null Beeld

The Van Jets bezingen het einde van de wereld

‘Don’t mind the future’, zong Johannes Verschaeve zowat zeven jaar geleden in één van The Van Jets’ bekendste hits. Maar kijk: op de nieuwe vijfde plaat – getiteld ‘Future Primitives’ – heeft de frontman het over niets anders. Humo trok naar Oostende om de heren Jets te vragen of ze zichzelf weleens vaker tegenspreken. ‘Nee hoor,’ verzekert Johannes Verschaeve ons. ‘Natuurlijk wel,’ zegt zijn broer en drummer Michael.

'Stelen, roepen en ons nooit meer wassen: eindelijk kunnen we leven als beesten'

De reden waarom Johannes Verschaeve helemaal in de ban raakte van de toekomst? Een boek op de koffietafel van Sebastiaan Van den Branden van Amatorski: ‘The Industrial Society and its Future’ van Ted Kaczynski, alias de Unabomber. Halverwege de jaren 90 had Kaczynski met een tiental bombrieven drie dodelijke slachtoffers gemaakt om The New York Times te dwingen zijn manifest te publiceren. Nadat de krant op zijn eisen was ingegaan, kon Kaczynski gevat worden. Z’n broer herkende zijn schrijfstijl en verwittigde de politie.

undefined

JOHANNES VERSCHAEVE «Dat manifest fascineerde mij. Ik wou begrijpen hoe Kaczynski’s geest werkte en wat hij nu zo belangrijk vond dat hij ervoor ging moorden. Dus heb ik de tekst van voren tot achteren gelezen. Het grootste deel was bij de haren gegrepen, maar over een aantal problemen in onze samenleving had hij gelijk. Al waren de oplossingen die hij voorstelde onvergeeflijk: hij zit terecht levenslang in de gevangenis.»

HUMO Hoe kom je van de Unabomber tot het vijfde album van The Van Jets?

JOHANNES «Kaczynski is een aanhanger van het luddisme, een beweging die gelooft dat we bij elke technologische vooruitgang een stukje van onze vrijheid en uiteindelijk zelfs onze menselijkheid verliezen. Hij voorspelde dat onze beschaving binnenkort in elkaar zal storten en we noodgedwongen moeten terugkeren naar een primitief bestaan. Met andere woorden: de toekomst is een soort oertijd waarin de mens leeft als een future primitive. Het idee dat we eeuwenlang vooruitgang boeken om uiteindelijk te eindigen bij het begin vond ik razend interessant. Daarna heb ik me op andere boeken en films in het thema gestort, zoals ‘Mad Max’, ‘Lord of the Flies’ en ‘High-Rise’ van J.G. Ballard

HUMO Bij een postapocalyptische wereld stel ik me doodse landschappen en verwoeste steden voor. Maar jullie klinken verrassend vrolijk en kleurrijk op ‘Future Primitives’?

JOHANNES «Dat vond ik net zo tof. Nu de beschaving is vergaan, zijn de personages in mijn liedjes eindelijk verlost van alle verantwoordelijkheden. Ze mogen doen wat ze willen: stelen, roepen, vechten, zich nooit meer wassen. Ze vieren dat ze kunnen leven als beesten.»

HUMO Zouden jullie je even makkelijk kunnen aanpassen aan zulke primitieve omstandigheden?

JOHANNES «Als onze beschaving valt, dan hou ik het geen tien dagen vol. Ik kan niet eens vuur maken. Misschien dat ik erin slaag om een blik bonen te openen. Als ik een blikopener vind tenminste.»

MICHAeL VERSCHAEVE «Het is bizar hoeveel we vanzelfsprekend vinden in ons leven. Elektriciteit bijvoorbeeld. Ik gebruik dat voor zoveel dingen en toch weet ik niet hoe het in elkaar zit. Ik vertrouw er gewoon op dat iemand anders dat weet. We zijn heel kwetsbaar, terwijl we denken dat we onaantastbaar zijn.»

JOHANNES «Iemand anders knipt ons haar, maakt onze kleren en meubels en assembleert onze auto’s. We laten de controle los en hebben daardoor tijd voor andere zaken. Nu maar hopen dat Kaczynski het bij het verkeerde eind heeft en we kunnen blijven rekenen op elkaar.»

HUMO Kaczynski stelde ook dat we steeds ongelukkiger zijn. Zijn redenering: omdat we zo makkelijk in onze basisbehoeften voorzien, zoeken we geluk in andere en minder bevredigende activiteiten zoals geld verdienen, sporten, muziek schrijven en carrière maken.

MICHAEL «Alles is toegankelijker geworden, en mensen worden daar niet gelukkiger van. Toen we klein waren, hadden we een videocassette met een verslag van Pinkpop. We koesterden die band en hebben er vaak naar gekeken. Nu hoef ik maar mijn smartphone boven te halen en kan ik in 10 seconden een optreden van eender welke groep bekijken op YouTube. Hetzelfde met Spotify en andere streamingdiensten: het aanbod is zó groot dat ik het net moeilijker vind om een keuze te maken. Het is allemaal een beetje banaal geworden.»

