'The Other Side of the Wind' op Netflix

‘The Other Side of the Wind’ is de postume laatste film van grootmeester Orson Welles, de iconische maker van rasklassiekers als ‘Citizen Kane’ en ‘Touch of Evil’. De film, die al werd opgenomen in de jaren ‘70, werpt een satirische blik op de teloorgang van het oude Hollywood.

Welles begon aan de opnames voor zijn ambitieuze film in 1970 en rondde die in 1976 af, maar onder meer omdat de schoonbroer van zijn investeerder werd afgezet als sjah van Perzië slaagde hij er niet in om de montage te voltooien. Na een decennialange juridische uitputtingsslag over het beeldmateriaal tussen zijn dochter en zijn minnares kwam het enkele jaren terug tot een overeenkomst en met de hulp van Netflix ging de film uiteindelijk afgelopen zomer in première in Venetië. Over de ongelooflijke verwikkelingen in het productieproces brengt Netflix samen met de film overigens de documentaire ‘They’ll Love Me When I’m Dead’ uit.

Als een stel twistende nazaten van een groot regisseur 33 jaar na diens overlijden nog een film van hem uitbrengen, dan proberen zij vaak in de eerste plaats hun bankrekening of status wat aan te dikken, niet gehinderd door enige artistieke integriteit of competentie. In dezen was Welles gelukkig al vergevorderd in de afwerking en men is zo bescheiden geweest om op wat digitale restauraties na zo weinig mogelijk te rommelen aan zijn werk. Het resultaat is niets minder dan een ijzersterke film van een van de grootste regisseurs aller tijden.

‘The Other Side of the Wind’ is een fictieve documentaire over de laatste uren van de al even fictieve Jake Hannaford, een van de grote regisseurs van het klassieke Hollywood die met zijn laatste, experimentele film wilde wedijveren met de opkomende New Hollywood-generatie. De mockumentary reconstrueert aan de hand van beelden van aanwezige (amateur-)biografen de intieme vertoning van zijn nog onafgewerkte film die de regisseur voor producenten, critici en collega-regisseurs had georganiseerd op de avond van zijn auto-ongeluk. De overeenkomsten met Welles zelf, zijn eigen voortijdig verscheiden en de problematische productiecontext is zó welvoeglijk dat we haast zouden gaan geloven dat Welles bewust vroegtijdig het loodje legde.

‘The Other Side of the Wind’ plaatst zichzelf in de lange traditie van cinema over cinema en doorbreekt op alle niveaus de fictie. In de fragmenten van Hannafords film die ook wij te zien krijgen, fungeert hij zelf als allegorisch personage en zijn op een gegeven moment zijn regieaanwijzingen te horen, terwijl Hannafords collega-regisseurs op de vertoning gespeeld worden door echte collega-regisseurs van Welles. Geen enkele meta-knipoog of filmische beschouwing lijkt Welles te veel en dat voelt bij momenten best zwaar aan maar zijn uitzinnige spel met lagen zit steeds intelligent in elkaar en de analyses van de verdorven filmwereld zijn haarscherp. In zijn portrettering van de onuitstaanbare machtswellusteling Hannaford met een ongezonde visie op vrouwen en minderheden is de film zelfs een #metoo-studie, veertig jaar avant la lettre.

Niet alleen qua inhoud maar ook qua vorm schetst ‘The Other Side of the Wind’ een scherpzinnige, overweldigende schets van de overdracht van de macht in het Hollywood van de jaren ‘70. De film heeft de rauwe dynamiek van de toen opkomende New Hollywood-iconen Scorsese en De Palma en de erotische subtekst van Kubrick, maar ook de klassieke suspense van Hitchcock en de ingetogen zwart-witpracht van Orson Welles zelf.

Welles’ virtuositeit spat in alles van het scherm. De film barst van de visueel verbluffende shots en adembenemende scènes, niet het minst in Hannafords film. De fragmentarische, korte dialogen zijn spitsvondig en met het geluid wordt interessant geëxperimenteerd. Het meeste indruk maakt echter de levendige en hypermoderne montage. De structuur van de film is heerlijk onaf en onsamenhangend, geheel in lijn met het vertelde verhaal en het productieproces.

Welles doet met bravoure waar zijn hoofdpersonage slechts kan van dromen: hij brengt als oude regisseur een eigentijdse, flitsende prent, ook anno 2018. ‘The Other Side of the Wind’ is een meta-spektakel als een vorstelijke ovenschotel: niet licht verteerbaar maar verrukkelijk in al zijn lagen.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234