null Beeld

Thomas Vanderveken rekent af met het besparingsplan van de VRT

Er is een aangepast transformatieplan voor de VRT uitgewerkt, en de 2.0-versie heet billijker te zijn, maar hoe is het nieuwe voorstel aangekomen in het Huis van Vertrouwen? Wij polsten bij Thomas Vanderveken, die in oktober vorig jaar mee de pen van de protestbrief vasthield.

'Bij ons is 'daar is geen budget voor' al lang een staande uitdrukking'

Teletekst onder de zoden, een nieuwe CEO en een hoogst onzekere toekomst: de VRT vervelt. Eind september 2015 stelde de directie een transformatieplan voor dat de broeksriem zo hard aanspande dat het beurse vlees voor het hele land zichtbaar werd. De aangeslagen journalisten en schermgezichten bundelden hun grieven in een open protestbrief aan minister van Media Sven Gatz en minister-president Geert Bourgeois, en dat bleef niet zonder gevolgen: het transformatieplan werd gewijzigd.

Thomas Vanderveken «Met die protestbrief van oktober heb ik samen met een aantal anderen een soort voortrekkersrol gespeeld. We voelden de sociale onrust in de gangen: we vroegen ons af hoe we dat konden kanaliseren en wat we daarin, als iets bekender gezicht, konden betekenen. Maar dat was toen, vandaag is anders. Ik kan en wil niet de woordvoerder van het VRT-personeel zijn: ik ben bescheiden genoeg om mijn plaats te kennen.»

HUMO Hoe is het sinds de bekendmaking van de nieuwe plannen met de onrust in de gangen?

Vanderveken «Ten tijde van de protestbrief was de algemene indruk dat de bodem was bereikt. Veel mensen waren bang dat de VRT een te kleine openbare omroep zou worden, dat we niet langer de mensen of de middelen zouden hebben om de kwaliteit te bieden die we willen bieden. Er was een soort momentum, waarbij zo goed als iedereen op de VRT zijn ongerustheid kenbaar wenste te maken.

»Sindsdien hebben we signalen ontvangen dat minister Sven Gatz en minister-president Bourgeois die ongerustheid wel degelijk hebben opgemerkt. Er lijken – en nu spreek ik voor mezelf – stappen in de goede richting gezet. Er is overleg met het personeel gestart, er zijn werkgroepen opgericht en er is naar alternatieven gezocht. En er is duidelijk gemaakt dat de VRT moet evolueren naar een bedrijf waar overleg in de structuur ingebakken zit: daar trekken veel mensen zich aan op.»


Brackes lijst

HUMO Uit een enquête bleek vorig jaar dat de VRT-medewerkers het vertrouwen in het management kwijt waren. Ook daar is schot in de zaak gekomen: Paul Lembrechts is sinds enkele maanden de nieuwe CEO van de VRT. Hij volgde Leo Hellemans op, die met pensioen gaat.

Vanderveken «De eerste signalen zijn alvast positief. Naar de nieuwe CEO is grondig gezocht. Ook het nieuwe transformatieplan lijkt minder pijnlijk dan wat in de herfst werd voorgesteld. Het is nog steeds zuur – er moeten om en bij de 220 banen verdwijnen – maar naar wat ik verneem, zullen naakte ontslagen vermeden worden. En ook andere plannen zijn voorlopig niet meer aan de orde, zoals de afschaffing van de regionale cellen van Radio 2, het samenvoegen van de cultuurredacties, enzovoort.»

HUMO Toch hoor ik dat de cultuurredacties alsnog zouden samensmelten. Het cultuuraanbod op Radio 1 en Klara zou door dezelfde cel medewerkers samengesteld worden.

Vanderveken «Zelfs áls de cultuurredacties samenkomen, is er nu op zijn minst al op een andere manier over nagedacht. Zo zijn de vragen ‘Hoe kunnen we dat optimaal organiseren?’ en ‘Welke ideeën heeft het personeel?’ toch al gesteld. En uit een werkgroep is het idee van een cultuurmanager gekomen, een functie die Chantal Pattyn nu inneemt. Dat garandeert niet dat er geen harde afslankingen zullen volgen, maar de indruk heerst dat er goede wil is aan alle kanten van de tafel. De rest is voor de sociale overlegorganen.

»(Kreunt) Ik klink als een vakbondsafgevaardigde. Geen rol die ik ambieer.»

HUMO In de protestbrief stond destijds dat de VRT-medewerkers de krapte al lang voelen.

