null Beeld

Tussen jazz en elektronica: de terugkeer van 'St Germain'

De nieuwe plaat van St Germain heet ‘St Germain’ en volgt vijftien jaar na de vorige, ‘Tourist’. Wie oud genoeg is, herinnert zich de single ‘Rose Rouge’ als soundtrack bij de zomer van 2000.

De wereld is veranderd sinds Navarre voor het laatst met muziek naar buiten kwam, Navarre zelf nog geen sikkepit. Praten doet hij nog steeds niet graag – zijn eerste woorden zegt hij sowieso pas laat in de namiddag, Navarre is een langslaper, die ’s nachts werkt – en componeren doet hij nog steeds op zijn eigen koppige manier, op zijn eigen koppige oude machines. Ook aan zijn modestijl is niets veranderd: het haar met gel naar achter in een korte paardenstaart, zijn broek te kort, de witte sokken daaronder. Als Navarres kleren konden praten, dan zeiden ze: ‘Je m’en fous.’

Vijftien jaar geleden, in 2000, vloog ik naar Tel Aviv voor een concert van St Germain, met ’s anderendaags een interview. Ik weet nog altijd niet wat stroever verliep: de grenscontrole of het gesprek met Navarre. In tegenstelling tot toen blijkt hij anno 2015 alvast wat gevoel voor humor te hebben gekweekt. Als ik het interview begin met een simpel ‘Ça va?’ krijg ik als antwoord: ‘Het had slechter gekund, het had kunnen regenen.’ Mijn tweede vraag is of hij zich Tel Aviv 2000 nog herinnert.

Ludovic Navarre «Heel erg goed zelfs. Het was het eerste concert van de tour, dat blijft altijd bij, en dan nog in Tel Aviv, waar ik nog nooit geweest was. De sfeer was, welja, heel erg Tel Aviv. Grimmig, onbehaaglijk.»

null Beeld

HUMO Ik moet je nog bedanken voor de grondige check-up die ik heb gekregen nadat ik aan de douane had gezegd dat ik een muzikant was komen interviewen. ‘Een muzikant? Welk instrument bespeelt hij dan? Geen? Komt u maar even mee, meneer.’

Navarre (lacht) «Mijn excuses daarvoor. Als het een troost mag zijn: mij hebben ze ook binnenstebuiten gedraaid hoor, want ik wás die muzikant zonder instrument (lacht). Nu, in dat soort landen vind ik het niet erg dat ze iedereen goed op de rooster leggen.»

HUMO Vijftien jaar geleden was mijn openingsvraag: waarom heb je vijf jaar gewacht om een nieuwe plaat uit te brengen? Ik was nog een groentje toen.

Navarre «Nu heb ik drie keer zo lang gewacht. Ja, waarom? Na ‘Tourist’ heb ik een grote tour gedaan, vervolgens heb ik mijn tijd genomen om daarvan te bekomen, et voilà, daarna ben ik aan de slag gegaan. Eerst nadenken, dan researchen. In de periode na ‘Tourist’ heb ik wel wat dingen gemaakt, maar die stonden me niet aan. Pas du tout. Succes is niet iets wat je vooruithelpt. Het succes moest eerst uit mijn lijf.»

'Het succes moest eerst uit mijn lijf'

HUMO Heb je wel genoten van de ‘Rose Rouge’-tour?

Navarre «Matig. Ik vond het vooral enorm vermoeiend. Ik moest op korte tijd heel veel zaken leren, dingen analyseren en met enorm veel mensen rekening houden, wat ik niet gewoon ben. Een technische ploeg, een tourmanager, een assistent, een onderassistent, zeven muzikanten… waarmee je bijna constant samenleeft. Daarvoor heb ik echt een inspanning moeten doen, want ik ben het liefst van al alleen. Touren is nooit één van mijn wensdromen geweest, maar bon, de mensen waren tevreden, dus ik zal wel iets goeds gedaan hebben.»

'Op tournee moet ik met enorm veel mensen rekening houden, wat ik niet gewoon ben. Een technische ploeg, een tourmanager, een assistent, een onderassistent, zeven muzikanten... Ik geniet er slechts matig van.'

HUMO Je gaat opnieuw touren?

Navarre «Ja. Maar ik ga er nu minder moeite mee hebben, omdat ik weet wat het is. ’t Is nu ook weer niet de hel waar je door moet. Met andere muzikanten dit keer, van de vorige ploeg heb ik er nog drie overgehouden. De rest vullen we aan met Malinese instrumenten zoals de kora, de balafon en de ngoni. Net zoals op de plaat.»

HUMO Ben je de plaat in Mali gaan opnemen?

Navarre «Nee, helaas niet. Het was er niet veilig. Ik ben wel in Mali gaan researchen, maar vijf dagen voor ik wilde vertrekken om er te gaan opnemen, waren er terroristische aanslagen in het noorden van het land, en wilde de Franse ambassade me niet meer laten gaan. Dan moet je een andere oplossing zoeken. Die heb ik gevonden bij Malinese muzikanten in Parijs.»

null Beeld

HUMO Waarom Mali?

