Johan Sebastiaan Stuer en Tom Borremans Beeld RV
Johan Sebastiaan Stuer en Tom BorremansBeeld RV

Humo(R) in‘De ideale wereld’

Tom Borremans en Johan Sebastiaan Stuer: ‘Ik ben 44 nu, en ik denk nog altijd dat ik voor mijn 30ste ga sterven’

In de regel verloopt een interview als volgt: de journalist stelt een vraag, waarop de geïnterviewde een al dan niet printwaardig antwoord verschaft. Wanneer die journalist echter Humo’s huisdichter Johan ‘Sebastiaan’ Stuer (44) en Sociaal Incapabele Michiel-bedenker Tom Borremans (36) tegenover zich weet, zijn de spelregels lichtjes anders. Stuer en Borremans, professionele humoristen die pendelen tussen ‘De ideale wereld’ en Het Blad, hebben er immers een handje van weg om zoveel zijpaadjes in te duiken dat de hoofdstraat algauw volkomen uit zicht raakt, en de beduusde reporter enkel nog in zijn papieren kan spieken om de weg terug te vinden.

Noud Jansen

Een Goed Gesprek over het op z’n laatste benen lopende 19de seizoen van ‘De ideale wereld’ en hun respectieve rollen daarin: dat was het – achteraf gezien nogal hoog gegrepen – idee. Herleid tot de essentie (twee volle dagen werk, mevrouw!) ging het zo:

HUMO Heren, hoe gaat het nog met jullie?

TOM BORREMANS «Buiten het feit dat alles slecht gaat, gaat met mij alles goed. Bedankt!»

JOHAN SEBASTIAAN STUER «Zit je op een berg of zit je in een dal?»

BORREMANS «Sorry?»

STUER «Da’s de vaste openingsvraag van Pat Donnez in ‘Berg en dal’, een Klara-programma waar ik zelf eigenlijk ook nooit naar luister.»

HUMO Beantwoord die vraag anders zelf eens?

STUER «Mijn standaardantwoord zou sowieso ‘dal’ zijn: da’s zo’n beetje mijn default setting. Maar toevallig is er sinds kort een nieuw iemand in mijn leven, en ik heb me zelden minder slecht gevoeld. Ik weet dat ik het niet uitstraal, maar toch is het zo.»

BORREMANS «Als je het mij vraagt, straal je het wél uit, Johan. Ik ken je nu toch al een tijdje en ik zie het verschil. (Tegen Humo) Johan werkt sinds 2020 voor ‘De ideale wereld’, maar ik heb hem eigenlijk pas tijdens het vorige seizoen leren kennen, toen we op de redactie een eiland deelden. Zijn werk was me toen wel al jaren bekend, van in Humo. Altijd fan geweest, zeker ook van zijn cartoons.»

STUER «De bewondering is wederzijds.»

HUMO Wat bewonder je het meest?

STUER «Wel, ik weet niet of je er al ooit van gehoord hebt, maar Tom heeft een personage dat Sociaal Incapabele Michiel heet. Zowel op papier als op televisie vind ik dat een sympathiek figuurtje. En dat zeg ik niet omdat Tom nu toevallig naast mij zit: ik had al een Michiel-boekje in huis lang voordat ik hem kende. ‘Autobiografie van een volksheld’ heet het; er zitten van die elektronische luisterknoppen in. Heel futuristisch.»

BORREMANS «Wist je dat ze een deel van de oplage van dat prachtboek hebben moeten vernietigen wegens overstock? Ik beeld me in dat dat, met al die elektronica, een gigantische groene rookpluim moet hebben veroorzaakt. (Tegen Humo) Er was trouwens nog een andere reden, buiten de kwaliteit van zijn werk bedoel ik, waarom ik destijds blij was dat Johan de ‘Ideale wereld’-ploeg kwam versterken: in één klap was ik niet meer de meest activistische persoon op de redactie. Want ik mag dan een vegetariër zijn; Johan is een full-blown veganist.»

HUMO Full-blown herbivoor, zul je bedoelen. In ‘Winteruur’ vertelde hij een tijdje geleden dat hij dat woord verkiest.

STUER «Heb ik dat gezegd? Dat herinner ik me echt niet meer. Ik durf die aflevering van ‘Winteruur’ dan ook niet terug te zien, ondanks herhaalde aanmoedigingen van Wim Helsen zelf.»

HUMO Waarom niet?

