Tom Audenaert (directeur Erik in 'De luizenmoeder'): 'Ik vertrouw Bart De Pauw blindelings: als hij me morgen belt met een project, zeg ik meteen ja'

Sinds hij de blinde Jozef speelde in ‘Hasta la vista’ is Tom Audenaert nagenoeg een huisvriend geworden in Vlaams film- en televisiedrama. Op dit ogenblik zet hij treffend directeur Erik neer in ‘De luizenmoeder’, een man die zich, luidens een voormalige beroepskijker, ‘overeind moet zien te houden in het spanningsveld tussen politieke correctheid en zijn aard van het beestje.’ In mei, niet voor niets de bloeimaand, zal Audenaert bij leven en welzijn 40 worden, een leeftijd waarop sommigen zich geroepen voelen om de balans van hun leven op te maken. ‘Ik voel me gelukkiger dan ooit tevoren.’

'Ik voel me gelukkiger dan ooit tevoren'

De plaats van afspraak is een wondere kamer in boekhandel Limerick in Gent, waar de indrukwekkende collectie schrijfmachines van de twintigste-eeuwse literatuurvorst Willem Frederik Hermans (1921-1995) permanent te pronk staat. Nooit meer slapen: op aardedonkere nachten, als WFH spookt, zetten die schrijfmachines het wellicht allemaal tegelijk op een hels ratelen, denkt de interviewer. Waarna hij die gedachte van zich afzet en doodgemoedereerd tegenover acteur Tom Audenaert plaatsneemt, die zich in deze tweespraak de rol van geïnterviewde liet aanmeten.

HUMO Wat was je jongensdroom?

TOM Audenaert «In geen geval acteur worden. Ik ging nooit naar het theater, al zag ik wel veel films en series, maar die inspireerden mij nog niet om zelf acteur te worden. Ik was eigenlijk van plan boekhouder te worden – op de middelbare school, in de Economie-Talen, was ik daar namelijk goed in. Ter gelegenheid van de honderd dagen vroegen klasgenoten mij om een komisch rolletje te spelen. Mijn eerste reactie was: ‘Liever niet.’ Ik was daar veel te verlegen voor. Ik ben soms nog altijd verlegen, bijvoorbeeld in tv-interviews. Iemand stelt een vraag en stante pede moet je een interessant of grappig antwoord geven: ik ben daar geen held in. Ik zou ook nooit in panels of quizjes gaan zitten. Ik voel niet de behoefte om heel Vlaanderen te laten weten hoe ik over bepaalde dingen denk, als dat al interessant zou zijn.

»Maar goed, ik liet me voor die honderd dagen toch overhalen door mijn klasgenoten. Het was de allereerste keer dat ik acteerde. Dat het publiek moest lachen om wat ik speelde, vond ik zó leuk – ik dacht zelfs: wat ik op het podium heb gedaan, was misschien zo slecht nog niet. ’t Was een bijzondere gewaarwording, waaraan ik maar blééf denken. Ik was zo onzeker in mijn jeugd, en juist door te acteren ben ik die onzekerheid beetje bij beetje kwijtgeraakt. Op den duur dacht ik: ik ben er niet slecht in. En nu denk ik niet dat ik mij ooit nog zal afvragen of ik het wel kan: ik wéét dat ik het kan. Hoe zot kan het lopen in een mensenleven?

»Nu, niet één leraar op de middelbare school zal ooit over mij hebben gedacht: die wordt later acteur. Ik ging boekhouden studeren. Dat leek vanzelfsprekend: mijn ouders waren kleine zelfstandigen. Maar ik kwam er heel snel achter dat boekhouden me niet gelukkig zou maken. Ik ben niet het type dat dan denkt: ’t valt tegen, misschien moet ik nu even doorbijten, dan vind ik misschien mijn draai wel. Ik ben er dan maar mee gestopt, waarna ik weer thuis zat, bij mijn ouders.»

HUMO Hoe was dat?

