null Beeld

The Hobbit: The Desolation of Smaug

De mismeestering van Tolkiens prachtboek – deel 2.

‘De toegang tot het pad was een soort boog, die naar een sombere tunnel leidde...’ Aldus begint het vermaarde, door ons volledig uit het hoofd gekende Hoofdstuk Acht van ‘The Hobbit’, en aldus begint voor hoofdfiguur Bilbo Balings – de huiselijke hobbit die zijn comfortabele hol onder de grond dik tegen zijn zin heeft verlaten en nu samen met dertien eerzuchtige dwergen en Gandalf de tovenaar onderweg is naar de Eenzame Berg.

Het gevaarlijkste deel van de reis: de doortocht door – Sidder! Beef! Gruwel! – het Demsterwold, het grootste, oudste en angstaanjagendste bos van Midden-Aarde. U wilt daar echt niet verdwalen! Gandalf die het reisgezelschap aan de rand van het bos onverwacht in de steek laat en vlak voor hij uit gehoorsafstand verdwijnt nog snel de historische woorden ‘Verlaat het pad niet!’ uitroept, de aanval van de afzichtelijke reuzenspinnen, het griezelige verblijf in de krochten van de elfenkoning: iedereen die van ‘The Hobbit’ houdt, weet dat de hoogtepunten uit Tolkiens schitterende meesterwerk zich dáár bevinden, op díé bladzijden.

Wat ons betreft, gold ‘The Desolation of Smaug’ dan ook als een soort lakmoesproef: zou het Peter Jack­son lukken om de tover van de fakkelscènes naar het grote doek te brengen? Zou het hem lukken om de droomtocht door het Demsterwold even memorabel te maken als de afdaling in de mijnen van Moria in ‘The Fellowship of the Ring’? Zou het hem, kortom, lukken om de teleurstellende verfilming die ‘An Unexpected Journey’ was, te doen vergeten? Het antwoord: neen. Opnieuw torpedeert de nu razendsnel in onze achting dalende Jackson zijn eigen film (en tegelijk een stuk van onze eigen kindertijd).

Eens te meer klauwt de cineast grandioos naast de essentie van de mythologie, eens te meer houdt hij geen flonkering over van de sprookjesachtige toon van het boek, eens te meer vervangt hij Tolkiens twinkelende magie door platvloers wapengekletter. Zodra onze vrienden het ­Demsterwold betreden, schiet Jackson in de gevechtsactiemodus en begint hij rijkelijk uit zijn intussen overbekende trukendoos te graaien: goedkope geluidseffecten, hyperkinetisch camerawerk, en een overnadrukkelijke, nooit stoppende bombastische soundtrack – en dat terwijl de drukkende stilte verdorie net één van de dreigendste karakteristieken van het Demsterwold is.

Jack­sons volledig op overdonderen en verbluffen gerichte aanpak in die scènes blijkt jammer genoeg symptomatisch voor de hele film: in plaats van voor de verandering eindelijk eens wat sfeer op te bouwen, kiest Jackson er onveranderlijk – bijna dwangmatig – voor om vrijwel iedere scène, waar hij zich ook afspeelt, te laten culmineren in een aanval van orks, in luid zwaardgekletter, in een woeste achtervolging, of in een geesteloos duel met één of andere brullende trol. Alsof Jackson er als de dood voor is dat het multiplexpubliek zonder een stevige portie actie zo nu en dan in slaap zou vallen.

Och, we weten het wel: nooit mag men boek en film met elkaar vergelijken; en jazeker, het staat Jackson volledig vrij om zijn eigen creatieve keuzes te maken en zijn eigen interpretatie aan Tolkien te geven. Welnu, beste luitjes, en sorry dat we ons hier nu een beetje kwaad maken, maar Jacksons interpretatie suckt. Die grommende orks, die überplechtige monologen van Ian McKellen­, die immer verveeld voor zich uit turende elfen wier gebrabbel meer en meer op het taaltje van die irritante kinderclown Bumba begint te lijken (‘Le nathlam hí... Misimausi? Nonni Nonni!’): Jackson serveert ons gewoon ‘Lord of the Rings’ opnieuw, maar dan in overbodige 3D – de zes films zullen straks ongetwijfeld heel mooi in een glanzende dvd-box passen (ridicuulste scène: Thorin Eikenschild die full speed onder de schubben van de draak door slalomt terwijl hij een kruiwagen voor zich uit duwt).

Valt hier dan echt niets goeds over te melden? Toch wel: de ontmoeting tussen Smaug en Bilbo is vaagweg entertainend, Gandalf beklimt op een bepaald moment een wel héél verraderlijke trap, en de ontdekking van de in as gestolde dwerglijken is een pakkend tafereel – maar over het algemeen overheerste bij ons een snerpend ‘Het is stilaan genoeg geweest!’-gevoel. Nu goed, naar deze jongen – een melancholische diehardfan die onmogelijk afstand kan nemen van het boek – hóéft u niet te luisteren.

Om Tolkien maar eens te parafraseren: blijf op het bospad, bewaar uw goede humeur, hoop er maar het beste van, en met een enorme hoeveelheid geluk zult u een epische avonturenfilm zien.

Bekijk de trailer:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234