STUER «Omdat ik het tenenkrullend gênant vond en vind. Dat is wellicht ook de reden waarom Wim zo tevreden was over die aflevering: ik voelde me van het begin tot het einde ongemakkelijk. Ik ben iemand die zich het liefst achter de schermen ophoudt, of desnoods eronder of ernaast. Zeker niet ervoor.»

HUMO Zegt de man die sinds dit seizoen zijn eigen rubriek heeft in ‘De ideale wereld’. Complimenten, trouwens: ‘Dichter bij het nieuws’, waarin je een nieuwslezer speelt die de actualiteit in versvorm brengt, is vaak erg geestig.

BORREMANS «Volgens mij is het net daarom dat die rubriek werkt: ’t voelt als een verademing om eens iemand op tv te zien die níét overloopt van het zelfvertrouwen.»

STUER «Voor de duidelijkheid: ‘Dichter bij het nieuws’ was absoluut niet mijn idee.»

HUMO Wiens idee dan wel?

STUER «Weet ik niet, die beslissing is in mijn afwezigheid genomen. Niet dat ze me vervolgens gedwongen hebben om het te doen, maar er is toch serieus op me ingepraat. Ik had er eerst echt geen zin in.»

BORREMANS «Wat ze bij de eindredactie natuurlijk geweldig vonden: de Johan die er geen zin in had, dát was de Johan die ze voor de camera wilden. Daarom ook laten ze tijdens de opnames zoveel mogelijk mensen binnen en buiten wandelen op de set: de bedoeling is om Johan zo nerveus mogelijk te krijgen. (Ziet de opgetrokken wenkbrauwen naast hem) Oei, dat had ik misschien niet moeten verklappen.»

STUER «Wat ik wel weet, is dat Timm (Knaeps, red.), één van de regisseurs, onlangs een stagiaire de opdracht heeft gegeven om mij – buiten beeld, uiteraard – de hele opname lang aan te staren. Timm vond dat ik na zeven of acht afleveringen wat te veel op mijn gemak begon te zijn: vandaar.»

HUMO Werkt die aanpak?

STUER «Half. Aangestaard worden is op zich wel oncomfortabel, maar die stagiaire is niet de meest intimiderende persoon.»

BORREMANS «Ik vermoed dat zij eerder geïntimideerd was door jou. Wat een stageopdracht ook, een uur lang in de ogen van Johan Stuer kijken. Zet dat op je cv!»

STUER (na een lange uitweiding over stages, cv’s, LinkedInpagina’s en de prijs van ruwe slaolie) «Weet je, uiteindelijk ben ik toch wel blij dat ze me ‘Dichter bij het nieuws’ hebben opgedrongen. Uit mezelf zou ik het nooit hebben voorgesteld, net zomin als ik ooit op eigen initiatief iets naar Humo zou hebben gestuurd. Was Jonas Geirnaert niet achter mijn rug om naar Guy Mortier gestapt – ‘Zou dit niks voor Humo zijn?’ – dan was daar nooit iets van in huis gekomen. Faalangst, hè...»

BORREMANS «Wel grappig: jij bent door Jonas Geirnaert in de vaart der volkeren opgestuwd; ik door Jelle De Beule en Koen De Poorter. Shout-out naar Neveneffecten! Of liever: shout-out naar Neveneffecten minus Lieven Scheire. Zonder Neveneffecten minus Lieven Scheire hadden we hier nu niet tegenover jou gezeten.»

STUER «Vice versa al net zomin.»

HUMO Wat voor ‘DIW’-seizoen is het tot nu toe geweest, vinden jullie?

BORREMANS «Eén van de beste tot nu toe.»

STUER (knikt instemmend)

HUMO Hier en daar is er kritiek te horen op de wat vrijblijvende aanpak van nieuwe presentatrice Ella Leyers, zeker in vergelijking met haar veel satirischer aangelegde voorganger Jan Jaap van der Wal.

BORREMANS «Jan Jaap deed het wat mij betreft voortreffelijk als presentator, maar wij hebben geen statuten waarin staat dat we satire móéten bedrijven, hè? Jelle De Beule zei dat indertijd ook al: ‘Wij zijn geen satirisch programma, we zijn een kómisch programma.’ Oké, we gebruiken de actualiteit als aanleiding, maar je hoeft daar toch niet per se satire uit te puren? Zelf breng ik mensen liever aan het lachen dan dat ik een punt maak.»

STUER (ernstig) «De wereld gaat aan ernst ten onder.»

BORREMANS «Daar ben ik het, in alle ernst, mee eens.»

