TV-review: Het Jaaroverzicht 2011 - Het jaar van het nieuws

Dwarskijker bekijkt voor u het tv-seizoen, zo hoeft u dat niet meer te doen. Of misschien wél? Deze keer voor u besproken:Het Jaaroverzicht 2011 (Canvas) en Het jaar van het nieuws (vtm).

Net als je je bekomst hebt van alweer een voorbijgevlogen jaar, in de donkerste winterdagen, herinneren de nieuwsdiensten van de televisie je aan wat je zoal wilde vergeten, als je tenminste geen quizbeest bent.

Zoals elk jaar was het ook in 2011 nagenoeg nergens pluis. Dat bleek ten overvloede uit het chronologisch opgezette 'Jaaroverzicht' van de openbare omroep, narigheid per maand uitgeserveerd. Het bleek al evenzeer uit 'Het jaar van het nieuws', dat meer thematisch en associatief van opzet en ordening was.

Ik ben me ervan bewust dat antipolitiek de democratie niet ten goede komt, maar een allergische reactie op Belgische politici blijk ik voorlopig niet te kunnen vermijden: zodra ze in beeld zijn, zadelen ze me met een diep onlustgevoel op.

De impuls om als de bliksem weg te zappen kan ik niet onderdrukken. Vooral toen die lieden na een potsierlijk lange regeringsvorming, waardoor België nog meer de risee van de internationale gemeenschap was dan gewoonlijk, ook nog eens deden alsof ze het land hadden gered, die van eigendunk glimmende, in geestelijk terlenka uitgevoerde Alexander De Croo voorop.

Ik, een vrolijk maar balend burger, en een antwoord op de Beat Generation, kreeg de indruk dat ik daar heel blij om moest zijn, maar nergens barstten er spontane volksfeesten uit of werden er vreugdevuren aangestoken waarbij hele achterstandswijken in vlammen opgingen. Belgische politici: satire weze hun deel in de nabije toekomst. En moge Di Rupo uit liefde voor het Nederlands nooit meer Nederlands spreken, tenzij hij zijn eigen beste satiricus wil zijn.

Nog liever hoor ik hem in zijn moedertaal het menu van afhaalpizzeria 'San Valentino' (Abruzische specialiteiten) opdreunen, met ondertitels, voor mensen die aan welluidendheid niet genoeg hebben. Reken maar dat ik van Italië houd. Voor de rest ben ik in deze tijd, een nieuw interbellum, noch voor de meerderheid noch voor de oppositie geporteerd.

Ik ben zo onafhankelijk als de neten, maar waar moet het ondertussen heen met mij? Deze vraag is uiteraard retorisch, en deze bladzij is tot nader order geen socialenetwerksite waar iederéén zomaar zijn gevoeg mag doen. Hoelang nog?

De mensheid gedraagt zich, eenmaal op dreef, wel vaker als een natuurramp, maar daarnaast zijn er nog steeds cataclysmen die zich, als waren ze Gods werk, lukraak tegen de mensheid keren: ik was – ziedaar de mens – al bijna vergeten hoe de plaatselijke apocalyps er in het begin van 2011 in Japan uitzag.

De beelden uit 'Het jaar van het nieuws' leken me meer op hun spektakelwaarde geselecteerd dan wat we in 'Het jaaroverzicht 2011' te zien kregen: de werkelijkheid zag er in het Land van de Rijzende Zondvloed even uit als het meesterwerk van ingenieurs die in Hollywood, onder invloed van lsd, special effects bekokstoven.

Je kon je toen als plaatselijke, nog in leven zijnde Japanner afvragen: 'Wat doen die auto’s op het dak van de overburen?' En dan mochten die overburen nog blij zijn dat ze een dak hadden, als ze nog levend genoeg waren om blij te kunnen zijn. En ondertussen lekte Fukushima.

In jaaroverzichten worden ook altijd doden geteld: Amy Winehouse kwam zowel bij de openbare omroep als bij de vtm ter sprake, maar in 'Het jaar van het nieuws' vonden ze het nodig om dit prachtig zingende, wellicht erg seculiere, door merg en been gaande jodinnetje, wier dood mij diep heeft geraakt, ook nog eens in een moment van wanhoop te tonen: ergens in een voormalig Oostblokland wankelde Amy Winehouse op haar dunne beentjes en haar veel te hoge hakken over het podium, nadat ze onder invloed van alcohol, of iets anders dat invloed heeft, van de toonladder was gevallen.

