'The Handmaid's Tale (seizoen 2)' op Proximus

In seizoen twee beschrijft 'The Handmaid’s Tale' - dé hofleverancier van stijlvolle miserie - nog steeds de gang van zaken als de huidige veep, Mike Pence, zijn programma mag uitvoeren.

Met een onberekenbare, vagijn-grijpende eighties schurk achter de nucleaire knoppen, een Women’s March voor het Witte Huis én - enkele maanden na de finale van seizoen één - de eruptie van de #MeToo-beweging, werd The Handmaid’s Tale plotsklaps dé Zeitgeist-hit van het decennium. De premisse: chronische onvruchtbaarheid en milieurampen hebben geleid tot een coup d'état van fundamentalistische Christenen, die de Verenigde Staten hebben omgedoopt tot Gilead, een totalitaire theocratische hel. Handmaids - vruchtbare vrouwen die tot hun baarmoeder zijn gereduceerd - worden periodiek verkracht om de toekomst te waarborgen.

Zowel Margaret Atwood’s bestseller uit 1985 als seizoen één eindigen met June (Elisabeth Moss), die na een daad van burgerlijke ongehoorzaamheid geboeid in een zwart busje wordt afgevoerd. Seizoen deux freestylet de roman van Atwood voorbij, verkent de logische implicaties van haar premisse en voegt de kleuren zwart, bruin en grijs toe aan het door Johannes Vermeer geïnspireerde kleurenpalet. De eerste paar episodes spelen zich grotendeels in het duister af en verkennen het netwerk van ondergronds verzet. Afgezet tegen de pastelkleurige gevangenis van de voorsteden van Gilead, biedt het duister juist hoop. De totalitaire macht van Gilead wordt niet alleen getest op duurzaamheid, maar ook van een bredere context voorzien middels nieuwe perspectieven.

Vanuit het perspectief van Emily - de ‘gender traitor’ die werd afgevoerd nadat ze met een grote splash over de harses van een bewaker heen was gereden - nemen we een kijkje in de veelbesproken Colonies. Een sepia bewolkte, radioactieve hel waar de ‘stoute’ vrouwen - gehuld in grijze kledij - worden gedwongen te werken tot ze er (letterlijk) dood bij neervallen. De gestileerde voorstedelijke-thrill waar seizoen één in grossierde, maakt plaats voor ongecensureerde horror. Geweld werd nooit eerder geromantiseerd of gefetisheerd in The Handmaid’s Tale; de hel werd en wordt nog altijd gelegitimeerd door religieuze idioterie, maar het gevaar van emotionele uitputting (of zelfs gewenning) ligt op de loer.

Hoe lang kan een show die pilsjes tapt uit een vat misère en hopeloosheid ons adequaat beschonken houden? Dit is geen retorische vraag met een ironische insteek. We zijn oprecht benieuwd. Het precisie-acteren van de ravissante Elisabeth Moss beukt ons namelijk nog steeds in de touwen en de perverse intimiteit en afgunst die de relatie tussen June en Serena tekent, blijft het interessantste deel van de show. Zelfs de horror in de Colonies kan niet op tegen een akelige Aunt Lydia (Ann Dowd) die zegt: ‘I wish I could give you a world without violence without pain, that’s all I’ve ever wanted.’ Brrrr...

Met het bronmateriaal in de achteruitkijkspiegel is er ook meer ruimte voor parallellen met de actualiteit. In een flashback zien we de hoogblonde ijskoningin Serena Waterford (Yvonne Strahovski) à la Ann Coulter en Milo Yiannopoulos een speech geven in de gymzaal van een Universiteit, onder luid protest van de aanwezige studenten. Ze wordt uitgemaakt voor ‘Nazi-bitch’ en op kartonnen protestborden hebben studenten de woorden ‘Fascist’ en ‘Racist’ gekalkt. Een herkenbaar beeld, maar het bevreemdt, want huidskleur lijkt (vooralsnog) totaal geen rol te spelen in Gilead.

Gilead wordt door showrunner Bruce Miller, ondanks alles, neergezet als een post-raciale maatschappij. En dat voelt ongemakkelijk aan. De serie hecht veel waarde aan haar etnisch diverse cast: zowel in de hoogste als de laagste regionen van Gilead zijn mensen met verschillende etniciteiten te zien. Echter het idee dat schaarste heeft geleid tot het verdampen van eeuwen aan raciale divisies, vooroordelen en racistische educatie, is moeilijk verkopen. Temeer daar de show historische symbolen van raciale onderdrukking gebruikt om andere vormen van onderdrukking - homofobie en misogynie - te illustreren. Het beeld van aunts in de Colonies die met bruine cowboy-hoeden op hun knar ploeterende werkers te lijf gaan met zwepen of het feit dat handmaids de naam krijgen van hun eigenaar, als vee gebrandmerkt worden en van familie en kinderen worden gescheiden, doet sterk denken aan de zwarte Amerikanen voor wie Gilead honderden jaren lang een dagelijkse realiteit was. In haar roman lost Atwood het als volgt op: ‘Alle zwarte mensen zijn weggevoerd naar een onbekende locatie. Niemand weet hoe het ze vergaat.’

Diversiteit op de werkvloer leidt tot een ongemakkelijke kleurenblindheid in een show die elementen uit een racistisch verleden gebruikt om vrouwenhaat te beschrijven. Desalniettemin blijft de show - ook in seizoen twee - steengoed in het verschaffen van een discours voor hedendaagse politieke- en maatschappelijke tendensen.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234