JOHANNES «Daarom denk ik dat liveoptredens steeds belangrijker worden: het is de meest directe muzikale ervaring van deze tijd. Je ruikt het zweet, smaakt het bier en voelt de bassen in je buik. Je moet er bij zijn om het écht te beleven. Dat geeft meer voldoening dan een optreden op een klein beeldscherm. Of klinken we nu als oude zakken? (lacht)»


Liam en noel

Voor ‘Future Primitives’ keerden The Van Jets terug naar hun geboortestad Oostende. Het was hun namelijk ter ore gekomen dat Serge Feys, de legendarische toetsenist bij T.C. Matic en later Arno, een studio had gebouwd in de catacomben van De Grote Post. Als kind waren de broers vaak naar het postkantoor geweest en het bleek de ideale locatie om voor het eerst zonder een producer een plaat tot leven te wekken.

MICHAEL «De plaat gaat over terugkeren naar de basis en je plan trekken. Dus vonden we het maar passend om in onze heimat een plaat in elkaar te boksen, in ons eentje. We wisten ook hoe ‘Future Primitives’ moest klinken én hadden na vier langspelers de ervaring om dat in de studio waar te maken. Om de cirkel helemaal rond te maken, hebben we de hulp van Jeff Claeys ingeroepen, de man die Millionaires comeback ‘Sciencing’ heeft geproduceerd. Hij was destijds onze allereerste livemixer en komt ook uit Oostende.»

HUMO Is ‘Future Primitives’ de plaat geworden die jullie vooraf in het hoofd hadden?

MICHAEL «Alleszins meer dan onze vorige platen. Neem nu het nummer ‘Business’. Jo had tijdens het schrijven een gitaarlijn met een heel specifiek geluid met zijn computer opgenomen. Vroeger gingen we die partij in de studio proberen na te bootsen, met het risico om de speciale sfeer van de demo te verliezen. Ditmaal hebben we die gitaarlijn gewoon op de plaat gezet.»

JOHANNES «Het is ook een echte bandplaat: we hebben de nummers opgenomen zoals we ze speelden tijdens de repetities.»

HUMO Liam en Noel Gallagher van Oasis, Ray en Dave Davies van The Kinks, Caleb en Nathan Followill van Kings Of Leon: als de muziekgeschiedenis ons iets leert, dan wel dat het met broers in een band niet zelden slecht afloopt. JOHANNES «Grappig dat je Oasis vermeldt, want we hebben naar de documentaire ‘Supersonic’ gekeken. Ik herkende me in hun dyna-miek. Tussen broers is er altijd een onderlinge strijd. Alsof je moet vechten met elkaar om de alfaman te zijn. Bij Liam en Noel was dat veel extremer, maar het kan tussen ons ook best heftig worden.»

MICHAEL «Ik ben een realist en Johannes een dromer. Dan komt hij met zijn zoveelste waanzinnige idee en moet ik zeggen: ‘Ja, maar hoe zouden we dat voor elkaar krijgen?’»

JOHANNES «En dan verwijt ik hem dat hij te bang is. We zitten nu eenmaal anders in elkaar, dus is het onvermijdelijk dat het nu en dan eens ontploft. Al heeft het natuurlijk ook voordelen: we communiceren heel vlot. Als ik eens in de put zit, dan is hij er altijd om mij te troosten. En hoe ouder we worden, hoe meer we genieten van samen platen te maken en op te treden.»

HUMO Deze zomer stonden jullie op Pukkelpop. Alweer als openingsact…

MICHAEL (zucht) «Zwijg!»

JOHANNES «We hebben toen toegestemd omdat ‘Future Primitives’ nog niet uit was en we dus een aantal nieuwe nummers konden uitproberen. Maar we hebben er ook bij gezegd dat het de laatste keer zou zijn.»

MICHAEL «Het is frustrerend om te zien dat sommige bands na ons op de Main Stage nog niet de helft van ons publiek konden lokken.»

HUMO Zouden jullie hoger op de affiche staan als jullie uit Engeland zouden komen?

JOHANNES «In Vlaanderen zijn we verliefd op alles wat uit Amerika en Groot-Brittannië komt. We volgen de Amerikaanse politiek, bekijken hun films in de cinema en kijken op naar hun muzikanten. De meeste Vlaamse bands zingen, net als wij, in het Engels. Dus het zou kunnen. Maar het blijft speculeren. Wie weet hadden we in Engeland een manager die ons overtuigde om songs voor Adele te schrijven. Wie weet was de competitie tussen de bands in Groot-Brittannië zo hevig dat we nooit potten hadden gebroken. Ik zou onze afkomst alleszins niet willen veranderen. Vlaanderen is zo klein en toch wordt hier zoveel geweldige muziek gemaakt. Daar mogen we ook trots op zijn.»

‘Future Primitives’ is nu uit bij Sony.

null Beeld
Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234