Daar gaf ze nu al zingend blijk van. Een of ander type dat over een mobieltje met camerafunctie beschikte – het communisme, met z’n keure aan mislukte vijfjarenplannen, was definitief voorbij – had dat voor het nageslacht vastgelegd, en uitgerekend zúlke beelden, hoe wazig ook, gaan dan de wereld rond.

Ziedaar de mens. Ik luister de laatste tijd één keer per dag naar 'Lioness: Hidden Treasures', en dan besef ik altijd weer dat Amy Winehouse lang geleden, toen ik veel eenzamer en vooral veel gevoeliger was dan nu, vast één van mijn droommeisjes was geweest. Ik ben tot heimwee veroordeeld.

Maar neem nu, al was het maar voor de gezelligheid, die vadsige, met een exquise, door sterrenchefs bedachte stamppot van oesters en foie gras volgestouwde, alsook met de allerbeste bourgogne op kleur gebrachte machtsfiguur Dominique Strauss-Kahn, die het van merknamen houdende plebs graag DSK noemt. Hij was in de jaaroverzichten van 2011 niet te vermijden.

Hij zou zich – met een door een hangbuik overhuifde, oudmodische stijve – in een New Yorkse hotelkamer vergrepen hebben aan het kamermeisje Nafissatou Diallo, dat volgens een televisie-interview dat we van haar te zien kregen niet meteen in aanmerking zou komen om uitgestuurd te worden naar het Wereldkampioenschap Betrouwbaarheid in, naar schatting, Zürich.

Ze is een carrièrevrouwtje, dat anders wel, en waarom zou je in Amerika niet de American Dream najagen? Mijn dierbare collega’s, mijn vrienden zelfs, van The New York Post dichtten haar zelfs aids toe. In ieder geval kwam DSK vrij. Hij is opnieuw zijn volle gewicht in oesters en foie gras waard. Ik, die hem niet na ben, kan zijn waarde in ieder geval in niets anders uitdrukken. Zou hij Mia Doornaert kunnen krijgen?

De zogeheten Arabische Lente moest enigszins goed nieuws voorstellen: onafzienbare menigtes, mannen meestal, waren gezamenlijk blij dat dictatoren de aftocht bliezen, of gewoon doodgeslagen werden, voor het oog van de camera.

Dat goede nieuws is ondertussen al achterhaald, want intelligente waarnemers zien natuurlijk baardmannen opdoemen die volgaarne onder Allah gebukt gaan, en iedereen dat juk toewensen: Allah, een Kosmische Hoogwaardigheidsbekleder, die kennelijk nog iets sterker is dan de niet te bevatten uitgestrektheid en jeugdherinnering die wij in het decadente Westen gemeenzaam God noemen, rijmt niet op wat in het decadente Westen onder kenners democratie heet.

Ik voel de sterke aandrang om 'Weg met zulke baardmensen!' te roepen, maar ik weet me gek genoeg te beheersen. Maar waarom? Misschien zal ik ooit nog spijt krijgen van mijn gebrek aan dapperheid. Ik hoop dat mijn kinderen mij dat niet hoeven te verwijten als ik er niet meer ben.

Ik herinner me dat sommige regisseurs destijds een artistieke draai aan het jaaroverzicht wilden geven: nu was dat minder het geval. De openbare omroep knoopte alle onderwerpen vast aan originele aankondigingen van nieuwsfeiten in het journaal, en maakte voor de rest veel gebruik van split screen, een techniek die ik na de film 'Woodstock' niet meer met kunst heb geassocieerd.

Bij de vtm zag je Stef Wouters op historische plekken postvatten: in het rampgebied in Japan, in Londen waar de capuchons hadden huisgehouden, en op het Tahrirplein in Cairo. Ik dacht aldoor: 'Wat staat die eenzame man in die onbestemde omgeving te doen? Is er misschien een internationale wedstrijd voor snipers aan de gang?'

2011 was voorts het jaar van wankelende banken, van markten die het kennelijk alom voor het zeggen hadden, en van de euro en het half verenigde Europa dat op de rand van de afgrond stond en staat te duizelen. Voor mij was het een jaar waarin ik niet doodging, ook al hing ik al capriolerend aan een zijden draad.

Nu ga ik even met vakantie. Ik hoop dat ik voor de gelegenheid niet ontslagen word. Moge iedereen die ik liefheb, volop leven in 2012, en de rest eigenlijk ook. En ondertussen kolkt de tijd weg in het zwarte gat dat onze uiteindelijke bestemming is.

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234