STUER «Ik vond het wel heel herkenbaar wat Sarah Vandeursen in één van haar afscheidsinterviews liet optekenen: dat het op termijn een ongunstige invloed op je persoonlijke volksgezondheid kan hebben om elke dag humor te moeten puren uit de trieste actualiteit. Zelf doe ik het nog altijd graag, maar ik kan me voorstellen dat dat op een gegeven moment zwaar kan wegen. En dat het gevaar om de hoek loert dat je cynisch wordt.»

BORREMANS «Zeker als je van nature iemand bent die zich de dingen erg aantrekt, zoals ik. Daarom doe ik de laatste tijd veel aan sport: het helpt me om alles te relativeren.»

STUER «Al te gruwelijk nieuws laten we in de regel wel links liggen in ‘De ideale wereld’.»

BORREMANS «Net als nieuws dat van zichzelf al grappig is, zoals de oorlog in Oekraïne. Je kunt daar weinig mee.»

HUMO Euh…

BORREMANS «Cynisch grapje, excuus.»

STUER «Onlangs ging er op de redactie een artikel rond over het bisdom Hasselt dat zijn priesters ervoor waarschuwde om niet te goedgelovig te zijn. Zo’n kop, daar kom je satirisch nooit overheen.»

ZO WEG ALS EEN HUIS

HUMO Tom, jouw bekendste creatie maakt al sinds 2014 deel uit van het ‘Ideale wereld’-meubilair. Hoelang kan Michiel nog mee, vind je?

BORREMANS «Op onbewaakte momenten denk ik weleens: zou het niet op zijn? Maar die onbewaakte momenten duren gelukkig nooit erg lang. Ik denk: zolang ik er zelf zin in heb – en dat is nog steeds heel zeker het geval, want Michiel is een vehikel waar ik werkelijk alles in kwijt kan – zal het mensen blijven aanspreken. Ik heb met Michiel ook nog nooit zo hoge views gehaald als dit seizoen. Dat is overigens niet enkel mijn verdienste, maar ook die van Arne Martin en Bart Van Peer, met wie ik vaak samenwerk. ’t Is een soort co-ouderschap, zeg maar»

HUMO Volgend jaar viert Michiel zijn tiende verjaardag.

BORREMANS «Echt waar? Daar had ik zelf nog niet bij stilgestaan. Tja, dat mag ik natuurlijk niet geruisloos voorbij laten gaan; een volkomen ontspoord verjaardagsfeestje lijkt me wel het minste. Ik heb er overigens nog al eens eentje georganiseerd, in café Cabron hier om de hoek, toen Michiel 4 of 5 werd. Ik had behoorlijk wat Fristi-wodka voorzien, maar aangezien er slechts een man of tien was komen opdagen – slechte marketing – ben ik er zelf maar in gevlogen. Ik weet nog dat ik op een gegeven moment naar een ander café ben gezwalpt, waar enkele mensen in de weer waren met PCP of lsd of iets dergelijks. Iets psychedelisch alleszins, dat je in je drankje moest doen. Of ik ook wat in mijn drankje wilde? ‘Ja, waarom ook niet!’ Het slechtste idee ever, uiteraard, maar op dat moment vond ik het geniaal. Ik was dan ook zo weg als een, euh, dinges.»

STUER «Een huis?»

BORREMANS «Als een huis, dank je wel, Johan.»

STUER «Verdorie, dan was je echt wel weg.»

BORREMANS «Zo weg zelfs dat ik mijn glas onbewust aan iemand anders heb gegeven: wellicht heb ik dus per ongeluk iemand gespiket. Allemaal de schuld van Fristi-wodka! En, indirect, van Michiel.»

HUMO Word je in het uitgaansleven dikwijls gevraagd om ‘het stemmetje’ te doen?

BORREMANS «Overdreven vaak word ik gelukkig niet herkend, maar op café gebeurt het weleens dat iemand op me afstapt met de vraag of ik niet ‘die gast van Michiel’ ben. ‘Doe je dat stemmetje zelf?’ gaat het vervolgens al- maar dan ook áltijd, waarna ik ja zeg en het stemmetje daadwerkelijk doe: ‘Alles goe ofwa ofni of wel!?’ Dan wordt iedereen even helemaal loco, en eindigt het ermee dat ze je vragen om als Michiel hun voicemail in te spreken. Zolang dat niet iedere keer gebeurt, vind ik het wel oké.»

HUMO Johan, word jij al wijd en zijd herkend als die rare snijboon van ‘Dichter bij het nieuws’?