Navarre «Omdat de muziek er zo’n unieke mix is. Er zitten Moorse invloeden in, maar ook touareg. Met een diepe onderlaag van blues. Malinese blues. Het leek me onnoemelijk interessant om die aan de Amerikaanse blues te koppelen. Zoals je in de westerse blues dingen hebt als de I-IV-V-code, zijn er ook in de Malinese blues codes. Andere codes. Voor alle duidelijkheid: ik heb het over de oude westerse blues, niet over die uit de jaren 60 of 70.»

HUMO Je noemt het codes. In de blues noemen ze het de I-IV-V-maat, of riff.

Navarre «Ik ben geen muzikant, zoals je weet, ik werk met de computer (lacht).»

HUMO En je kraakt muzikale codes?

Navarre «Zo zou je het kunnen zien. Ik kraak codes, en ga er dan zelf mee aan de slag.»

HUMO En hoe doe je dat, codes kraken?

Navarre «Door heel veel te luisteren. En door ter plékke te gaan luisteren, op de plaats waar het hart van die muziek klopt. Door ook de aanpalende landen te bezoeken: je kunt de muziek uit Mali niet begrijpen als je de invloeden uit Niger en Burkina Faso niet kent. Ik was overigens eerst in Ghana aanbeland, maar die muziek bleek voor mij niet haalbaar. Trop compliqué. Eén van de typische eigenschappen van Ghanese muziek is een melodielijn die zich herhaalt in verschillende songs. Zelfde akkoorden, zelfde noten, maar variaties erop. Twee dingen kunnen heel verschillend gespeeld worden en totaal anders klinken, maar als het dezelfde noten bevat, zien ze het daar als identieke melodieën. Enorm fascinerend, maar ik kreeg er mijn hoofd niet rond. Ik heb de code niet kunnen kraken, zo je wil. Maar ik heb er wel fantastische muzikanten aan het werk gezien. Gitaristen die je met hypersubtiel vingerwerk in vuur en vlam zetten. Monotone muziek, met heel veel nuance gespeeld.»

HUMO Als je dat soort muzikanten bezighoort, vind je het dan niet jammer dat je zelf niet speelt?

Navarre «Best wel, ja. En ik heb me in Mali wat dingen laten aanleren, maar, euh, laten we zeggen dat er nog werk aan is (lacht).»

HUMO Vijftien jaar geleden zei je dat je van plan was om piano te leren spelen, is dat ervan gekomen?

Navarre «Ik was er toen al mee begonnen, en ik speel beter nu, zeker en vast, maar ik hoor mezelf nog altijd niet graag spelen. Ik heb een geschoolde pianist een heel eenvoudige partij van mezelf opnieuw laten inspelen: klonk net hetzelfde, maar toch vond ik die van hem beter. Gewoon omdat ik wist dat ik het was die die andere speelde. Eén of ander persoonlijkheidscomplex, het zal wel een naam hebben (lacht). Maar vanuit praktisch oogpunt is de piano wel handig, het is goed als je er als componist een beetje je weg op kent. Dus doe ik maar verder.»

HUMO Is je manier van componeren erdoor veranderd?

Navarre «Nee, dat is nog steeds hetzelfde proces. Ik vertrek vanuit de onwetendheid, denk nog altijd niet als een muzikant. Waar een echte pianist naar links zou gaan, ga ik naar rechts. Geen idee waarom. Maar zelfs mijn pianist moet achteraf toegeven dat rechts beter was dan links (lacht). Ik doe het op feeling, niet op theorie. Echte muzikanten, heb ik al gemerkt, zijn ook altijd aan het tellen. En maar tellen, one-two-three, one-two-three-four. Ik tel nooit. En toch zou ik willen kunnen wat zij kunnen. Maar ik ben ik, en dat moet goed genoeg zijn.

»In de periode na ‘Tourist’ ben ik een tijd heel intensief met de Amerikaanse blues in de weer geweest. Veroorzaakt door een bluesdocumentaire die ik van iemand bij Blue Note op dvd had gekregen. In die docu zit een kerel, een stokoude zwarte, hij heeft polio, zit in een rolstoel en kan zijn handen nauwelijks nog bewegen. Ze filmen ’m terwijl hij in zijn oude krot van een huis aan zijn ene hand een mes vastplakt, aan zijn andere een lepel, en op een gitaar begint te spelen. On-ge-loof-lijk! Ik liet het zien aan de gitarist met wie ik aan het werken was, om te laten horen welk soort blues ik wilde. Hij heeft zijn gitaar ingepakt en is naar huis gegaan. ‘Ik ben niet de man die je zoekt,’ zei hij (lacht). Ik ben nog steeds op zoek naar de man die ik zoek. Ik zal ervoor naar Mississippi moeten, en hij zal steeds moeilijker te vinden zijn.»

null Beeld

HUMO Wat was het dat je in de performance van die zieke man zo aantrof?

