Protestanten voor het Witte Huis.Beeld EPA

#BlackLivesMatter

Trump richt zich meer op het geweld van activisten dan het onrecht tegen Floyd (en vele anderen)

Door Trumps tweets over de demonstraties in de Verenigde Staten ontstond er een merkwaardige gelijkenis tussen tegengestelde standpunten.

Na opnieuw een nacht van demonstraties en geweld in Amerikaanse steden worstelde het Witte Huis zondag met de vraag of Donald Trump een toespraak tot de natie zou moeten houden vanuit het Oval Office. Uiteindelijk verloren degenen die daarvoor pleitten de discussie, en bleef het bij tweets.

De president prees daarin de Nationale Garde voor het ‘de kop indrukken’ van het geweld. Hij verweet de media ‘alles in hun vermogen te doen om haat en anarchie te verbreiden’. En hij kondigde aan: ‘De Verenigde Staten zullen ANTIFA aanwijzen als terroristische organisatie.’

Daarmee ontstond er een merkwaardige symmetrie in de standpunten na de dood van George Floyd, een zwarte inwoner van Minneapolis. Trumps regering lijkt de onlusten inmiddels het belangrijkst te vinden, en zoekt de schuld daarvan bij iets wat eerder een verschijnsel is dan een organisatie: het bestaan van antifascisten die vinden dat in hun politieke strijd geweld geoorloofd is.

Politici en activisten die het nog altijd veel schokkender vinden dat een burger zomaar op straat de dood kan vinden doordat zijn keel wordt toegeknepen door de knie van een politieman, zoeken de schuld eveneens bij een verschijnsel waar je niet met een enkele maatregel een streep door kunt halen: het gegeven dat in de VS een zwart leven niet dezelfde waarde heeft als een wit.

Rampzalige situatie

En die politici zijn niet alleen aan linkse, Democratische kant te vinden. Senator Tim Scott uit South Carolina, de enige zwarte in de Republikeinse fractie, zei het ronduit in het zondagse politieke praatprogramma van de rechtse zender Fox News: ‘Dit is een gelegenheid om te zien in wat voor een rampzalige situatie te veel Afro-Amerikaanse mannen te veel decennia lang al verkeren. We mogen blij zijn dat in het geval van George Floyd mensen het konden filmen, en daarom hebben we nu deze conversatie. Als iemand het niet gefilmd had, was het niet gebeurd. Niemand zou er vanaf geweten hebben.’

Gevraagd door presentator Chris Wallace naar het feit dat dood door politiehand de op vijf na belangrijkste doodsoorzaak is van jonge zwarte mannen, zei Scott: ‘Dat kan ik alleen maar verklaren door misdragingen van de politie tegen Afro-Amerikaanse mannen. Ik ben daar zelf slachtoffer van, in één jaar ben ik zeven keer aangehouden voor ‘rijden terwijl je zwart bent’. Dus er is een belangrijke raciale component. Maar goddank voor video dus, goddank voor het gesprek dat we er vandaag over hebben.’

Naast het geweld zag Scott ook mooie dingen: bij de niet gewelddadige protesten deden niet alleen zwarte mensen mee. Volgens hem leidt het geweld af van de essentie van wat er is gebeurd: ‘George Floyd verloor zijn leven, voor mij zag het er uit als moord, laten we het onderzoek beginnen, zodat we meer vertrouwen kunnen hebben in het rechtssysteem, dat we daarover kunnen zeggen: die vrouw heeft een blinddoek voor.’

Dat is andere taal dan de tweets van Trump, waarin hij dreigde dat er op plunderaars zou worden geschoten, ronduit gretig vertelde over de ‘bijtgrage honden’ en het ‘onheilspellende wapentuig’ van de Secret Service, die het Witte Huis beschermt, en rapporteerde dat die het ‘een goede oefening’ zouden vinden als demonstranten de hekken zouden forceren. ‘Dat zijn geen constructieve tweets’, vond Scott.

Een toespraak

Hij had er met de president over gesproken, het was een ‘goed gesprek’ geweest, waarin hij hem had gezegd: ‘Het helpt ons als u zich concentreert op de ongerechtvaardigde, criminele dood van George Floyd. En het helpt ons als u benadrukt hoe nuttig geweldloos protest is. En het helpt ons als uw minister van justitie een commissie in het leven roept die de kwestie van ras en recht bestudeert, het helpt ons als u leidt met compassie.’

Een toespraak uit het Oval Office zou daar een logisch onderdeel van zijn. Vorige presidenten pakten die moeilijke klus zonder aarzelen aan, van George H.W. Bush na de rellen in Los Angeles, naar aanleiding van de mishandeling van Rodney King in Los Angeles in 1991, tot Barack Obama na de rellen in Ferguson in 2014 na de dood van Michael Brown.

Maar de adviseurs van de president die voor zo’n toespraak pleitten, waren het onderling ook weer niet eens over wat de boodschap zou moeten zijn: sommigen leek een oproep tot kalmte noodzakelijk, iets wat ook zou bijdragen aan Trumps statuur als president. Anderen wilden nog meer nadruk op ordehandhaving, om te voorkomen dat zijn aanhang teleurgesteld afhaakt, waardoor zijn herverkiezing in gevaar zou komen.

Maar volgens David Frum, ooit speechschrijver voor George W. Bush en auteur van het recent verschenen boek ‘Trumpocalypse’, is het maar goed dat Trump geen toespraak houdt, omdat hij toch niets kan zeggen dat uitwist wat hij in zijn tweets al uitgesproken heeft: ‘Hij heeft al het beeld opgeroepen van honden die demonstranten aanvallen, een van de meest indringende beelden van optreden tegen burgerrechten die dit land kent’, zei hij tegen CNN. ‘Dat is hoe hij denkt.’

Donald Trump zei zondag dat hij de links-radicale protestbeweging Antifa (Antifascistische actie) als een binnenlandse terreurgroep gaat bestempelen. Volgens Trump zijn Antifascisten, die zich sterk afzetten tegen neo-nazi’s, racisme en fascisme, deels verantwoordelijk voor de huidige rellen in de Verenigde Staten. Of zij daadwerkelijk daarbij betrokken zijn is overigens niet bekend.

Trumps minister van Justitie bracht zondag een verklaring uit. ‘Het geweld dat wordt uitgelokt en gepleegd door Antifa en soortgelijke groepen in relatie met de rellen is binnenlands terrorisme en zal ook zo worden behandeld’, schrijft William Barr. In de mededeling stond verder dat zijn ministerie zich zal richten op het ‘arresteren en aanklagen van de gewelddadige onruststokers die een vreedzaam protest hebben gekaapt en de federale wetgeving overtreden’.

Wat in de praktijk precies de gevolgen zullen zijn van Trumps besluit is onduidelijk. Volgens sommigen is het vooral symbolisch. Niet eerder is in de VS een organisatie of beweging als binnenlandse terreurgroep bestempeld. Er bestaat ook geen specifieke wetgeving tegen het steunen van een binnenlandse terreurgroep in tegenstelling tot buitenlandse terreurorganisaties. Daarnaast is de Antifa een gedecentraliseerde beweging zonder leiders.

(Trouw)

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234