Tom Waits - Orphans: Brawlers, Bawlers & Bastards

'Brawlers', 'Bawlers' of 'Bastards'? Tom Waits brengt drie cd's tegelijk uit (in de winkel kunt u ze alleen kopen onder hun verzamelnaam 'Orphans' , en alleen als u niet al te traag bent: de oplage is beperkt), en we mogen zelf kiezen welke van de drie we de beste vinden. Een verdomd moeilijke klus.

Sommige recensenten hebben 'Orphans' al vergeleken met de 'Basement Tapes' van Bob Dylan. Die vergelijking houdt steek: er staan oude dingen op, nieuwe dingen, obscure dingen, dingen om mee te lachen, dingen opgenomen met zijn allerbeste begeleidingsgroep - en voor de amateur-archeoloog is het nagenoeg onmogelijk te achterhalen wat wat is. 'Brawlers', ranzige blues- en rocksongs; 'Bawlers', ballades met een vijs los; 'Bastards', spoken word en songs met meer dan één vijs los: zo wordt het ons door Waits en zijn vrouw Kathleen Brennan opgediend. Maar 'Orphans' is méér dan Waits' 'Basement Tapes'.

Te beginnen met onze favoriete song op 'Bawlers': 'If I Have to Go', nooit eerder gehoord. 'There's nothing for me, in this world full of strangers, it's all someone else's idea / I don't belong here, and you can't go with me, you'll only slow me down / Until I send for you, don't wear your hair that way'. Een grapje voor bij de tranen, recht op het hart gemikt. Nader onderzoek leert dat het nummer eerder alleen te horen was tijdens de theateropvoeringen van 'Frank's Wild Years' ('87), uit de heilige drievuldigheid waartoe verder ook 'Swordfishtrombones' ('83) en 'Rain Dogs' ('85) behoren. Laten we het fluisteren, om geen mensen van kwade wil wakker te maken, maar 'If I Have to Go' is beter dan 'Innocent When You Dream', 'Cold Cold Ground' of 'More than Rain'. Alsof Dylan nu pas zou zeggen: 'Hier, 'Ballad of a Thin Man', destijds stomweg vergeten op 'Highway 61 Revisited' te zetten. Sorry.'

'Orphans' staat bol van dat soort parels.

'Little Man' bijvoorbeeld, van jazztenor Teddy Edwards, hier gezongen als betrof het een verloren outtake van Sinatra's vervlogen meesterwerk 'In the Wee Small Hours'. Of 'Fannin' Street', een bluesballad die tot nog toe enkel te beluisteren viel op het door Waits geproduceerde 'Wicked Grin' van John Hammond Jr. Alleen al de songs die van soundtracks zijn geplukt, verdienen een staande ovatie: 'You Can Never Hold Back Spring' (uit 'La Tigre e la Neve' van Roberto Benigni), 'Little Drop of Poison' (uit 'End of Violence'), 'The World Keeps Turning' (uit 'Pollock'), 'Never Let Go' (uit 'American Heart'), 'Take Care of All My Children' (uit 'Streetwise') of het verraderlijk simpele countrydeuntje 'Long Way Home' (uit 'Big Bad Love'): 'I put food on the table, a roof over your head / I love you pretty baby but I always take the long way home'.

Mogen we u er inmiddels op wijzen dat we het alleen nog maar over 'Bawlers' hebben gehad? 'Brawlers', de eerste cd, valt met de deur in huis: 'Lie to Me' is gloednieuw, Waits' beste Elvis ever, en een soortement intentieverklaring: 'You gotta lie to me baby, I really don't care for the truth'. Even later serveert Waits de allereerste protestsong uit zijn carrière, 'Road to Peace': een ouderwetse, vuile bluesshuffle waarin hij op bijna journalistieke wijze verslag uitbrengt van hoe de Palestijnse student Abdel Madi Shabneh drie jaar geleden in Jeruzalem met een bom op een bus stapte en zeventien mensen opblies. Typisch Waits dat hij zo'n aangrijpend lied perfect weet te plaatsen tussen het zattemansgebral en feestgedruis op 'Brawlers'. Geen haar op ons hoofd dat nog aan Sharon of Bush denkt als we ons twee songs verder pal in de Ramones-klassieker 'The Return of Jackie and Judy' bevinden. Van Woody Guthrie naar volbloed punk in vijf minuten: chapeau, meneer.

Wie nog adem overheeft kan als toetje meteen 'Bastards' tot zich nemen, maar dat kan evengoed een andere keer. Stand-upcomedy, een wilde versie van Daniel Johnstons 'King Kong', een verhaaltje over zijn eerste kus ('She could fix anything with a string'), of een gedicht van de onnavolgbare Charles Bukowski voor het slapengaan. 'Bastards', zeg dat wel.

De allerbeste samenvatting van dit drieluik blijkt na een luisterbeurt of vijfentwintig - yep, dit is verslavende stuff - 'Bottom of the World' te zijn, wellicht het allersimpelste liedje op 'Orphans': 'I dined last night with Scarface Ron / On tilapia fishcakes and fried black swan / Razorweed onion and peacock squirrel / And I dreamed all night of a beautiful girl'. Haal uw breedhoeklens boven en kom alstublieft onze glimlach fotograferen. 't Is geen gezicht, maar wel lachen.

Voorbeluister via

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234