Tom Barman: 'Vroeger kon je nog gewoon op een bankje naar mensen staren. Nu word je daar voor gearresteerd'

In zijn pied-à-terre in Portugal legt Tom Barman net de laatste hand aan het scenario van zijn nieuwste film, wanneer z’n butler zegt: ‘Telefoon uit België. Iemand die het met u wil hebben over uw debuutfilm ‘Any Way the Wind Blows’.’

HUMO Wie had dat gedacht: vijftien jaar later gaat ‘Any Way the Wind Blows’ opnieuw in première.

TOM Barman «Ja, in de Cartoon’s in Antwerpen, hè? Het idee komt niet van mij. Bij Cinematek (het centrum van het Koninklijk Belgisch Filmarchief, red.) hadden ze een tijdje terug besloten om mijn debuutfilm in hun archief op te nemen. Ze doen dan standaard een digitale restauratie, al was écht restaureren voor een relatief jonge film als de mijne niet nodig, maar kom. Het resultaat is nu mooi op tijd klaar voor het veertigjarige jubileum van de Cartoon’s. En daarna speelt de film nog in enkele andere arthousebioscopen over het hele land. Het is meteen ook een prachtig eerbetoon aan Eric Kloeck, de oprichter van de Cartoon’s, die vorig jaar overleed. Eric speelde Paul Garcin in de film (een uitgebluste leraar Frans, red.): niks dan uitstekende herinneringen, hij deed dat geweldig.»

HUMO Heb je de gerestaureerde versie al gezien?

Barman «Ja, ik ben wat gaan assisteren bij de kleurcorrectie. In 2003 was digitale kleurcorrectie nog piepjong, en bijgevolg zo duur dat we het ons niet konden veroorloven. Dat het nu wel kon, is fantastisch. Kleurcorrectie is een zeer belangrijk aspect van een film, en extra belangrijk in ‘Any Way the Wind Blows’, omdat ik absoluut níét de grijze en grauwe kleuren wilde hebben die je zo vaak zag en ziet in Vlaamse plattelandsdrama’s. Ik wilde dat mijn film een soort zwierigheid had, dat hij knálde, en kleur speelde daar een grote rol in.»

HUMO ‘Any Way the Wind Blows’ werd voor een groot deel letterlijk in jouw leefwereld opgenomen: de Antwerpse stationsbuurt, waar jij woonde. Handig.

Barman «Het wás handig, ja, maar dat was niet de reden waarom een groot deel van de film daar is opgenomen. Ik wilde de grootsteedse, wat ruwere kant van Antwerpen als decor gebruiken, en het Antwerpen van de postkaarten vermijden. Op één shot na, waarin je op muziek van Charlie Parker een panorama van de stad ziet vanop Linkeroever – dat shot was mooi bedóéld – wilde ik ver weg blijven van alles waar de gemiddelde Japanse toerist in geïnteresseerd is. Géén Grote Markt dus, en géén koddige eeuwenoude huisjes. Nee: de Carnotstraat, de Gemeentestraat, de Pelikaanstraat. Enfin, de stationsbuurt, waar ik overigens nog altijd woon.»

HUMO Antwerpen, en bij uitbreiding de wereld, is behoorlijk veranderd in de zestien jaar sinds de opnames. In hoeverre is ‘Any Way the Wind Blows’ gedateerd?

Barman «Uiteindelijk raakt iedere film gedateerd. Maar ik denk dat het bij ‘Any Way the Wind Blows’ best meevalt, omdat ik er weinig echt tijdsgebonden dingen heb ingestoken. De film ademt wel de wispelturigheid en de nervositeit van een stad, maar dat zou eender welke stad kunnen zijn. Niet per se Antwerpen dus, en ook niet per se in 2002.

