring naar hem op, en vervolgens maakte hij er Lehane-speak van. En wanneer ik het scenario dan van hem terugkreeg, bleek dat hij zelf nog wat dingetjes had aangepast. Een echte creatieve kruisbestuiving was het.»

De aaibare pitbull

HUMO Er zitten bloedmooie beelden in de film. Marv en Bob die na sluitingstijd in de bar nog wat zitten te babbelen: pure Edward Hopper. Kien je zo’n tableautje lang op voorhand uit?

Roskam «Mijn stelregel was: elk beeld in ‘The Drop’ moet uniek zijn. Ik wilde nergens een shot herhalen. Wat die scène met Marv en Bob betreft: ik had onmiddellijk gezien dat de zon heel mooi door die zonwering viel. Ik sprak erover met Nicolas, en hij zei: ‘Yep, ik zie het.’ En vervolgens zijn we aan de opbouw van die scène begonnen – Bob die aan het schoonmaken is, Marv die in een hoekje koffie zit te drinken, de stoelen omgekeerd op tafel. Op zulke momenten zie je ook de sterkte van je acteurs naar boven komen. Jim (Gandolfini, red.) vroeg me: ‘Waarom moet ik uitgerekend in dat hoekje gaan zitten? Wat doe ik daar?’ Ik zei: ‘Omdat Bob de vloer aan het dweilen is, en omdat dat de enige plek is waar je niet in zijn weg zit. Je leest je krant, je drinkt een kopje koffie, en wanneer hij met z’n zwabber langskomt til je je voeten omhoog. En vervolgens beginnen jullie te babbelen.’ ‘Geweldig! Perfect!’ En daarna hebben we speciaal voor die scène nog wat extra lijntjes dialoog bijgeschreven.»

HUMO De kracht van ‘The Drop’ schuilt voor een groot stuk in de vertolkingen. De wisselwerking tussen Hardy en Gandolfini, tussen Hardy en Schoenaerts: het is echt genieten geblazen.

Roskam «Mooi, daar ben ik blij mee. Ik zag het al op de set. Tom en Jim: dat klikte vanaf het eerste moment. Het was echt geweldig om die twee bezig te zien – de jonge wolf en de oudere wolf.»

HUMO Ben je het ermee eens als ik zeg dat de film grotendeels wordt gedragen door Tom Hardy?

Roskam (knikt) «Hij heeft Bob geweldig goed neergezet. Bob heeft de uitstraling van een aaibare pitbull – hoe raar dat ook klinkt (lacht). De suspense van het verhaal zit ’m in de vraag wie die fucking gast eigenlijk is. Weet je, sommigen zullen ‘The Drop’ een thriller noemen, of een misdaadfilm, of een misdaadtragedie. Ik noem het een suspenseful character study.»

HUMO Hardy staat alom bekend als een lastige acteur. Hoe stuur je zo iemand?

Roskam «Met vallen en opstaan. In het begin was Tom heel erg waakzaam en op zijn hoede. Hij heeft een hekel aan fake. Hij wacht tot het vertrouwen er is, en hij test je – en dan is het aan jou om te proberen rustig te blijven. Maar ik heb begrip voor zijn manier van werken – per slot van rekening is hij degene die zich op de set kwetsbaar opstelt, niet ik. En hij heeft het recht om die kwetsbaarheid, die daar als een schat voor mij openligt, te verdedigen. Mannen als Tom zijn supergevoelig, maar daarom zijn het ook uitmuntende acteurs. Jim was anders: ouder, meer ervaring, hij kende de strategieën om met die kwetsbaarheid om te gaan. Tom is op dat vlak nog heel ruw, hij is echt een rauw talent. En rauwe talenten kunnen zich soms onvoorspelbaar gedragen.

»Hij stond erop om het hondje Mike te noemen, en ik vraag me nog altijd af of het bedoeld was als een knipoog naar mij – Michaël, Mike. ‘Am I your dog?’ vroeg ik hem. ‘Sure you are,’ antwoordde hij (lacht).»

HUMO Kun je met zo’n man een vriendschapsband opbouwen, of blijft het bij een professionele werkrelatie?