Audenaert «Niet tof. Ik zat niet goed in mijn vel en had geen idee wat ik moest aanvangen. Aangezien ik bezeten was van film, ben ik dan maar beeld, geluid en montage gaan studeren aan het RITCS. Daar bleek al snel dat ik helemaal niet technisch was aangelegd (lachje). Dat was dus ook geen uitkomst. Op een set kan ik me nog altijd verkijken aan technici: zij gaan zo hard op in hun werk, op het nerd-achtige af, en zijn zó goed in hun vak. ‘En wat kunnen wíj?’ vraag ik me dan af, ‘hooguit een beetje ‘spelen’.’ Maar goed, op een dag belandde ik in de spoedafdeling omdat ik allergisch reageerde op het maagmiddel Primperan: al mijn spieren trokken ervan samen, en dus ook mijn hart. Ik hoorde een dokter zeggen: ‘Die hadden ze niet veel later moeten binnenbrengen.’ Ik dacht dat ik eraan ging, en ineens was het me duidelijk: ‘Voortaan doe ik alleen nog wat ik graag doe.’ Sindsdien ben ik een gelukkig mens.»

HUMO Je lijkt me bepaald een uitgebalanceerde man, iemand die vrede heeft met het leven. Nu ja, schijn kan bedriegen.

Audenaert «Mijn vriendin zegt me dat ik een groot talent heb voor gelukkig zijn. Maar goed, wat was ‘doen wat ik graag doe’? Ik herinnerde me de diepe voldoening die mijn rolletje tijdens de honderd dagen mij had gegeven, en ook het plezier dat ik later aan een rolletje in het amateurtoneel had beleefd. Toen wist ik het wel zeker. ‘Wat zullen we nu krijgen?’ zeiden mijn ouders, kleine middenstanders. ‘Acteur worden? Je hebt alles samen één keer in het amateurtoneel gespeeld!’»

HUMO À propos, heb je als kind van kleine middenstanders iets aan de kleine middenstand overgehouden?

Audenaert «Ik ben al enkele jaren zelf ook zelfstandig. Daarvóór ontving ik een werkloosheidsuitkering voor perioden dat ik geen werk had, en die zijn er wel als freelance acteur. Ik moest toen jaarlijks bij de RVA gaan aantonen dat ik genoeg werk had. Toen ik merkte dat ik genoeg werk begon te krijgen om ervan te kunnen leven, heb ik de sprong gewaagd en ben ik zelfstandige geworden.

'Erik in 'De luizenmoeder' is geen aaibaar type. Hij is sociaal incapabel en manipulatief: dat maakt hem zo interessant.'

»Nu, als zelfstandige dop ik volledig mijn eigen boontjes en ben ik niemand meer verantwoording schuldig: dat is heerlijk. ’t Is duidelijk: werk ik niet, dan verdien ik ook niets, maar ik heb er altijd wel vertrouwen in dat er werk op me afkomt. Een acteur moet kunnen leven met onzekerheid: dat is deel van zijn werk. Voor ik een rol in de film ‘Hasta la vista’ kreeg, scheelde het niet veel of ik was ermee gestopt.»


Lof uit singapore

HUMO Je hebt in de Waalse serie ‘La trêve’ meegespeeld, die intussen voor Netflix in het Engels is gedubd, en op dit ogenblik ben je voor de RTBF het tweede seizoen van ‘Unité 42’ aan het opnemen. Zie je in jouw vakgebied, los van de taal, opvallende culturele verschillen tussen Walen en Vlamingen?

Audenaert «Televisiemakers in Wallonië zijn enorm goed op de hoogte van wat er zoal gedraaid wordt in Vlaanderen: ze kénnen de Vlaamse tv-series. ‘Zoiets willen we ook,’ heb ik al vaak gehoord. En ze staan vaak versteld van de kijkcijfers van Vlaamse fictie. Eigenlijk zijn ze in Wallonië nog maar pas begonnen met kwaliteitsseries: ‘La trêve’ was de eerste ambitieuze serie, terwijl het budget nog steeds weinig voorstelde – mijn gage bedroeg de helft van wat ik doorgaans in Vlaanderen verdien. Ik wilde per se in die serie meespelen, precies omdat ze een nieuw begin was. Ik kon merken dat alles nog fris was, en het enthousiasme van die makers was ronduit aanstekelijk. Dan ga ik niet zeuren over geld, hè?

»Op een Waalse set heerst er voor de rest iets meer chaos dan op een Vlaamse. Wat dat betreft, hebben Walen echt wel iets zuiders. Ik merk dat Vlamingen meer routine hebben op een set: het gaat flink vooruit, zal ik maar zeggen – wellicht zijn we iets efficiënter. Een lezing met Franstalige acteurs duurt meestal geweldig lang: bij elke repliek staan ze uitgebreid stil. Er komt geen eind aan dat gebabbel, terwijl wij er in Vlaanderen toch iets minder woorden aan vuilmaken. Pas op, ik vind mijn Waalse collega’s enorm warme mensen.

