The Verve vs. The Rolling Stones en 4 andere beroemde plagiaatzaken uit de muziekgeschiedenis

De Rolling Stones waren niet eens in de buurt toen The Verve ‘Bitter Sweet Symphony’ schreef, maar toch heeft The Verve nooit een cent gekregen voor hun wereldhit na een controversiële rechtszaak waarbij Mick Jagger en Keith Richards alle rechten verkregen. Tot nu: Jagger en Richards hebben na 22 jaar eindelijk al hun rechten terug afgestaan. Humo doet 5 beroemde plagiaatzaken uit de doeken. Het verdict laten we aan u.

‘Bitter Sweet Symphony’ van The Verve (1997) vs. ‘The Last Time’ van The Rolling Stones (1965)

‘Het is de beste song die Mick Jagger en Keith Richards in 20 jaar tijd hebben geschreven,’ sneerde Richard Ashcroft over ‘Bitter Sweet Symphony’, de wereldse song die hij heeft geschreven en vervolgens in zijn geheel heeft moeten overdragen aan de Rolling Stones. The Verve gebruikt inderdaad een sample uit de orkestrale versie van ‘The Last Time’, opgenomen in 1965 door het Andrew Oldham Orchestra. Daarom had de band 50 procent van hun rechten aan de Stones geschonken. Maar dat was niet genoeg voor Allen Klein, die Ashcroft en z’n band voor het gerecht dreigde te slepen omdat ze een langer fragment zouden gebruikt hebben dan afgesproken.

Wie is Allen Klein, vraagt u? Hij was de manager van The Rolling Stones die in 1970 aan de deur werd gezet vanwege zijn louche gedrag. Volgens Keith Richards in zijn biografie ‘Life’: ‘Allen Klein made us and screwed us at the same time. Klein hield daarna meermaals de betaling van royalties aan de Stones tegen, met talloze rechtszaken als gevolg.

‘Toen ze merkten hoe goed de song verkocht, hebben ze ons opgebeld om te zeggen dat we twee keuzes hadden: hen alle rechten geven of onze plaat uit de winkel halen. We hadden geen andere keus,’ zei The Verve-bassist Simon Jones. De ultieme klap kwam op de Grammy’s. ‘Bitter Sweet Symphony’ was genomineerd voor een Grammy, maar The Verve werd nergens vermeld: de song was officieel van Mick Jagger en Keith Richards.

We spoelen door naar 2019. Allen Klein is dood. Richard Ashcroft zocht direct contact met Jagger en Richards en zij maakten een einde aan die bizarre regeling. Wij zetten ‘Bitter Sweet Symphony’ vandaag op repeat via Spotify, want de duit gaat eindelijk naar The Verve: ‘Trying to make ends meet, you’re a slave to money then you die.’

‘The Old Man Down The Road’ van John Fogerty (1985) vs. ‘Run Through The Jungle’ van Creedence Clearwater Revival (1970)

In 1988 stapte John Fogerty met een gitaar in de hand een rechtbank binnen. Zijn oude platenlabel had hem namelijk aangeklaagd wegens plagiaat: Fogerty zou elementen van zijn solosong ‘The Old Man Down The Road’ gestolen hebben van ‘Run Through The Jungle’, een song van Creedence Clearwater Revival. Voor wie niet op de hoogte is: John Fogerty was de frontman van CCR. Jawel, de man werd aangeklaagd omdat hij zichzelf zou bestolen hebben.

Wat context. Saul Zaentz was de eigenaar van CCR’s oude platenlabel Fantasy Records. John Fogerty en Zaentz konden elkaar niet uitstaan. Op Fogerty’s soloplaat ‘Centerfield’ uit 1985 stonden de songs ‘Zanz Kant Danz’ en ‘Mr. Greed’ – hij noemt er geen namen, maar de pijlen waren duidelijk gericht op Saul Zaentz. Waarop de man Fogerty tweemaal voor het gerecht sleepte: voor laster en voor plagiaat. De eerste zaak werd in der minne geregeld, de tweede verloor Zaentz. Fogerty toonde de jury dat de twee songs van elkaar verschillen door ze allebei op gitaar te brengen, waarop zij hem gelijk gaven.