Vanderveken «Er wordt al járen met de kaasschaaf bespaard. Eerst 10 procent van veel programmabudgetten, dan nog eens 15 procent, vervolgens weer 10 procent, enzovoort... Het zinnetje ‘Daar is geen budget voor’ is een staande uitdrukking geworden. Allicht is dat altijd en overal zo, maar het verklaart bijvoorbeeld waarom er op de VRT geen showentertainment meer wordt gemaakt. Veel medewerkers voelen heimwee naar de tijd van de grote ‘Eurosong’-uitzendingen, of naar pakweg ‘Steracteur sterartiest’.

»Het is legitiem om je af te vragen of de VRT dat soort programma’s wel moet maken, en het is niet aan mij om die vraag te beantwoorden, maar dat is slechts één voorbeeld. En als zelfs het slagschip Eén voortdurend harde keuzes moet maken, kun je je voorstellen hoe het voor kleinere netten is. Bij Klara, bijvoorbeeld, zien de mensen al jaren collega’s vertrekken zonder dat die vervangen worden, terwijl ze de zender toch 24 uur per dag op de been moeten houden. Natuurlijk leidt dat tot verarming en verkramping.

»Toch leeft bij het brede publiek nog altijd het clichébeeld van de luie ambtenaar. En van het logge bedrijf met te veel medewerkers, die voor de helft op de verkeerde plaats zitten en ongemotiveerd veel te weinig uren kloppen. Als je dat vergelijkt met de realiteit, wordt het een beetje wrang.»

undefined

'Bij het brede publiek leeft nog altijd het clichébeeld van de luie ambtenaar'

HUMO Het brengt ons wel bij Siegfried Brackes beruchte lijst: een jaar geleden beweerde hij weet te hebben van een lijst met de namen van honderden mensen die nog door de VRT betaald worden, maar die de facto niet meer functioneren.

Vanderveken «Ik weet niet of dat klopt. Ik ken die lijst niet.»

HUMO Ken je collega’s die op zo’n lijst zouden kunnen staan?

Vanderveken «Mensen die niets meer betekenen voor het bedrijf en die toch betaald worden? (Boos) Nee, dat soort mensen ken ik niet. Wél zijn er mensen die het tijdelijk moeilijk hebben in het leven, met een burn-out kampen, enzovoort – maar heb je die niet overal? Eerlijk: als zij omschreven zouden worden als ‘mensen die hier eigenlijk niet zouden mogen zijn’, zou dat een grove belediging zijn.

»Stel dat er een overheidsbedrijf bestaat waar men iets socialer met zijn medewerkers omgaat en brute ontslagen probeert te vermijden, omdat het nu eenmaal een overheidsbedrijf is: natuurlijk kun je zo’n bedrijf op elk moment afrekenen op dat beleid. Maar zeggen: ‘We draaien de geldkraan nú dicht en wie hier toevallig nog rondloopt, moet maar verdwijnen’, dat is iets helemaal anders. Mensen gaan niet zomaar in rook op. Je kunt wél beslissen om geen nieuwe mensen meer aan te nemen, maar bij de VRT is dat de facto al jaren het geval.»


Tuintje omspitten

HUMO Op de Nacht van de Vlaamse Televisiesterren maakte je een mop over het ego van de afwezige Stef Wauters. Heb je namens dat ego achteraf nog iets vernomen?

Vanderveken (lacht) «Ik heb die avond een mop proberen te maken, ja. Een mop die om te beginnen achteraf bijna overal verkeerd is geciteerd. Wat je in de kranten las, is níét zoals ik het heb gezegd. Maar goed, ik ga die nu niet reconstrueren; een grap wordt zelden beter als je hem achteraf uitlegt. Het was in elk geval zeer onschuldig bedoeld. En omdat Stef Wauters niet aanwezig was, heb ik ’m achteraf gebeld om één en ander uit te leggen. Hij was grootmoedig genoeg om het allemaal niet erg te vinden.»

HUMO Tot slot, kwestie van de getergde Liesbeth Homans nog een hart onder de riem te steken: wat is het zatste tafereel dat je in de coulissen van de Nacht hebt meegemaakt?

Vanderveken «Ik heb heel weinig gezien, want de dag erna moest ik al om zes uur uit de veren voor opnames van ‘Voor hetzelfde geld’. Ik moest ’s ochtends vroeg ergens een tuin gaan omspitten. Ja, wij doen echt álles zelf bij de VRT (lacht).»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234