»Nu de Engelse versie van ‘La trêve’, ‘The Break’, op Netflix zit, krijg ik via Messenger weleens complimenten uit bijvoorbeeld Singapore: grappig. ’t Is ook tof dat ik in Franstalig België anders gecast word dan in Vlaanderen, waar ik meestal komische of zachte en knuffelbare types moet spelen. Of underdogs.»

HUMO In mijn ogen ben je zo’n beetje de ideale gemiddelde Belg. Je zal dan ook niet zo gauw om werk verlegen zitten, denk ik.

Audenaert «Als je een grote rol in een serie krijgt, moet je je voor de verzekering eerst laten onderzoeken door een dokter. In mijn geval is dat altijd dezelfde Franstalige arts in Brussel: ‘Jij bent voor mij dé Belg,’ zegt hij telkens weer (lacht). In Wallonië, en de paar keren dat ik in Frankrijk heb gewerkt, casten ze mij niet automatisch als lieve, zachtaardige man. Of als sul.

»Nu ja, Erik in ‘De luizenmoeder’ is volgens mij ook geen aaibaar type. Hij wil het allemaal wel volgens het boekje doen, maar tegelijk is hij zowel sociaal incapabel als heel manipulatief, en juist dát maakt hem zo interessant. Ik ben een grote fan van de humor van Ricky Gervais, die altijd onbehaaglijk en gênant is, en politiek incorrect – zijn personages zijn nooit sympathiek. Er zijn dan ook mensen die gruwen van zijn personage David Brent. Er zijn ook al mensen die me op Facebook hebben laten weten dat ze me verschrikkelijk vinden als directeur Erik. En daar ben ik blij om, want zo wilde ik hem ook spelen: ongelofelijk irritant soms, maar ook kwetsbaar en kleinmenselijk, waardoor je ergens toch sympathie voor hem voelt, al is het maar uit medelijden.»

HUMO Voor jij aan de Vlaamse versie van ‘De luizenmoeder’ begon, kon je al zien wat de Nederlandse acteur Diederik Ebbinge met de rol van de schooldirecteur had gedaan. Is dat inspirerend of juist niet?

Audenaert «Ik heb de eerste drie afleveringen van de Nederlandse versie gezien, en daar heb ik spijt van. Ik kan aan de eerste drie afleveringen van de Vlaamse serie zien dat ik me te veel heb laten beïnvloeden, uit onzekerheid. Uit een soort respect ook, zo van: ‘Zo moet het gespeeld worden.’ Niet dat ik Diederik vlakaf heb gekopieerd, maar er slopen naar mijn smaak wel te opvallende gelijkenissen in. Vanaf de vierde aflevering speel ik veel vrijer, veel meer vanuit mezelf. Ik denk ook dat ik als absolute fan van het genre cringe comedy te hard mijn best wilde doen in het begin – ik kende mijn teksten al heel lang op voorhand. Het maakte mij niet uit welke scène we zouden opnemen, ik kon ze zó spelen.

»Iemand schreef over directeur Erik: ‘Tom Audenaert speelt nog maar eens dezelfde rol.’ Daar ben ik het totaal niet mee eens, omdat Erik om te beginnen al geen volkstype is. Meestal mag ik dicht bij mezelf blijven – mijn Lokerse dialect mag er zelfs doorkomen, maar in het geval van directeur Erik kon ik me dat allemaal niet permitteren. Ik heb voor hem meer mijn best moeten doen dan voor de meeste andere personages die ik te spelen krijg. Die praatjesmaker lag me niet vanzelf, zal ik maar zeggen, hij voelde niet meteen natuurlijk aan. Ik moest dus keihard op mijn articulatie letten, waarin ik aanvankelijk zelfs overdreef. Mijn vriendin zei: ‘Zelfs een nieuwslezer spreekt niet zo.’ De correcte uitspraak van het Nederlands is anders nooit mijn sterkste punt geweest. Die was ook niet belangrijk in mijn opleiding, die meer op lichamelijk acteren en commedia dell’arte was toegespitst. Maar ik werk eraan (lacht).»

HUMO Je bent niet naar een reguliere toneelschool maar naar een privéschool gegaan: de Kleine Academie in Brussel, die overigens niet meer bestaat. Die opleiding was gebaseerd op de theorie van de Franse bewegingskunstenaar Jacques Lecoq.