STUER «Geen idee, ik kom nooit buiten. Maar ik vermoed dat het geweldig meevalt. Let’s face it: ‘Dichter bij het nieuws’ is een nicherubriek in een cultprogramma. Het blijft poëzie, hè.»

HUMO Zij het nu ook weer geen Leonard Nolens.

STUER (grinnikt) «Ik neem soms deel aan poëzieavonden: daar ben ik altijd de grappigste. Maar op comedyavonden, zoals in café The Joker hier in Antwerpen, ben ik meestal de minst grappige.»

HUMO Schaaf je lang aan je gedichten?

STUER «Dat ligt eraan. Meestal vertrek ik van één slagzin, die een bepaald ritme heeft. Daarna is het een kwestie van de rest eromheen bouwen. Moeilijk is het niet.»

BORREMANS «Typische uitspraak van een genie. Cristiano Ronaldo zal ook nooit zeggen dat voetbal moeilijk is, hè? Maar bijna niemand kan wat hij met een bal doet.»

STUER «Die vergelijking bevalt me wel, vooral omdat ze in het geheel niet mank loopt. Al moet ik toegeven dat ik een stuk ijdeler ben dan Cristiano Ronaldo.»

HUMO In één van de introfilmpjes van ‘Dichter bij het nieuws’ zien we je met een rijmwoordenboek in de hand. Voor de vorm?

STUER «Neenee, ik gebruik dat boek echt. Ik heb het gekocht, nog niet zo lang geleden trouwens, omdat er een wervende quote op stond van Kees Torn, een Nederlandse tekstschrijver en voormalige cabaretier die ik zeer bewonder. Die quote bleek overigens terecht, want je kunt er vaak meer uit halen dan uit onlinerijmwoordenboeken. Sommige mensen vinden het valsspelen, maar daar heb ik lak aan. Als Kees Torn het mag gebruiken, waarom ik dan niet?»

HUMO Wat vinden jullie zelf grappig op televisie?

STUER «‘De afspraak op vrijdag’ vind ik wel behoorlijk lachen.»

HUMO Die Ivan De Vadder is een hilarisch typetje.

STUER «Echt, hè? En toch altijd met dat uitgestreken gezicht. Heerlijk.»

BORREMANS «Gênant om toe te geven, maar ik weet pas sinds kort dat ‘De afspraak op vrijdag’ van a tot z gescript is. Al die tijd had ik gedacht dat het een échte talkshow was, kun je dat nu geloven?»

Johan Stuer: ‘Ik kan me voorstellen dat het gevaar om de hoek loert dat je cynisch wordt.’ 
Tom Borremans: ‘Zeker als je van nature iemand bent die zich de dingen erg aantrekt, zoals ik.' Beeld Guy Kokken
Johan Stuer: ‘Ik kan me voorstellen dat het gevaar om de hoek loert dat je cynisch wordt.’ Tom Borremans: ‘Zeker als je van nature iemand bent die zich de dingen erg aantrekt, zoals ik.'Beeld Guy Kokken

FROM HERO TO ZERO

HUMO Wat is het mooiste compliment dat jullie ooit op jullie werk gekregen hebben?

BORREMANS «‘Je werk is echt stront!’ Die kwam van mijn vader. Nee, serieus, tijdens een signeersessie is het eens gebeurd dat er een man op me afstapte die me vertelde dat zijn zoon juist overleden was. ‘Toen hij terminaal was,’ zei hij, ‘waren jouw Michiel-filmpjes zowat het enige lichtpuntje in zijn leven.’ Ik heb het boek dat hij had meegenomen niet alleen gesigneerd, maar er ook een persoonlijke boodschap bij geschreven: ‘Drink hierboven een Fristi op mijn kosten! Knuffel, Michiel’.»

STUER «Het mooiste compliment dat ik ooit gekregen heb, kwam van de reeds vermelde Wim Helsen: zonder dat ik daar vooraf van op de hoogte was gebracht, droeg die een paar jaar geleden voor het eerst één van mijn gedichtjes voor in ‘Winteruur’. Ik heb al zijn shows live gezien, dus je kunt je voorstellen wat een eer het was. Daarna heeft-ie dat trouwens nog een paar keer gedaan: leuk, maar je went er natuurlijk al snel aan. En op het einde betekent het in het geheel niets meer (grinnikt)

HUMO Weet je nog wat het eerste gedicht was dat hij voordroeg?

