null Beeld

'The Salvation': cowboy Mads Mikkelsen

Een stel jukbeenderen waaronder een volwassen mens kan schuilen tijdens een plensbui; een blik waartegen geen kogelvrij vest opgewassen is; en een onbestemd accent dat volgens de overlevering zijn oorsprong zou hebben in Denemarken. Mads Mikkelsen – volgens de ene Hannibal Lecter, volgens een ander Bond-schurk – schittert nu in ‘The Salvation’, een volbloed western zoals er geen meer gemaakt worden.

Tom Raes

Mikkelsen mag in ‘The Salvation’ zijn thousand mile stare en metershoge jukbeenderen loslaten op Jon, een Deense immigrant die tegen wil en dank meegesleurd wordt in een spiraal van – in die volgorde – verlies, verdriet en wraak wanneer zijn gezin vermoord wordt door handlangers van de plaatselijke booswicht Delarue (Jeffrey Dean Morgan). Zoiets kán alleen maar uitmonden in revolvergeslinger.

HUMO ‘The Salvation’ is een volbloed western, iets dat tot nog toe ontbrak op je cv.

Mads Mikkelsen «Het was niet meteen iets dat ik per se gedaan wilde hebben, maar Kristian (Levring, de Deense regisseur van ‘The Salvation’, red.) en ik zochten al langer een project waarvoor we konden samenwerken. Toen dit in zicht kwam, leek het ons de ideale gelegenheid. Al ben ik persoonlijk altijd meer een fan geweest van kungfufilms – Bruce Lee en zo. Ik heb wel een favoriete western: ‘The Unforgiven’, met Clint Eastwood. Maar veeleer omdat het op zich gewoon een goeie film is, die zich toevallig afspeelt in een westernsetting. Of een film nu een western is of niet, dat is slechts een detail, hè: je moet altijd eerst op een goed verhaal mikken; het genre waarin dat verhaal zich dan afspeelt, kun je later nog invullen.»

HUMO Het is een niet zo voor de hand liggende keuze: een cowboyfilm draaien waarbij de cowboys Deens praten.

Mikkelsen «Misschien niet, maar het klopt wel degelijk. Het verhaal situeert zich in de jaren 1860 en er liepen toen tal van migranten rond in het Wilde Westen: Russen, Denen, Zweden, Fransen... Vergis je niet, het zijn wij Europeanen die het Wilde Westen gemaakt hebben tot wat het geworden is.

»Jon is het soort man dat vandaag nóg zou kunnen bestaan. Hij zoekt het beloofde land op en krijgt daar flink wat klappen. Dat is wat alle migranten doormaken: waar ze ook vandaan komen en waar ze ook heen gaan, ze komen altijd snel tot het besef dat ze uiteindelijk toch niet in het paradijs terechtgekomen zijn.

»Maar ‘The Salvation’ gaat evengoed over dat andere klassieke verhaal: wraak. De meeste mensen kunnen moordenaars worden, daar ben ik van overtuigd. Zelfs de meest vredelievende. Het hangt gewoon af van de beloning die eraan vasthangt. Misschien kun je een ander mens redden door te moorden. Of een heel land.»

Ongewassen naar ’t werk

HUMO Jon verliest z’n gezin vroeg in de film: er valt niks meer te redden.

Mikkelsen «Dat klopt. Hij had zichzelf net zo goed kunnen neerschieten, maar dat doet hij niet. Hij kiest ervoor om de wraaktoer op te gaan en zo veel mogelijk slecht volk met zich mee te sleuren.»

HUMO Er zijn genoeg iconen voorhanden als we het over westerns hebben: John Wayne, Clint Eastwood, Lee Van Cleef – om alleen nog maar de meest voor de hand liggende te noemen. Heeft één van hun personages je geïnspireerd?

Mikkelsen «Neen, dat heb ik bewust vermeden. Ik bekijk sowieso niet te veel films, net om eventuele invloeden uit te sluiten. Ik weet dat veel acteurs zich wél laten inspireren door andere personages of bestaande personen, maar wat krijg je dan? Dan begin je gewoon te recycleren. Als je je te veel bezighoudt met naar anderen knipogen, boet je op den duur aan originaliteit in: het is namelijk altijd al een keer gedaan.