»Maar het klopt dat de wereld sindsdien erg veranderd is. Om maar één voorbeeld te geven: indertijd heb ik ‘Any Way the Wind Blows’ eens omschreven als een film over hoe mensen naar elkaar kijken. Een kennis merkte een tijdje terug op dat die uitspraak op zich al verouderd is. Ga maar eens de straat op: mensen kijken tegenwoordig niet meer naar elkaar, ze kijken naar hun telefoonschermpjes. Twee, drie uur per dag houden ze hun hoofd naar beneden gericht, waar dat zestien jaar geleden absoluut níét het geval was. Dat heeft een drastische impact op hoe we met elkaar omgaan. Indertijd kon je ook nog gewoon ergens niks staan doen zonder dat er raar naar je werd gekeken. Als je nu wat op een bankje naar mensen zit te staren, of in het station een boek zit te lezen, word je gearresteerd (lacht). Doodjammer dat we die zorgeloosheid, die connectie met elkaar, stilaan aan het verliezen zijn.»

HUMO Opvallend veel acteurs in ‘Any Way the Wind Blows’ waren destijds nog vrij onbekend, maar zijn inmiddels vaste waarden: Sam Louwyck, Wine Dierickx, Ides Meire, Titus De Voogdt, Matthias Schoenaerts zelfs. Dat lijkt me een pluim op jouw hoed.

Barman «Pas op, ik werkte ook met veel mensen die geen acteur waren, hè. Of ze nu acteur waren of niet: ik wilde de beste man of de beste vrouw voor de job. Zo simpel was het. En ik wilde de usual suspects vermijden, de acteurs die je altijd overal zag opduiken.

»Dat enkele acteurs uit ‘Any Way the Wind Blows’ inmiddels bekend zijn, beschouw ik overigens niet als een pluim op míjn hoed: het is hun eigen verdienste. Maar weet je wat voor mij het ultieme compliment is, wat me echt dolgelukkig maakt? Wanneer mensen jaren later nog een catchphrase uit de film gebruiken. ‘Hedde iet van Kiss bij?’ of ‘Hier zie, den Bolland is er ook. Of: ‘Een zicht op zee is maar een zicht op zee.’ Da’s te vergelijken met mensen die een stuk tekst uit één van mijn songs citeren. Meer moet dat niet zijn, qua pluim op mijn hoed.»

HUMO Ondertussen ben jij al een hele tijd bezig aan een nieuwe film.

Barman «Ja, ‘Drop Shot’ is de huidige werktitel. Maar ik moet ’m nog maken hè, dus ik heb geen zin om er al veel over te lullen. Enerzijds is het natuurlijk flatterend dat mensen me er nu al vijf jaar vragen over stellen: dat betekent dat ze geïnteresseerd zijn. Maar anderzijds zie ik Felix Van Groeningen of Robin Pront niet al vijf jaar op voorhand over hun volgende project spreken. Het gaat goed, en daarmee is voor nu alles gezegd.»

HUMO Als ik toch éven mag proberen: op screendaily.com las ik iets over ‘an A-list cast’.

Barman «Zie je, dat is dus de reden waarom ik er niet over wil spreken (lacht). Het wordt een Engelstalige film, ja, maar ik heb nooit iets gezegd over een cast met A-listers.»

HUMO Laatste vraag dan maar: volg je de Antwerpse verkiezingsperikelen een beetje vanuit Portugal?

Barman «Niet echt, nee. Ik wil er niet mee koketteren, maar ik vind de Amerikaanse en de Britse politiek momenteel dermate entertainend dat ik de Belgische politiek een beetje uit het oog verloren ben. Maar tegen de verkiezingen zal ik mijn huiswerk wel gemaakt hebben, hoor. Is het daar ook een beetje entertainend?»

HUMO Dat is wel het minste dat je kunt zeggen, ja.

Barman «Echt waar? Super, ik begin er deze namiddag aan.»

‘Any Way the Wind Blows’ is op 21/9 te zien in Cartoon’s Cinema en komt vanaf 26/9 in de bioscoop.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234