Tussen droom en gezwets: The Van Jets

Hun vierde plaat heeft een van een kunstwerk geleende titel en songs die het overbodige beogen: hard maken dat The Van Jets één van de veelzijdigste rockgroepen van het land is. Gelukkig is rock op zijn best als ze overbodig is.

Maar eerst: de wijsheid in kwestie, uit een interview met Young Fathers: ‘Wat amateurs doen, is meestal interessanter dan iets van een professional. Omdat wie ergens buiten staat, een veel beter zicht heeft op het geheel.’

HUMO Klopt dat? En: hoe amateuristisch kán een groep nog zijn na vier studioplaten?

Johannes Verschaeve (frontman) «Zeker weten. En: nogal. Toen we de Rock Rally elf jaar geleden wonnen, waren we technisch de grootste prutsers van België: dat was tenminste duidelijk. We hebben daarna een tijdlang ons best gedaan om dat te maskeren. Maar pas jaren later kwamen we tot het besef dat dat amateurisme net iets is om te koesteren.»

Wolf Vanwymeersch (gitaar) «Ongeveer ten tijde van de plaat ‘Cat Fit Fury!’ moet dat geweest zijn. Toen dacht ik in elk geval vaak: wat we hier aan het maken zijn, klinkt precies zo debiel (lacht).»

HUMO Ja?

Mich Verschaeve (drummer)«‘Debiel’ als in ‘simpel’, en dus efficiënt. Niet nodeloos complex of vergezocht of – het ergst van al – intelligent.

»Vroeger dacht ik dat al mijn favoriete bands uit supergoede muzikanten bestonden. Dat klopt niet: het zijn meestal muzikanten die alleen uitblinken omdat ze toevallig in díé band zitten. Zet ze ergens anders neer, en het marcheert niet. En omgekeerd: Steely Dan is technisch redelijk briljant, maar net daarom kan ik er bijna niet naar luisteren. En zelf krijg ik als drummer ook soms het gevoel: hoe beter ik kan spelen, hoe slechter het geheel op één of andere manier wordt.»

HUMO Hoe kom je tot een bevredigend evenwicht zonder jezelf krampachtig te saboteren?

Mich «Het heeft met mentaliteit te maken, denk ik. En met nieuwe dingen uitproberen. Er staan synths op ‘Welcome to Strange Paradise’, maar die partijen zijn ingespeeld door Jo en Wolf, géén synthexperts. De producer vond dat prima. Een echte keyboardspeler heeft volgens hem ‘too many fingers’.»

Johannes «Om dezelfde reden schrijf ik nieuwe Van Jets-songs ook op kutprogramma’s als GarageBand, of op kinderlijk slechte keyboards. Niet op mijn normale pedalenbak. Het moet iets zijn waarop ik technisch niet kan uitblinken, zodat de song het wel van oorspronkelijke ideeën móét hebben.

»Een song is als een kleutertekening: het is maar écht als er buiten de lijntjes gekleurd wordt. Dan heeft het nog die noodzakelijke naïviteit.»

HUMO Wie is de naïefste Van Jet?

Johannes «Frederik. En dat zeg ik niet enkel omdat hij er vandaag niet bij is. Hij is een fantastische bassist, maar ook nogal verstrooid. We hebben hem eens wijsgemaakt dat we een nieuwe fluit hadden gekocht, terwijl het gewoon één van de elektronische sigaretten was die Wolf toen rookte. Telkens als Wolf erop ‘blies’, duwde ik wat verder op een keyboard om een fluittoon na te bootsen. We zeiden erbij dat we het wilden gebruiken op de nieuwe plaat. Ik dacht dat hij zou vragen: ‘Waarom, in godsnaam?’ Maar vreemd genoeg was hij meteen enthousiast (lacht).»

HUMO Over welk vreemd paradijs gaat het in de titel van de plaat? En: wil ik er naartoe?

Johannes «Het is vooral een uitnodiging om naar de wereld te kijken als was het een soort pretpark. Veel van de songs beschrijven bestaande wantoestanden, maar dan op de manier van een toeristische folder. In ‘Welcome to Strange Paradise’ gaat het bijvoorbeeld over dat eiland van pastic flessen in de Atlantische Oceaan. En daar zeggen wij dan over: ‘Komt dat zien, wat een spektakel!’»

Mich «Maar: altijd beschrijvend, nooit moraliserend. ‘Two Tides of Ice’ gaat over de nieuwe ijstijd die ons volgens één of ander boek te wachten staat. En dat we dus maar beter kunnen feesten. Après nous, le déluge en zo. Maar over global warming reppen we met geen woord. Dat dat belachelijk is, is net de bedoeling. Laat het voorspelbare oordeel vallen, en het resultaat wordt veel krachtiger.»

HUMO Ook krachtig: bijna alle songs op ‘Welcome’ zouden als single kunnen dienen, vind ik.