Roskam «We sturen nog altijd berichtjes naar elkaar. Ik weet dat hij erg trots is op ‘The Drop’ – wat voor mij dan weer heel belangrijk is.»

HUMO Op het moment dat Schoenaerts in de film zijn intrede maakt, dacht ik heel even: ‘Oeioei, hij speelt wéér een boef.’ Maar hij doet het gewoon geweldig.

Roskam «Ja, hè? Hij is fantastisch. Niet vergeten: zijn personage had erg weinig achtergrondverhaal. Matthias had Eric Deeds evengoed kunnen neerzetten als een geflipte onnozelaar. Maar hij heeft een prachtige subtiele kwetsbaarheid in zijn vertolking gelegd, waardoor dat personage helemaal tot leven komt.»

De zachte reus

HUMO ‘The Drop’ laat ons ook nog eens zien wat voor een imponerende acteur James Gandolfini was. Vooral zijn interactie met Hardy is om van te smullen.

Roskam «Toen ik die twee voor de eerste keer zag samenspelen, in de kelderscène, dacht ik: ‘Halleluja!’ En ze voelden ook zelf dat het goed zat. Na die opname zei Jim over Tom: ‘He’s a fine fellow!’ (lacht) En Tom: ‘It’s gonna work with James.’ Heerlijk om zoiets mee te maken.»

HUMO Ben je na zijn dood niet in de verleiding gekomen om zijn rol in de montage groter te maken?

Roskam «Nee. Zijn personage, cousin Marv, was in het oorspronkelijke scenario iets minder prominent aanwezig, maar nog tijdens de opnamen hebben we beslist om zijn rol wat aan te dikken – zo goed was hij. Ook de mensen van de studio hadden heel snel gezien dat de dynamiek tussen Jim en Tom zo geweldig was, dat het gerechtvaardigd was om zijn scènes uit te breiden. De studio had aanvankelijk nochtans twijfels over Jim. ‘Oei,’ zeiden ze, ‘Gaan de toeschouwers niet zeggen dat hij wéér Tony Soprano speelt?’ Maar onmiddellijk nadat ze de eerste beelden hadden gezien, kreeg ik een telefoontje: ‘Wij zijn zó gelukkig met Jim. Hij is perfect.’»

HUMO Ik heb begrepen dat je een goede band met hem had.

Roskam «Ja. Hij was echt een superkerel. We hebben ons rot geamuseerd samen, en we belden nog veel met elkaar.»

HUMO Je had waarschijnlijk nooit gedacht dat je de woorden ‘In loving memory of James Gandolfini’ op de eindgeneriek zou moeten zetten.

Roskam «Nee. Hij zou naar Brussel komen, zijn kamer in Hotel Metropole was al geboekt. Ik was van plan om hem alle mooie plekjes te laten zien, en we zouden goed gaan eten – Jim was een echte bon vivant. Een zachte reus.»

HUMO Gandolfini liep al enkele jaren rond met plannen voor een film over het verblijf van Marvin Gaye in Oostende. Hijzelf zou Freddy Cousaert spelen, de Oostendse concertpromotor die Gaye onder zijn hoede nam.

Roskam «Werkelijk? Dat wist ik niet. Ik weet wel dat hij na ‘The Drop’ opnieuw met me wilde samenwerken: ‘Ik heb nog wat projecten op het oog. Laten we eens praten wanneer ‘The Drop’ erop zit.’ Nu vraag ik me af of hij het met mij over dat Marvin Gaye-project wilde hebben; ik ga het eens vragen aan zijn agent. Toevallig zit ook ik met een film over Marvin Gaye in mijn achterhoofd.»

95 procent Roskam

HUMO Toen ik je vorig jaar gedurende één dag aan het werk zag in Brooklyn, leek je je goed in je sas te voelen. Je oogde bijzonder relaxed.

Roskam «Ja, maar vlak nadat jullie waren vertrokken, is er van alles beginnen te fout lopen: probleempjes, vertragingen... De opnamen hebben uiteindelijk bloed, zweet en tranen gekost, maar goed: easy is boring (lacht). Ik heb uiteindelijk erg veel energie gestoken in het ontrafelen van de modus operandi op de set van een Hollywoodproductie.»