Audenaert «Voor ik naar de Kleine Academie ging, heb ik toelatingsexamen aan het Conservatorium in Gent gedaan. Ik was goed voorbereid, maar ik had van de zenuwen zo’n droge mond dat ik bijna niets uit m’n strot kreeg. Ja, dan weet je snel dat je het mag vergeten, hè? Hetzelfde overkwam mij ook op het toelatingsexamen aan het Conservatorium in Brussel. Ik was extreem nerveus.»

'Zoals mijn vader vroeger sanitair installeerde, zo probeer ik mijn ambacht van acteur uit te voeren. Artistieke praatjes hoef je van mij niet te verwachten.'

HUMO Hoe teleurgesteld was je toen die toneelscholen je weigerden?

Audenaert «Nauwelijks, want het was overduidelijk dat ik er niets van gebakken had. Maar toch bleef ik denken: ik kan wél spelen. Zelfs toen ik na de Kleine Academie weinig of geen aanbiedingen kreeg, bleef ik denken: ik kan het. En als ik een theatervoorstelling zag, dacht ik: dat kan ik ook. Misschien was dat arrogantie, maar ik ervoer het als een innerlijke zekerheid, een diepe overtuiging, waar niemand mij van kon afbrengen. Ik dacht: ik moet alleen maar ervaring opdoen, opdat ik me meer op m’n gemak zou voelen.

»Intussen heb ik al volop ervaring kunnen opdoen, maar ik hou er rekening mee dat de vraag naar mij ooit ophoudt: ik ben vaak te zien op de tv en zowel publiek als makers zullen op een dag misschien op me uitgekeken zijn. Alleen al om dat moment zo lang mogelijk uit te stellen, ga ik niet in quizjes en in panels zitten. Ik wil vermijden dat mensen meer Tom Audenaert zien dan het personage dat ik speel. Ik heb al eens naast een rol gegrepen omdat ik een te voor de hand liggende keuze was. ‘Je beantwoordt zodanig aan de rol dat voor jou kiezen te gemakkelijk is.’

»Ik zal het jammer vinden als ik niet meer gevraagd word, maar dan doe ik wel iets anders. Ik ga in geen geval bij de pakken blijven zitten.»

HUMO Heb je nog last van het soort plankenkoorts die destijds je toelatingsexamens verknald heeft?

Audenaert «’t Is bijna tien jaar geleden dat ik nog op het toneel heb gestaan. Ik word nog wel voor het theater gevraagd, en ik zou het graag nog eens doen, maar ergens schrikt het mij ook een beetje af. Zeker nu ik veel bekender ben dan vroeger: stel dat mensen speciaal voor mij naar een voorstelling komen kijken, en ik breng er niets van terecht? Wat dat betreft, ben ik een broekschijter.

»Op een fictieset voel ik me intussen als een vis in het water. Dat ik op film- en tv-werk mik, heeft natuurlijk ook met mijn gezinssituatie te maken: ik heb twee kindjes, die 2 en 4 zijn. Ik zie het voorlopig nog niet zitten om in het weekend en ’s avonds op de planken te staan. Ik wilde per se kinderen, ook al dwingt mijn werk me ertoe om bij momenten heel veel van mijn vriendin te eisen, die ook nog eens voltijds werkt. Nu ik ‘Unité 42’ aan het opnemen ben, moet ik ’s ochtends in alle vroegte weg – ik kan de kinderen niet naar school brengen. En ’s avonds kom ik heel laat thuis. Kortom, ik zie ze alleen in het weekend.»

HUMO Ik blijf me afvragen of iemand eigenlijk kan léren acteren.

Audenaert «Je kunt er béter in worden, maar als het niet in je zit, dan zal het er ook nooit inzitten, hoe hard je ook je best doet. Nu ja, ik heb lang niet geweten dat het in me zat. Ergens in het land zijn er ongetwijfeld nog steeds boekhouders die beter acteur waren geworden (lacht). Ik zie mezelf meer als een goede vakman dan als een artiest. Zoals mijn vader vroeger vakkundig sanitair installeerde, zo probeer ik mijn ambacht uit te voeren. Artistieke praatjes moet je niet van mij verwachten.»


zwarte wolk

HUMO Dan maar iets anders: je hebt herhaaldelijk met Bart De Pauw gewerkt. In ‘Willy’s en Marjetten’, in ‘Quiz Me Quick’ en in ‘It’s Showtime’, een serie die de VRT niet heeft uitgezonden, omdat er... iets tussen was gekomen.