»Nee, de enige manier waarop ik als een cowboy kan rondlopen, is mijn eigen manier.»

HUMO En waaruit bestaat die?

Mikkelsen «Het geheim is om halsstarrig te doen alsof je al die coole dingen waarmee je mag spelen, níét cool vindt: revolvers, je cowboyhoed... Want een acteur die zichzelf ongelofelijk cool vindt: dat zie je gewoon op het scherm. Terwijl een revolver en een hoed voor cowboys even gewoon waren als een aktetas voor ons, begrijp je? En nog een tip: het helpt als je niet bang bent van je paard.»

HUMO Hebben we wél genoteerd als ‘typisch western’: de talloze momenten waarop de intense blikken méér vertellen dan de dialogen.

Mikkelsen «Het is nu eenmaal een filmgenre waarin beelden meer gewicht krijgen, maar daar hou ik wel van. Westerns zijn op dat vlak zowat het tegengestelde van pakweg Woody Allen-films: die worden voortgestuwd door de dialogen, terwijl je in klassieke westerns enkel gezichten hebt om het verhaal te vertellen. Stérke gezichten.

»Kristian heeft, anders dan ik, wél een onsterfelijke passie voor westerns. Hij weet alles wat er over het Wilde Westen te weten valt. Wist je bijvoorbeeld dat de huizen op de set precies gebouwd zijn zoals toen? Breed en lang. In de gemiddelde Hollywoodwestern zie je aldoor van die houten huizen met twee, drie verdiepingen. Maar als je erover nadenkt, slaat dat nergens op: waarom zouden mensen toen in de hoogte bouwen? Ze hadden daar op de prairie toch alle plaats van de wereld?»

HUMO Ons valt het telkens weer op hoe smérig mensen er altijd bij lopen in westerns.

Mikkelsen «Tja, je kon in die tijd nu eenmaal geen dagen of weken in de wildernis rondtrekken zonder daar gehavend uit te komen. Ik heb zelfs gehoord dat ze destijds, als ze zichzelf bij hoge uitzondering al eens wasten door in een meer te springen of zo, gewoon hun kleren aanhielden – dan waren die in één keer ook proper. Het was een andere tijd, kun je wel zeggen. Als je het over methodacting wilt hebben: soms waren wij na de opnames zo moe dat we ’s avonds ook niet eens de moeite deden om ons te wassen. Dan kwamen we vuil terug, vielen we in slaap en vertrokken we ’s anderendaags zo weer naar de set. Maar uiteindelijk: hoe erg wás het toen om er ongewassen bij te lopen? Zó veel vrouwen om te imponeren liepen er niet rond op de prairie, toch?»

Zebra in beeld

HUMO ‘The Salvation’ is opgenomen in Zuid-Afrika, een wat vreemde plaats om een western te gaan draaien.

Mikkelsen «Ik denk niet dat het enig verschil had uitgemaakt als we de set in één of andere Amerikaanse woestijn hadden neergepoot. De crewleden spraken Afrikaans en soms wandelde er al eens een zebra in beeld, ja, maar die knip je er zo uit, hoor.»

HUMO Is het niet moeilijk om je in je rol in te leven als er zo’n zebra naast je komt staan?

Mikkelsen «Wat mij betreft niet, ik heb geen enkele moeite om in en uit m’n personages te stappen. Ik herinner me één rol waarbij het wel lastiger was: in ‘Pusher’ speelde ik een personage dat de hele tijd zenuwachtig aan van alles zat te prullen. Als je dát elke dag acht uur aan een stuk doet, is het best moeilijk om daar plots mee op te houden als de camera’s niet meer draaien.»

HUMO Dus je bent ’s avonds na de opnames nooit als cowboy weer te paard naar huis gereden?

