null Beeld

Tv-review: 'Onze jongens' op Canvas

‘Het avontuurlijke van het leger trekt mij aan, maar ik kan niet om met hiërarchie.’ Zo introduceert fotograaf Bas Bogaerts 'Onze jongens' op Canvas, waarin hij de laatste lichting Belgische militairen volgt naar Kunduz. Dat belooft. Waarom hebben de programmamakers daar dan niets mee gedaan?

Al wie naar de militaire basis in de Noord-Afghaanse provincie Kunduz vertrekt, moet een speciale opleiding volgen in Leopoldsburg. In Afghanistan moet je namelijk altijd alert zijn, want explosieven kunnen overal verborgen zitten, zo leren we. 'Ze gebruiken springstof en een gsm, meer moet dat niet zijn. Ze bellen, de kring sluit en… boem!'

Soms laten ze er obussen bewust langs de kant van de weg slingeren. 'Als lokmiddel. Het pad erheen wordt gemijnd, mogelijk geboobytrapt. Neem dus géén souvenirs mee die je langs de kant van de weg vindt. Afblijven, laten liggen. Er zijn veel gevallen bekend: iemand raapt het op en… boem!'

Nog een potentieel risico: 'Je weet nooit of een verdachte persoon een suicide bomber is.' Gelukkig bestaat daarvoor een rollenspel in het leger. Dat bleek echter van zo’n Vlaamse knulligheid dat de figuranten nog het meest deden denken aan Xavier van, jawel, ‘F.C. De Kampioenen'. Het was wellicht lollig bedoeld en het leverde de quote van deze aflevering op –

'Ek goan een uproep doên en ek gao vraogen uft en orde es, ghoêt?' –

maar wij konden alleen maar denken: ga daarmee naar de oorlog.

Helaas, daar gaan ze écht mee naar de oorlog, één van de langere en meest uitzichtloze oorlogen van vandaag zelfs. Al is deze laatste lichting militairen nog enigszins apart: ook al worden ze voorbereid op een oorlogssituatie, deze jongens vertrekken naar Kunduz om de boel af te sluiten.

Op zich is dat een interessant uitgangspunt voor een reportagereeks: hoe gaan militairen die getraind worden voor een oorlog ermee om als ze die expertise ter plaatse amper kunnen gebruiken? Zijn ze gefrustreerd dat ze daarvoor maandenlang van huis zijn, raken ze dodelijk verveeld of komen ze tot grootse inzichten over de zin en onzin van de militaire missie in Afghanistan?

Helaas is zo'n uitgangspunt alleen geen garantie voor goede televisie. Zeker niet als je geen sprekende, mondige figuren neerzet die je als kijker wil blijven volgen. Ja, we zagen hoe een korporaal van een divisie met een onuitspreekbare naam de dagelijkse wandeling met zijn hond voor enkele maanden toevertrouwde aan zijn zoontje, en hoe vervolgens de eerste korporaal van diezelfde divisie afscheid nam van zijn vader die eerstdaags zou verhuizen, maar verder vernamen we weinig tot niets over die mannen. Niet wat werken in die divisie eigenlijk inhoudt, niet hoeveel oorlogservaring ze hebben, niet hoe zinvol ze zo’n missie vinden, niets. Vervolgens verdwenen ze stuk voor stuk weer uit beeld. Misschien zal iemand hen wel herkennen als ze de volgende aflevering weer opduiken, maar wij in elk geval niet.

Van iemand als Paul Jambers kun je veel zeggen, maar niet dat hij drie essentiële vragen vergat te beantwoorden als hij mensen losliet op de kijkers: wie zijn ze? Wat doen ze? En zeker in dit geval: wat drijft hen?

En waarom hebben de makers niet méér gedaan met Bas Bogaerts zelf en zijn haat-liefdeverhouding met het leger? Wat deze aflevering miste, was een verhaal en gesprekken die ergens over gingen.

Deze aflevering oversteeg niet het niveau van een te langgerekte nieuwsreportage. Een filmploeg meesturen naar de andere kant van de wereld met een groep militairen in oorlogsgebied levert niet per se boeiende, laat staan diepgaande televisie op. Veel verder dan nietszeggende quotes gingen de gesprekken niet.

Wat wél bleef hangen, zijn de foto's van Bas Bogaerts die tussen de verschillende episodes - het afscheid, de vlucht, de aankomst, de eerste dagen - werden gemonteerd. Het fragiele beeld van het roze meisje met de knuffel tussen de harde militaire camouflagepakken, de stoere kerel wandelend door het kamp dat door inval van het zonlicht zelfs een schijn van een vakantieoord krijgt. Een goede fotograaf met een eigenzinnige blik die de kleine details van het dagelijkse leven weet te vatten, is hij zeker. Maar die kwaliteit komt beter tot zijn recht in het bijbehorende fotoboek dan in deze tv-reeks.


Quote:

'Ek goan een uproep doên en ek gao vraogen uft en orde es, ghoêt?'

undefined

undefined

Meer over

Reageren op een artikel, uw mening ventileren of een verhelderend inzicht delen met de wereld

Ga naar Open Venster

Op alle artikelen, foto's en video's op humo.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar redactie@humo.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234