null Beeld

Tom Segev - De nazi-jager

Simon Wiesenthal heeft bijna een volle eeuw geleefd, van 1908 tot 2005. Het grootste deel van die tijd woonde hij in Wenen, een stad die volgens Geert Mak het best kan beschreven worden als 'een perfect rustoord voor lichtbejaarde schoonmoeders'.

Hij kreeg vaak vragen over de keuze van zijn woonplaats. Waarom ging hij, eeuwige verdediger van de staat Israël, dáár niet wonen? Zijn standaardantwoord was dat er in dat land geen antisemieten of oorlogsmisdadigers op te sporen waren. Bij dat speuren en jagen moeten we ons geen te wilde voorstellingen maken, schrijft de Israëlische historicus Tom Segev in 'De nazi-jager' (Balans), de eerste kritische Wiesenthal-biografie.

Wiesenthal werkte rustig vanuit zijn kantoortje. Eén van zijn vaste bronnen was gewoon de telefoongids. Daarnaast bouwde hij een internationaal netwerk uit van contactpersonen, leveranciers van tips en verhalen waar hij mee aan de slag ging. Een professionele speurder werd hij nooit, daarvoor had hij noch de middelen, noch het geduld.

Zijn roem berustte op een 'vangst' waar hij maar op zeer benaderende wijze had toe bijgedragen: de arrestatie van Adolf Eichmann in 1960. De chef van de Mossad, die het karweitje écht had geklaard, zou het Wiesenthal nooit vergeven dat hij Eichmann op zijn erelijst schreef. Wiesenthal liet het 'Eichmann-krediet' ten volle renderen in de media, wat hem tot een levende legende maakte.

Hij schrok er niet voor terug om zijn eigen verleden als kampslachtoffer uit te vergroten. Segev brengt alles heel secuur terug tot zijn historische formaat. Hij vermoedt dat één van Wiesenthals drijfveren juist wroeging was, omdat hij er relatief licht van afgekomen was, dankzij zijn uitstekende relaties met een aantal Duitse burgers. Ook zijn vrouw was op die manier gered.

Wiesenthal bleef een omstreden figuur tot het einde van zijn dagen. Zijn grootste publieke gevechten leverde hij vreemd genoeg niet met ex-nazi's, maar met andere joden. De Oostenrijkse kanselier Kreisky schold hem ooit uit voor 'joodse fascist'. Zijn grootste nederlaag leed hij tegenover de 'Engel des Doods', Joseph Mengele. Die was al zes jaar overleden toen Wiesenthal hem nog altijd op de hielen zat.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234