Mikkelsen «Nooit. Ik ben hoegenaamd geen methodactor, als je dat bedoelt. Ik begrijp de gedachtegang erachter zelfs niet. Ja, het kan moeilijk zijn om je personage los te laten – je investeert heel wat emoties in een rol, positief of negatief. Maar je moet op elk moment in staat zijn om een stap achteruit te zetten en het allemaal vanop een afstand te bekijken, vind ik. Doe je dat niet, dan ben je bezig met een psychoanalytisch project in plaats van met acteren. Ook interessant, daar niet van, maar dan draait het om jóú, vriend, en niet langer om de film. Ik zou het niet kunnen, met m’n gezin twee jaar op een berg gaan wonen en me laten aanspreken als Mozes. Pretentie, dat is het, niets meer. Niets mis met toegewijd zijn, maar bespaar je omgeving alsjeblief díé onzin.»

HUMO Dat is een heel nuchtere kijk op acteren, één die niet al je collega’s delen.

Mikkelsen «Ik ben gewoon niet het soort acteur dat het over dingen als ‘roepingen’ heeft. Acteren is mijn jób. Een job die ik voor 1.000 procent serieus neem en waar ik ook veel voldoening uit haal – ik kan het iedereen aanraden als beroepskeuze – maar op het eind van de dag blijft het wel wérk. Mocht Barcelona morgen aan m’n deur staan met een contract om te gaan voetballen, ik zou geen seconde twijfelen. Maar dat zit er niet meer in, vrees ik (lacht).

»Ik heb er als kind ook nooit van gedroomd om acteur te worden. Ik was een danser. Maar het was wel daardoor dat ik het podium heb leren kennen: het was niet zozeer het esthetische aspect van dans dat me aantrok, maar het dramatische. Idem met sport: alle sport is drama, en dus deed ik elke denkbare sport toen ik jong was.»

HUMO Je weigert ook pertinent om naar Hollywood te verhuizen.

Mikkelsen «Wat zou ik in Hollywood gaan doen? Mijn gezin woont in Denemarken en alles wordt toch in Europa gefilmd tegenwoordig. Zelfs Amerikaanse films. Sterker nog, ik heb persoonlijk nog geen enkele film in Amerika gedraaid, zélfs niet de Amerikaanse producties.

»Mensen vragen me vaak of dat nu iets veranderd heeft, Beste Acteur worden in Cannes (in 2012, voor zijn rol in ‘Jagten’, red.). Niet zo veel, zeg ik dan. Het is fijn om van dat clubje deel uit te maken, en ik kan nu altijd naar m’n kleine gouden takje kijken mocht ik ooit zonder werk komen te zitten. Maar of dat nu zo veel uitmaakt?»

HUMO Je krijgt sindsdien niet opvallend meer werkaanbiedingen?

Mikkelsen «Ik heb het geluk om sowieso genoeg werk te hebben. Wat ook betekent dat ik de luxe heb om kieskeurig te kunnen zijn en niet alles hoef aan te nemen. Maar ik weet hoe zeldzaam dat is. Ik schat dat zo’n 95 procent van alle acteurs werkloos thuiszit.»

HUMO Hierna begin je aan je derde seizoen in de huid van Hannibal Lecter in de – excusez le mot – felgesmaakte tv-reeks ‘Hannibal’. Hoe moeilijk is het om aldoor tussen televisie en cinema te pendelen?

Mikkelsen «Niet. Ik zie ‘Hannibal’ als een film die een halfjaar duurt om te maken in plaats van de gebruikelijke twee maanden, en voor de rest is het hetzelfde werk. Kijk naar George Clooney: hij is indertijd ook begonnen in een soapachtige dramareeks op tv, maar is nu wel één van de toonaangevende acteurs in de filmwereld. Het enige verschil, vind ik, is dat televisiereeksen tegenwoordig radicaler durven te zijn.»

HUMO Hoe kies je je projecten eigenlijk uit als je l’embarras du choix hebt? Goeie agent?

Mikkelsen «Gutfeeling, ik volg m’n buikgevoel. Ik zeg ja tegen dingen die ik leuk vind, en ik zeg nee als ik er niet het juiste gevoel bij krijg. Vaak krijg ik achteraf gelijk, maar af en toe blijkt er uit zo’n project toch een prachtige film voort te komen. Jammer, maar ik ken geen spijt. Als je nooit de stap zet en voluit je gevoel durft te volgen, zul je altijd ongelukkig achterblijven. Neem het van mij aan.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234