Navarre «Ten eerste: de moeite die zo’n man doet om gitaar te kúnnen spelen. Dan weet je dat die man ook echt iets te vertellen heeft. En ten tweede: de ongelooflijke sound die hij voortbracht. Zonder dure microfoon, zich niks aantrekkend van noten – met een mes en een lepel creëerde hij in zijn aftandse barak een sound waarmee hij iedereen wandelen stuurde. Sound is het allerbelangrijkste in muziek, niet de noten. Noten produceer je met je vingers of je stem, sound met je persoonlijkheid. Die ene kerel is vertrokken, maar over het algemeen werken muzikanten wel graag met me samen, heb ik de indruk. Het soort dingen dat ik hen laat spelen, wordt ze niet vaak gevraagd. En je krijgt tegenwoordig ook makkelijker uitgelegd dat je elektronische muziek aan roots wil koppelen. Iedereen doet het intussen, vijftien jaar geleden was dat nog vrij nieuw.»

HUMO Werk je ook nog steeds met hetzelfde materiaal?

Navarre «Ja, zelfs met dezelfde computer. ’t Is te zeggen: een paar maanden geleden ben ik overgeschakeld van mijn oude pc op een Mac, hij bleek zijn tijd echt te hebben gehad.»

HUMO Een elektronische muzikant die op pc werkt: zou het kunnen dat je de enige bent?

Navarre «Het is niet courant, nee. Nu ik erover nadenk, ken ik persoonlijk ook niemand die op pc werkt, maar ik kom dan ook niet zo veel in computerkringen (lacht). Maar waarom zou het niet voorkomen? Die van mij werkte perfect. En als-ie haperde kreeg ik ’m altijd wel gefixt. Ik zit graag met mijn handen onder de motorkap.»


Klerewinkels

HUMO Drie jaar geleden is ‘Tourist’ opnieuw uitgebracht, in een geremasterde versie. Was dat nodig?

Navarre «Dat remasteren bedoel je? Voor mij niet, nee. Maar ze wilden dat ik het deed, en dan heb ik het maar gedaan, via de telefoon. Vijf dagen met een technicus aan de lijn gehangen. ‘Hier wat meer van dit, daar dat, hier wat warmer.’ Je hoort altijd wel dingen die anders kunnen, maar bon, ik vond de oorspronkelijke versie ook al goed.»

HUMO Jimmy Page vindt het zijn taak om de Led Zeppelin-catalogus om de zoveel jaar voor een nieuwe generatie te remixen.

Navarre «Iedereen amuseert zich op zijn manier (lacht). Eens ik ermee klaar ben, hoor ik mijn muziek niet graag terug. Het helpt je niet vooruit. Iets als ‘Rose Rouge’ komt me nog weleens ter ore als het ergens in een kledingwinkel wordt gedraaid of zo, maar dat vind ik nooit leuk. Vandaar dat ik zelden nieuwe kleren koop.»

'The Rolling Stones over het podium zien wandelen op mijn muziek: een grotere eer had mij in dit leven niet te beurt kunnen vallen'

HUMO Vond je het ook niet leuk toen The Rolling Stones tijdens hun ‘Licks’-tour in 2003 ‘Rose Rouge’ draaiden als overgangsmuziek om van het grote A-podium naar het kleine B-podium te wandelen?

Navarre «O jawel, c’était un pur bonheur. Ik begreep het eerst niet. Iemand had me gebeld: ‘Heb je gehoord dat The Rolling Stones ‘Rose Rouge’ gebruiken?’ Hoezo, The Rolling Stones? Míjn muziek? Ik geloofde het niet. Ik ben dan maar gaan kijken, en inderdaad. De Stones over dat podium zien wandelen op mijn muziek, een grotere eer had mij in dit leven niet te beurt kunnen vallen.»

HUMO Hou je van The Rolling Stones, ja?

Navarre «Énormément. De muziek die ze gemaakt hebben: ongelooflijk. Zeer indrukwekkend. Eén van de betere bewijzen van wat ik daarnet beweerde: sound boven noten. Ik heb The Stones eens ontmoet in Londen, op een feestje van EMI, maar daar is geen gesprek van gekomen. Ik was te hard onder de indruk.»

HUMO Waarom vraag je Keith Richards niet voor de sound van die oude bluesman waar je naar op zoek was?

Navarre «Zou jij dat voor mij willen vragen?»

HUMO Ik bel ’m straks. Jij bedankt voor het interview. Tot over hoeveel jaar?

Navarre «Tot straks, hè, nadat je Keith aan de lijn hebt gehad. En dan de nieuwe plaat tegen eind december of zo (lacht).»

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234