Johannes «Ja? Anderen hebben me al gezegd dat ze er voornamelijk groeinummers in horen, maar dat is natuurlijk subjectief.»

Mich «Feit is: de meeste songs op ‘Welcome’ zijn heel kort. Vier, vijf van de songs blijven zelfs onder de drie minuten; dat is typisch voor het singleformat, en strookt dus met je indruk. We hebben het ook maar achteraf geconstateerd: het allerlangste nummer duurt ocharme vierenhalve minuut.»

HUMO Dat jullie – in de periode dat deze plaat geschreven werd – vaak naar Kanye Wests ‘Yeezus’ geluisterd hebben, was een voornaam punt in de perstekst.

Johannes «En naar Frank Ocean. En die plaat van wijlen The Child of Lov: grijsgedraaid. Kendrick Lamar ook. Plus: Mykki Blanco, complete weirdomuziek. Maar het is begonnen met ‘Yeezus’, een plaat die veel betekend heeft voor nogal wat Belgische muzikanten die we kennen. Productioneel is dat een wreed interessante plaat. En wat ook inspireert: de manier waarop hij binnen zijn nummers heen en weer zapt tussen genres en melodieën.»

'We zijn de nieuwe Red Hot Chili Peppers!'

HUMO Hoe groot was de verleiding om zelf een pure hiphopplaat te maken?

Mich (wegwerpgebaar) «Daar waren wij nooit mee weggekomen. Van sommige rockgroepen pik je zoiets; óns zouden ze bestempelen als pipo’s.»

Johannes «Ik vind op deze plaat wel meer dan ooit het midden tussen zang, parlando en een soort ritmische delivery. Maar het mocht niet zover gaan dat ik tussen twee strofes ineens zou gaan rappen, zo van ‘uh, uh-huh, yeah, uh’... Dat zou namelijk gewoon imitatie zijn, en dus onnozel.»

Mich «The Van Jets is een – tussen aanhalingstekens – ‘rockband’, maar nu zit er dus ook wat hiphop in, en soul, en zelfs een beetje chanson. Door die nieuwe aanpak bevatten de songs ook meer bitsigheid, meer agressie.»

Wolf «We zijn de nieuwe Red Hot Chili Peppers

Mich «Shit, man. Laat het zijn.»

HUMO Damon Albarn is op kousenvoeten dit gesprek binnengeslopen. Op de derde plaat van zijn Gorillaz ging het bijvoorbeeld óók over dat ‘plastic beach’. Child of Lov heeft voor zijn plaat met Albarn samengewerkt. En verder moest ik tijdens ‘Utopia’, één van de nieuwe nummers, geregeld aan Blur denken – dat was me bij The Van Jets nog niet eerder overkomen.

Johannes «Toevallig stond hij, toen we begonnen na te denken over producers, ook nog eens op ons lijstje. Hypothetisch, natuurlijk: je weet dat zo iemand onbereikbaar is.»

HUMO Waarom eigenlijk? Hij werkt met véél groepen samen, en niet alleen wereldsterren.

Johannes «Ja, maar zoiets komt het best op een natuurlijke wijze tot stand. We hadden hem een mail kunnen sturen, maar dan duw je jezelf als band in een onderdanige, vragende rol, en dat lijkt me niet bevorderlijk voor de samenwerking. Bovendien laat ik sommige mensen liever in hun schrijn, om te voorkomen dat ik starstruck word.

»Al moet ik zeggen dat ik van dat laatste steeds minder last heb. Een paar jaar geleden ben ik bijvoorbeeld eens met Nick Cave gaan praten; ik had net zijn optreden gezien, en was daar zo door ontroerd dat ik op de weide heb staan bleiten als een kind. Ik zag hem achteraf backstage wat uitgeteld op een trapje zitten, en ik ben hem gewoon gaan vertellen wat ik van het concert had gevonden. Je merkte natuurlijk dat ik quantité négligeable voor hem was, maar ik was toch blij dat ik hem van dichtbij had gezien, en zijn stem had gehoord.»

Mich «Ik stond op Werchter eens naast Josh Homme te pissen: ik had er geen idéé van wat ik tegen die mens moest zeggen. Niet dat ik in andere omstandigheden uitgebreide gesprekken voer met vreemde mannen in de wc, maar toch.»

HUMO Hebben jullie soms hetzelfde effect op Van Jets-fans?

Johannes «Ik heb daar een soort van blinde vlek voor ontwikkeld: meestal merk ik het niet eens als fans ‘fanachtig’ aan het doen zijn. Grappig is wel: ik heb onlangs een huis gebouwd en veel van de bouwvakkers, de architect en de aannemer bleken Van Jets-fans, en ze lieten dat ook merken.»

HUMO Ben je achteraf hun truweel gaan signeren?

Johannes «Nee, maar ik heb het huis wel gratis gekregen.»

Beluister 'Utopia' van The Van Jets:

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234