null Beeld

Tv-review: 'Arm & rijk' op Canvas

In Reyers Laat ging het deze week over ploetermoeders. In Arm en Rijk zagen we er echt ééntje: ze woont met haar kinderen onder een brug in São Paulo, bang om een minimumloon aan te vragen omdat de sociale diensten dan haar kinderen komen weghalen.

sso

Jan Leyers mag het ontkennen zo hard hij wil, de ene helft van Soulsister heeft toch maar mooi een televisionele niche gecreëerd voor zichzelf. Om de zoveel jaar trekt hij in opdracht van de openbare omroep met een cameraploeg de wijde wereld in, om na thuiskomst vast te stellen dat het onderwerp van zijn queeste de krantenkolommen beheerst – de VRT is écht overal.

Leyers' recentste omzwervingen brachten hem in zijn vertrouwde format naar acht wereldsteden, waar hij de kloof tussen arm en rijk verkent. Eerste halte: São Paulo, met 20 miljoen inwoners de grootste stad van Brazilië en tevens host van de duurste winkelstraat van het Amerikaanse continent (Rua Oscar Freire duurder van Fifth Avenue? Vast weer zo'n bijeengegoogeld apenlijstje). De rijken wonen er in angst: per dag vinden in São Paulo 300 gewapende overvallen plaats, vooral carjackings. Maar geen nood: voor 27.000 dollar kan je je auto laten pantseren. In een fabriekshal wordt de auto tot op het frame uit elkaar gehaald en terug geassembleerd met kogelvrij staal en glas. Elk BRIC-land zijn eigen niche.

In de favela, waar volgens de overlevering volop crack wordt gerookt en lijm wordt gesnoven – maar dat kregen we niet te zien – heeft de beschaving ondertussen zijn intrede gedaan. Het vuilnis wordt opgehaald, er rijden bussen en de houten huizen worden vervangen door bakstenen exemplaren. Maar dat is slechts schijn: een ontevreden favelist, die zonder schroom inbrak in het programma, gaf de makers ongevraagd de toepasselijkste quote van de aflevering: 'This is shit. Shit! Alright?'

Vervolgens ging het naar Alphaville – een naam waar goed over is nagedacht. De gated community is de thuisbasis van een journaliste met te veel vrije tijd en een hardwerkende echtgenoot – een nanny en een inwonende meid moeten mee het driekoppige huishouden beredderen. Nadat ze met een vingerafdruk – 'het kan ook met gezichtsherkenning' – haar gevangenis in was gereden, belden de buren de beveiliging. Er hangen minstens 130 camera's in Alphaville, maar die ene uit België was er te veel aan. Hoe hoger de hekken, hoe gekker de gekken.

Nee, de echte losers van deze aflevering waren de daklozen die onder en naast de snelwegen van São Paulo wonen. 'Twee jaar droogte', sprak een man die rechtstreeks van het platteland kwam en nu onder enkele platen huist, 'dat houdt niemand vol.' Teruggaan is echter geen optie: de bonenplukker was met zijn gezin naar de stad gekomen om het te maken. Bovendien waren ze inmiddels berooid, en als loser kom je het dorp niet meer in.

Een moeder woonde met haar twee kinderen al vijf jaar in de berm. Door een stom ongeval brak onlangs de as van de kar waarmee ze afval ophaalt. Het ding stond bij een niet nader genoemde monteur te wachten op herstel. Als ze niet snel 42 real betaalde, zou de kar er blijven staan.

Arm en Rijk is vintage Leyers: in smetteloze outdoorkledij begeeft de reporter-filosoof zich onbevangen onder het volk, waar hij de polsslag neemt van de postmoderne samenleving. Zijn docu's zijn ondertussen een format op zich geworden: weinig verrassend, altijd grondig. Degelijke televisie, alleen is het te hopen dat zich niet na elke aflevering hetzelfde besluit opdringt: wat hebben wij het toch goed. En dat iemand van de ploeg daar in die berm toch tenminste 12,7 euro op zak had.


Quote

'Ik wil niet dat je terugkeert naar je land met het idee dat wij hier in een gevangenis leven'

Daarvoor is het helaas te laat, o rijke journaliste met je nanny en inwonende meid in je ultrabeveiligde gated community.


Tweet

Een alerte kijker vraagt zich af waarom Jan Leyers in Brazilië Spaans spreekt.

Dat wordt nog spannend, straks in Dubai.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234