STUER «Ja: ‘Nacht’.»

HUMO Help me, hoe gaat dat ook weer?

STUER «‘Met mijn veel te dronken kop / Zit ik in café Kristal / En vertel mezelf een mop / Maar helaas, ik ken ze al’. Geschreven in de tijd dat ik nog dronk, een activiteit die niet zelden effectief in café Kristal plaatsvond, in Niel.»

HUMO Nu drink je niet meer?

STUER «Al bijna vier jaar niet meer. Van de ene dag op de andere ben ik gestopt, al heb ik toen wel de klassieke fout gemaakt om de ene verslaving door de andere te vervangen. Angstremmers met name, en kalmerende slaappillen. Maar daar ben ik inmiddels ook van af – elf maanden heb ik erover gedaan om mijn gebruik tot nul af te bouwen. De rest van mijn leven zal ik dus in de ongefilterde realiteit moeten zien te door te brengen. Wat oké is, want dat leven zal wellicht toch niet meer zo lang duren.»

HUMO Oei?

STUER «Ik ben 44 nu, en ik denk nog altijd dat ik voor mijn 30ste ga sterven. Serieus, hè?»

HUMO Snel dan nog: ik las dat je negen jaar conservator bent geweest van het Booms Steenbakkerijmuseum.

STUER «Dat klopt, ja. Zeer lieve mensen daar, en buitengewoon sympathiek ook dat ze me hebben tewerkgesteld, maar het was niet de aangenaamste job, en al helemaal niet de aangenaamste periode in mijn leven. Laat ik het erop houden dat ik blij ben dat ze voorbij is en nooit meer terugkomt.»

BORREMANS «Dat weet je niet, Johan.»

STUER «Nee, daar heb je een punt. From zero to zero: die jongensdroom kan ik nog altijd waarmaken.»

BORREMANS «Man, en ik die dacht dat ík een kutjob gehad heb (Borremans heeft een tijdlang als schoonmaker gewerkt, red.).»

STUER «Ik ben trouwens ook in het bibliotheekwezen werkzaam geweest. Ik was erg ongelukkig, verder wil ik daar liever niet over uitweiden.»

HUMO Wil je me wel vertellen uit wat voor gezin je komt?

STUER «Uit een warm gezin. Met twee lieve ouders en twee al even lieve zussen. Aan hen zal het niet gelegen hebben.»

HUMO Wat doen je ouders?

STUER «Die zijn allebei met pensioen. Ze zijn dan ook een stuk ouder dan ik, hè. ‘Ouders’: het woord zegt het al.»

HUMO Zo spraakzaam!

STUER (haalt de schouders op) «Spreken is zilver.»

BORREMANS «Jan Dircksens (‘DIW’-collega, red.) noemt hem steevast ‘De Oude Eik’: dat zegt genoeg.»

STUER (verongelijkt) «En dan te bedenken dat die mens amper twee jaar jonger is dan ik.»

HUMO Op Twitter noem je jezelf een hoopvergroter. Ironie?

STUER «Ja. Enfin, niet in de eerste betekenis.»

HUMO Hoe bedoel je?

STUER «Er bestaat zo’n uitdrukking: hij is er maar bij om de hoop te vergroten. Zo had ik het aanvankelijk bedoeld, tot ik ineens besefte dat hoop niet alleen berg, maar ook zoiets als blijde verwachting betekent. Zo bedoel ik het voor alle duidelijkheid niet.»

BORREMANS «Stel je voor, zeg!»

HUMO Heren, bedankt voor het gesprek.

BORREMANS «Wacht, we zijn vergeten reclame te maken.»

HUMO Voor?

BORREMANS «Voor wenskaartjes van Michiel. 22,50 euro voor dertig wenskaarten: daar kun je nu toch niet voor sukkelen?»

STUER «Als hij reclame mag maken voor zijn wenskaartjes, dan ik ook voor de Stupide Stuerkalender.»

HUMO De Stupide Stuerkalender?

STUER «Een scheurkalender met gedichtjes en cartoons die vanaf nu overal verkrijgbaar is. Enfin, niet overal. Maar toch her en der.»

BORREMANS «Binnenkort verkoop ik overigens ook flessen Michielbier, voor Kom op tegen Kanker.»

HUMO Bier tegen kanker? Moet kunnen.

STUER «In dat geval begin ik meteen weer te zuipen. Voor het goeie doel doe ik alles.»

‘De ideale wereld’, Canvas, din. 8 en woe. 9 nov., 22.15

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234