Audenaert «Hij is mijn idool. De eerste keren dat ik met Bart samenwerkte, was ik zodanig onder de indruk dat het me bijna hinderde. Ik voel me thuis in zijn verbeeldingswereld: ik speel zijn werk dan ook enorm graag. Ondanks alle commotie die er rond zijn persoon is ontstaan, blijf ik hem een televisiemaker van de bovenste plank vinden. Ik weet ook dat hij een buitengewoon geestige mens is, dat heb ik op de set telkens weer mogen ervaren. In mijn ogen is hij een soort Peter Pan, iemand die jong wil blijven, een speelvogel, maar dan een bijzonder getalenteerde. Hij maakt dingen waarin hij zelf graag meespeelt, en daarbij laat hij zich nooit leiden door wat ‘de mensen’ willen zien.

»Dat de VRT besloten heeft om ‘It’s Showtime’ niet uit te zenden, is doodjammer voor iedereen, maar nog het meest voor de acteurs die het beste van zichzelf hebben gegeven en nog niet bij het ruime publiek bekend zijn. Zij missen hun eventuele doorbraak. Zo goed spelen, en dat wordt dan niet gezien! Series verouderen snel, je kunt ze geen jaren op de plank laten liggen.

»Barts situatie heeft me erg aangegrepen. Los van wat er gebeurd is – en waarover iedereen klaarblijkelijk een uitgesproken mening heeft zonder te weten wat er écht aan de hand is – vind ik dat Bart wel héél zwaar gestraft is. En niet alleen hijzelf, maar ook zijn gezin: je kunt je niet inbeelden door welke hel zij wellicht zijn moeten gaan. En dan zijn er nog de mensen die voor zijn fantastische productiehuis werkten en dat nu niet meer kunnen doen. Als men dan in de krant zijn hoofd afbeeldt naast dat van Weinstein, een verkrachter, denk ik: gáát het een beetje? Kijk, daar kan ik me enorm over opwinden. De tol van de roem, zeker?

»Een film- of televisieset is voor mij een geweldig universum – een crèche voor volwassenen – waarin ik me rot amuseer. Er heerst een beetje hetzelfde gevoel als toen je als kind op zomerkamp ging: voor even ben je zó close met elkaar, en trek je allemaal samen aan hetzelfde zeel om tot het beste eindresultaat te komen. Dat geeft een enorm leuke vibe. Op de set heb ik nooit iets anders gekend dan een respectvolle omgang tussen mannen en vrouwen. We maken veel grapjes en we zeveren onder elkaar, maar het blijft altijd respectvol. En ik hoop dat ik het meteen te horen zou krijgen mocht ik ooit wél te ver gaan of iemand kwetsen. Door de affaire-Weinstein hing er ineens een zwarte wolk over mijn vakgebied, alsof die sector door en door ziek was. Ik heb dat alleszins nooit zo ervaren, integendeel.

»Wat er ook gebeurt in het lopende onderzoek, Bart is en blijft de top als televisiemaker in Vlaanderen. Ik hoop dat hij snel weer aan de slag kan, hij is ondertussen genoeg gestraft. ’t Is toch doodzonde dat zo’n talent niets meer zou kunnen maken? Bart mag mij morgen bellen om mee te doen aan iets wat hij gemaakt heeft. Zeker. Direct! Ik hoef zijn scenario zelfs niet vooraf te lezen. Ik vertrouw hem blindelings. Voor de rest geloof ik dat heel wat mensen Bart De Pauw nog steeds een warm hart toedragen. En er zijn ook nog andere zenders dan de VRT, hè?»

HUMO Tegen mij mag je het wel zeggen: wanneer ben je het gelukkigst?

Audenaert «Nu, in deze tijd van mijn leven, voel ik me gelukkiger dan ooit tevoren. Ik heb lang geen vriendin gehad – toch wel zes jaar. Als ik verliefd werd op iemand, dan kon ik dat heel lang blijven, zelfs als ik wist dat de liefde niet wederzijds was. Heel vervelend. Intussen heb ik een fantastische vriendin, twee prachtige kinderen en een job die ik heel graag doe. Dan kun je niet anders dan content zijn. Ja, ik zou me kunnen afvragen: ‘Waar droom ik nu nog van?’ Maar te veel focussen op wat je nog niet bereikt hebt, zorgt ervoor dat een mens nooit echt content is. Wel, ik ben liever content met wat ik wél heb.»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234