Maar Fogerty was nog niet klaar met Zaentz. Hij had de zaak dan wel gewonnen, maar hij moest zijn advocaten nog een miljoen euro. Fogerty ging in beroep en het Hooggerechtshof van de Verenigde Staten stemde in. Rechter William H. Rehnquist bleek een fan van CCR: ‘het is een van de beste Amerikaanse rock-‘n-rollgroepen aller tijden.’

‘Ice Ice Baby’ van Vanilla Ice (1989) vs. ‘Under Pressure’ van Queen en David Bowie (1981)

‘Het is niet dezelfde baslijn! Ik heb namelijk één noot uit de baslijn veranderd!’ De verdediging van Vanilla Ice in de plagiaatzaak tegen Queen en David Bowie staat op YouTube en is hilarisch. Alsof je jouw huiswerk van een ander overschrijft en slechts één woordje verandert om daarna te claimen dat jij al het werk zelf hebt gedaan.

Iedereen met oren hoort dat Ice de baslijn van ‘Under Pressure’ heeft overgenomen. Queen en David Bowie konden er dan ook niet mee lachen en dreigden met een rechtszaak. Vanilla Ice loste de zaak in der minne op. Queen en Bowie staan sindsdien vermeld als co-songwriters van ‘Under Pressure’. Een bitterzoete winst: theoretisch gezien hebben Queen en Bowie dus samengewerkt met Vanilla Ice – een serieuze smet op een oeuvre.

‘Blurred Lines’ van Robin Thicke en Pharrell Williams (2013) vs. ‘Got To Give It Up’ van Marvin Gaye (1977)

Plagiaat kan artiesten duur komen te staan. De familie van de legendarische zanger Marvin Gaye klaagde Robin Thicke en Pharrell Williams aan omdat ‘Blurred Lines’ zou lijken op Gaye’s ‘Got To Give It Up’. De jury gaf de familie van Gaye gelijk: de melodie is dan wel anders, maar Thicke en Pharrell zouden de sfeer (het achtergrondlawaai en de koebel) hebben gestolen. De boete: een kleine 5 miljoen euro én 50 procent van alle toekomstige royalties. ‘Dit verdict houdt elke artiest tegen die iets maakt dat is geïnspireerd door iets anders,’ zei Pharrell daarover.

‘The Air That I Breathe’ van The Hollies (1972) vs. ‘Creep’ van Radiohead (1992) vs. ‘Get Free’ van Lana Del Rey (2017)

Radiohead brak in 1993 door met hun allereerste single: de emotionele rocksong ‘Creep’. Grappig weetje, even tussendoor: in de radiosingle verving frontman Thom Yorke de zin ‘so fucking special’ met ‘so very special’ – stel je voor dat hij fucking op de radio zou zingen! Songwriters Albert Hammond en Mike Hazlewood vonden dat ‘Creep’ wel zeer goed op hun hitsingle ‘The Air That I Breathe’ leek, bekend geworden in de coverversie van The Hollies. ‘Radiohead heeft toegegeven dat ze de song werkelijk hebben gekopieerd,’ zei Hammond, ‘Omdat ze eerlijk waren hebben we niet de volle 100% van de credits geëist, alleen een klein stukje ervan.’ De zaak werd in der minne geregeld.

Het verhaal nam 25 jaar later, in 2018, een bizarre wending. Lana Del Rey op Twitter: ‘Het is waar van de rechtszaak. Alhoewel ik mijn song ‘Get Free’ niet heb geïnspireerd op ‘Creep’, wil Radiohead 100% van de rechten. Ik heb hen 40 procent aangeboden, maar dat bleek niet genoeg.’

Volgens die beschuldiging zou ‘Get Free’ dus een rip-off van ‘Creep’ zijn, dat zelf een rip-off van ‘The Air That I Breathe’ is. En ook: Albert Hammond en Mike Hazlewood zouden via via een deel van de rechten op een Lana Del Rey-song bekomen. Radiohead gaf toe dat ze in gesprek waren met Lana Del Rey, maar zei dat ze nooit alle rechten hebben geëist of gedreigd hebben met een rechtszaak.

Drie maanden later leidde Lana Del Rey ‘Get Free’ tijdens een optreden als volgt in: ‘Nu dat mijn rechtszaak voorbij is, denk ik dat ik mijn nummer weer vrij kan zingen, zeker?’ De rechtszaak die nooit een rechtszaak was, was blijkbaar alweer voorbij.

Een artiest denkt beter twee keer na vooraleer hij de akkoorden G, B, C en Cm nog eens na elkaar gebruikt.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234