HUMO Ja, je vertelde dat je rekening diende te houden met allerlei absurde regels en voorschriften: je mocht bijvoorbeeld je eigen figuranten niet regisseren. Dat is toch te gek voor woorden?

Roskam «Eigenlijk niet, zo weet ik nu. In het begin dacht ik ook: ‘Maar komaan, gasten, waarom mag ik mijn eigen figuranten niet regisseren?’ Het leek wel alsof ik niets te zeggen had. Maar gaandeweg heb ik ontdekt hoe het werkt, en nu vind ik het een supersysteem. Neem nu de scènes in de bar: als ik aan elk van die figuranten moet gaan uitleggen waar ze moeten gaan staan en hoe ze moeten bewegen, zou er nauwelijks tijd overblijven om met mijn hoofdacteurs te werken. Ik was dus blij dat ik dat soort aanwijzingen aan de second assistant director kon overlaten.

»Dat ik niet met de figuranten mocht praten, heeft ook met iets anders te maken. In Hollywood is een figurant een figurant, en een acteur is een acteur. Als ik een regieaanwijzing zou geven aan een figurant, dan promoveer ik hem formeel tot acteur – en dan moet hij meer worden betaald. En dus kijken ze heel streng toe dat er geen contact is tussen de regisseur en de figuranten. Soms gebeurde het dat ik aan een figurant vroeg: ‘Alles goed?’ ‘Ja hoor.’ Waarop mijn assistent spoorslags: ‘Niet met de regisseur praten alstublieft!’ (lacht)»

HUMO Geen last gehad van bemoeienissen van de studio?

Roskam «‘The Drop’ zit bij Fox Searchlight, en die studio staat bekend als een director’s label – ze willen echt dat de regisseur zijn ding kan doen. Naar Hollywoodnormen kreeg ik genoeg vrijheid om mijn stempel te drukken, maar ze hamerden er wel voortdurend op dat mijn film verkoopbaar moest zijn.

»Toen ze de eerste twintig minuten van mijn film hadden bekeken, kwamen de producenten met een hoop nota’s: ‘Waarom doe je dat, waarom heb je die scène daar gezet, en waarom staat die ene scène er niet meer in?’ En dan moet je uitleg geven. En soms vroegen ze effectief om extra scènes te draaien. Dat lijkt op bemoeienis, maar als je het nuchter bekijkt, is het een verrijking. Een concreet voorbeeld: ik dacht dat de film beter zou werken als ik de scènes met John Ortiz, die de flik speelt, grotendeels zou wegknippen. De producenten zeiden: ‘Nee, die stukjes mogen er terug in. Je zal zien, het gaat beter werken.’ Ik heb die scènes teruggezet, en inderdaad: de plot werkte beter. En dan moet je grootmoedig genoeg zijn om te zeggen: ‘Jullie hebben gelijk. Het werkt fantastisch zo.’

»Maar wees gerust: ‘The Drop’ is helemaal mijn film – het is geen halve Roskam.»

HUMO Nicolas Karakatsanis zei in een interview: ‘‘The Drop’ is voor 95 procent Michaëls film. Welke vijf procent zijn dan niet van jou?

Roskam «Dat is dan die vijf procent waarbij zij gelijk hadden (lacht).»

HUMO Wat hebben de afgelopen jaren jou nu geleerd over Hollywood?

Roskam «Dat het een plek is waar heel veel fijne mensen rondlopen, en veel genieën, maar ook veel eikels en klootzakken. En het is aan jou om daar je weg te vinden en je niet te laten vangen door de bullshit. Ik ben in ieder geval van plan om er nog films te maken – ik voel dat het kan. Maar misschien zeg ik over vier jaar wel: ‘Weg hier!’ (lacht).»

HUMO Tot slot: als je je naam op de generiek van een Hollywoodfilm ziet verschijnen, en je denkt terug aan de mensen die vroeger niet in je geloofden, denk je dan niet: ‘Eat this, motherfuckers!’?

Roskam «Nee, zo rancuneus ben ik niet. Wel trots natuurlijk. Trouwens, de mensen die het mij niet gunnen, hoor ik voorlopig niet (lacht). Voorlopig voel ik alleen positieve vibes. En als het moment komt dat het tegenslaat: ik ben klaar voor de val (lacht).»

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234