Truman Capote - Alle verhalen

Truman Capote is één van die schrijvers van wie de persona het werk is gaan overschaduwen. Zeker sinds de betreurde acteur Philip Seymour Hoffman een Oscar won door de geaffecteerde maniertjes en het hoge, lispelende stemmetje van de dandy genadeloos te imiteren in Bennett Millers ‘Capote’ uit 2005.

In die biopic wordt de ontstaansgeschiedenis van Capotes bekendste werk ‘In koelen bloede’ uit de doeken gedaan. Van dat in 1965 verschenen non-fictiewerk onthouden mensen vooral dat het over een stel gruwelijke moorden gaat, en van Capotes novelle ‘Breakfast at Tiffany’s’ (1958) dan weer dat het een film met Audrey Hepburn is. En wie iemand kent die ‘Other Voices, Other Rooms’ (1948), ‘The Grass Harp’ (1951) of het in 2005 postuum gepubliceerde ‘Summer Crossing’ in de boekenkast heeft staan, heeft een wel heel erg uitgebreide én belezen vriendenkring.

Maar misschien is het niet eens zo gek dat Capote meer gekend dan gelezen is, want de in 1984 aan een leven vol drank en drugs overleden schrijver was in zijn opinies, interviews, journalistiek werk en persoonlijke brieven vaak scherper dan in zijn korte fictie. Capotes ‘The Duke in His Domain’, een profiel van Marlon Brando voor het Amerikaanse tijdschrift The New Yorker, blijft samen met Gay Taleses ‘Sinatra Has a Cold’ een superieur handboek voor verhalende journalistiek. En de in ‘Too Brief a Treat’ verzamelde brieven zijn niet alleen wegens het amusant vileine geroddel over schrijvende collega’s en andere bekendheden een plezier om te lezen, maar ook, en vooral, omdat ze een ongepolijst genoegen scheppen in taal. Precies dat genoegen is in de verhalen soms verloren gegaan bij het uitpuren.

Het nadeel van verhalenbundels is dat verhalen erin gebundeld zijn. Zeker als het om ‘Alle verhalen’ uit een schrijverscarrière gaat, springt de wisselvallige kwaliteit in het oog en valt de bijwijlen gerecycleerde beeldspraak meer op. In verschillende verhalen kan een personage niet triest zijn zonder daarbij ook meteen een heel hoofdkussen te doorweken. Dat Capote het knap gevonden beeld van tranen die als een bolle lens op het oog de waargenomen werkelijkheid vergroten, meer dan eens gebruikt, valt perfect te begrijpen. Dat hij hetzelfde doet door tweemaal de net iets minder spitsvondige metafoor van ‘als konijnen in het rond’ springende gedachten te gebruiken, irriteert.

Het voordeel van verhalenbundels is dat verhalen erin gebundeld zijn. Zeker als het om ‘Alle verhalen’ uit een schrijverscarrière gaat, springt de superieure kwaliteit van sommige verhalen in het oog en valt de terugkeer van thema’s en motieven meer op. Bovendien voel je, dankzij de chronologische volgorde, de schrijver ook groeien in zijn vak. Wanneer Capote in 1950 in ‘Het koopje’ opnieuw het verhaal vertelt over een chique dame die een bontmantel overneemt van een aan lagerwal geraakte kennis – nadat hij dat zes jaar eerder in ‘Je eigen nerts’ al eens had gedaan – gebruikt hij spannendere adjectieven – ‘kastanjebruin haar’ wordt een ‘gewatergolfd kapsel’ – en schrijft hij betere dialogen. Ongemak in sociale interacties, ongewone vriendschappen en onbewustheid van de eigen kleinere karaktertrekken lopen als een rode draad doorheen de 21 verhalen én, allicht niet geheel toevallig, doorheen het leven van de schrijver zelf.

De mooiste verhalen zijn dan ook de meest autobiografische: ‘Een kerstherinnering’ en ‘Bezoek op Thanksgiving Day’ zijn allebei variaties op episodes uit Capotes eigen jeugd. In de beschrijving van zijn hechte band met een oudere nicht en de avonturen die ze samen beleven, wordt de auteur onbeschaamd sentimenteel, maar de zoet weemoedige toon en de vreemde details (een kuiken met drie poten, whiskyverkoper Haha Jones of bedankbrieven uit het Witte Huis) waarmee hij de verhalen en personages kleurt, tillen de literaire kleinoden boven de andere vertellingen in de bundeling uit.

De vlagen van meesterschap die in ‘Alle verhalen’ soms de kop opsteken, doen jammer genoeg vooral beseffen dat er in de na ‘In koelen bloede’ goeddeels geaborteerde schrijversloopbaan van Truman Capote nóg meer had gezeten.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234