null Beeld

The Putin System

De voorbije twee weken gunde Canvas u een blik in de comfort zone van Barack Obama; deze en volgende week belicht de zender de puppetmaster van de ándere kant: Vladimir Poetin, ex-president en huidig eerste minister van Rusland. Filmmakers Jean-Michel Carré en Jill Emery maakten 'Le système Poutine', een sterke, overtuigende documentaire over de man en het plan waar hij, stalen blik op de einder gericht, zelden van afwijkt.

Jean-Michel Carré «Voor ik aan deze documentaire begon, was ik al een paar keer in Rusland gaan draaien, onder meer voor een documentaire over het jammerlijke lot van de gezonken kernonderzeeër Koersk. Toen al had ik aan den lijve ondervonden hoe Poetin de pers en het gerecht in een beklemmende greep houdt. Ik wist dat ik ooit een documentaire wou wijden aan de manier waarop hij dat doet: met een uiterst rechtlijnig, griezelig efficiënt systeem.

»Het is interessant om te kijken hoe opvallend snel hij aan de oppervlakte is gekomen. Hij is in 1999 eerste minister - en meteen daarna ook president - geworden omdat Boris Jeltsin en de oligarchen een stroman nodig hadden, een handpop; iemand die ze onder controle konden houden en van wie ze wisten dat hij bevelen opvolgde. Dat hij bevelen kon opvolgen had Poetin, een hondstrouwe KGB-volgeling, al ten overvloede bewezen, maar een stroman bleek hij allesbehalve: hij keerde zich vrijwel meteen tegen de oligarchen, nationaliseerde hun energiebedrijven en gebruikte hun rijkdommen om zijn eigen macht te vergroten.

»Ik vond het werkelijk choquerend om te zien hoe vér hij is gegaan om zijn Grote Russische Droom te verwezenlijken. Omdat hij vond dat zijn land niet gebaat was bij het vredesverdrag met de Tsjetsjenen, liet hij de KGB twee appartementsgebouwen in Moskou opblazen: zo kon hij de schuld in de schoenen van de Tsjetsjenen schuiven en had hij een excuus om de gruwelijke oorlog daar aan de gang te houden. Het lijkt me overigens bezwaarlijk toeval te noemen dat Alexander Litvinenko net dát aan het onderzoeken was toen hij in 2006 op mysterieuze wijze werd vergiftigd. Poetin komt dus weg met moord: 'zijn' Russen krijgen alleen goed nieuws te horen omdat hij de media controleert, en het Westen houdt z'n mond omdat hij anders de oliekraan dichtdraait.

»Vergis je trouwens niet: Poetin is wel degelijk nog steeds aan de macht. Je leest wel eens dat president Medvedev een eigen beleid probeert te voeren, maar volgens mij is hij écht weinig meer dan een handpop. Hij maakt geen kans om, zoals Poetin destijds, de rollen om te keren. Overigens: Poetin is niet groot, maar Medvedev is nog tien centimeter kleiner. Toeval, ongetwijfeld.

»Poetin heeft zijn macht over de media ook gebruikt om zijn eigen imago bij te stellen. Vroeger gold hij als een grijze bureaucraat, maar sinds hij aan de macht is wordt hij in de kranten omschreven als een heroïsche visionair, een macho met een gouden hart waar alle Russische vrouwen voor in katzwijm vallen. Dat er mensen zijn die daarin trappen, is misschien nog het grootste bewijs van zijn macht.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234